قیمت برنج پاکستانی امروز ۱۵ مهر ۱۴۰۵؛ ترمز گرانی کشیده شد / کیسه ۱۰ کیلویی تا ۴.۲۵ میلیون

بازار برنج پاکستانی بعد از چند روز افزایش قیمت، امروز به مرحله‌ای از سکون رسیده است. بررسی نرخ‌های خرده‌فروشی نشان می‌دهد برندهای شناخته‌شده سوپر باسماتی و سوپرکرنل در محدوده‌های بالای سه میلیون تومان برای هر کیسه ۱۰ کیلویی عرضه می‌شوند.

در این فهرست، سوپر باسماتی آورین با قیمت ۴ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان گران‌ترین و برنج طبیعت با قیمت ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان ارزان‌ترین نمونه بررسی‌شده است.

محاسبه قیمت کیلویی نیز تصویر روشن‌تری از هزینه خرید به خانوار می‌دهد. برنج شبنم کیلویی حدود ۴۰۳ هزار و ۲۰۰ تومان، طبیعت ۳۷۰ هزار تومان، آورین ۴۲۵ هزار تومان و نفیس حدود ۴۰۰ هزار تومان قیمت دارد.

میانگین قیمت این چهار نمونه نزدیک به ۴۰۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم است؛ عددی که نشان می‌دهد برنج پاکستانی دیگر در گروه مواد غذایی ارزان‌قیمت قرار نمی‌گیرد.

ترمز افزایش قیمت برنج پاکستانی کشیده شد؟

در ظاهر پاسخ مثبت است. قیمت‌های فعلی نشان می‌دهد موج رشد سریع هفته گذشته دست‌کم در کوتاه‌مدت متوقف شده است. برخی برندها حتی نسبت به نرخ‌های ثبت‌شده در ماه‌های قبل تغییر زیادی نکرده‌اند.

برای مثال، قیمت برنج سوپر باسماتی آورین در مردادماه نیز ۴ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان و برنج نفیس چهار میلیون تومان گزارش شده بود. این موضوع نشان می‌دهد بخشی از برندهای گران‌تر عملاً چند هفته است در همین سطوح قیمتی درجا می‌زنند.

البته ثبات قیمت را نباید با ارزانی اشتباه گرفت. بازار اکنون در سطح بسیار بالایی متوقف شده است؛ یعنی مصرف‌کننده پس از موج‌های قبلی افزایش قیمت، با یک «ثبات گران» روبه‌روست.

به بیان دیگر، ترمز گرانی فعلاً کشیده شده، اما خودرو همچنان در ارتفاع بالایی از قیمت ایستاده است.

دلار ۲۶۸ هزار تومانی؛ تهدید اصلی آرامش بازار

برنج پاکستانی از جمله کالاهایی است که هزینه نهایی آن به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم از نرخ ارز تأثیر می‌گیرد. واردکننده باید هزینه خرید خارجی، حمل، بیمه، ترخیص و سایر مخارج زنجیره تأمین را پرداخت کند و بخش مهمی از این هزینه‌ها ارزی است.

قیمت دلار آزاد امروز چهارشنبه ۱۵ مهر در محدوده ۲۶۸ هزار و ۸۲۰ تومان گزارش شده و فعلاً نسبت به معاملات قبلی تغییر محسوسی نداشته است.

همین ثبات نسبی ارز را می‌توان یکی از دلایل آرام گرفتن قیمت برنج وارداتی در کوتاه‌مدت دانست.

اما اگر دلار دوباره وارد یک موج افزایشی شود، انتظار ثبات طولانی‌مدت قیمت برنج پاکستانی دشوار خواهد بود؛ زیرا فروشنده و واردکننده قیمت جایگزینی محموله بعدی را نیز در محاسبات خود لحاظ می‌کنند.

چرا واردات برای بازار برنج ایران حیاتی است؟

وابستگی بازار برنج ایران به واردات صرفاً به دلیل تنوع مصرف نیست. آمار انجمن واردکنندگان برنج نشان می‌دهد تولید سالانه داخل حدود دو میلیون تن برآورد می‌شود، در حالی که نیاز کشور حدود ۳.۵ میلیون تن است.

این فاصله به معنای آن است که حدود یک تا یک‌ونیم میلیون تن از نیاز بازار باید از مسیر واردات تأمین شود. رئیس انجمن واردکنندگان برنج نیز در شهریورماه هشدار داده بود که وقفه در تخصیص ارز و تغییرات مکرر سیاست وارداتی می‌تواند تعادل بازار را در ماه‌های بعد بر هم بزند.

پیش‌تر نیز دبیر این انجمن اعلام کرده بود نیاز ماهانه کشور به برنج وارداتی به‌طور متوسط بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تن است و در برخی دوره‌های پرمصرف می‌تواند تا حدود ۲۰۰ هزار تن افزایش پیدا کند.

بنابراین حتی یک وقفه چند هفته‌ای در ثبت سفارش، تخصیص ارز یا ترخیص کالا می‌تواند روی موجودی بازار و رفتار قیمت‌ها اثر بگذارد.

گره ارزی واردکنندگان هنوز باز نشده است

یکی از مهم‌ترین ریسک‌های بازار، مطالبات ارزی واردکنندگان است. انجمن واردکنندگان برنج در ماه‌های گذشته از بدهی نزدیک به یک میلیارد یورویی دولت به فعالان این حوزه خبر داده و هشدار داده بود که ادامه این وضعیت می‌تواند توان مالی شرکت‌ها برای خرید محموله‌های جدید را کاهش دهد.

مسئله فقط قیمت ارز نیست؛ زمان دسترسی به ارز نیز اهمیت دارد.

اگر شرکت واردکننده برای دریافت ارز ماه‌ها در انتظار بماند، سرمایه در گردش او قفل می‌شود و امکان ثبت سفارش جدید کاهش پیدا می‌کند. این اتفاق در نهایت می‌تواند به کاهش عرضه، افزایش رقابت برای موجودی انبارها و رشد قیمت مصرف‌کننده منجر شود.

به همین دلیل، ثبات امروز بازار بیش از آنکه نشانه حل کامل مشکلات باشد، می‌تواند حاصل تعادل موقت میان موجودی فعلی و تقاضا باشد.

چرا برنج پاکستانی همچنان مشتری دارد؟

با وجود افزایش شدید قیمت، برنج پاکستانی هنوز جایگاه مهمی در بازار ایران دارد.

مهم‌ترین مزیت این محصول برای بسیاری از خریداران، شباهت نسبی عطر، بافت و قدکشی آن به برخی برنج‌های ایرانی است. انواع سوپر باسماتی و سوپرکرنل پس از پخت دانه‌های بلند و نسبتاً مجلسی دارند و به همین دلیل علاوه بر خانوار، در رستوران‌ها و تهیه غذاها نیز مصرف می‌شوند.

اما افزایش قیمت‌ها باعث شده مزیت اقتصادی آن نسبت به گذشته کاهش پیدا کند.

برای نمونه، خانواده‌ای که در ماه ۱۰ کیلو برنج پاکستانی مصرف کند، اکنون باید بین ۳.۷ تا ۴.۲۵ میلیون تومان تنها برای برنج کنار بگذارد. برای مصرف ۲۰ کیلوگرمی، این هزینه به محدوده ۷.۴ تا ۸.۵ میلیون تومان در ماه می‌رسد.

در نتیجه خریدار امروز بیش از گذشته میان برنج پاکستانی، هندی و برخی ارقام اقتصادی ایرانی مقایسه می‌کند.

برنج پاکستانی یا هندی؛ کدام ارزان‌تر است؟

بررسی بازار هفته گذشته نشان می‌دهد برخی برنج‌های پاکستانی سوپر باسماتی تا محدوده ۳.۸ میلیون تومان و بالاتر معامله شده‌اند، در حالی که بعضی نمونه‌های هندی دانه‌بلند در محدوده ۲.۸ تا ۳.۴ میلیون تومان قرار داشتند.

البته کیفیت، نوع دانه، برند و شیوه پخت تفاوت زیادی دارد و نمی‌توان تنها بر اساس قیمت دو گروه را مقایسه کرد.

اما از نگاه خانواری که هدف اصلی‌اش کاهش هزینه سبد غذایی است، برنج هندی در بخشی از بازار دوباره مزیت قیمتی بیشتری پیدا کرده است. در مقابل، مشتریان برنج پاکستانی حاضرند به دلیل عطر و کیفیت پخت نزدیک‌تر به ذائقه ایرانی، مبلغ بیشتری پرداخت کنند.

همین تفاوت سلیقه باعث شده تقاضای برنج پاکستانی با وجود قیمت بالاتر همچنان حفظ شود.

پیش‌بینی قیمت برنج پاکستانی؛ این آرامش دوام دارد؟

در کوتاه‌مدت، تا زمانی که نرخ ارز در محدوده فعلی نوسان کند و عرضه بازار با اختلال تازه‌ای روبه‌رو نشود، احتمال ادامه ثبات نسبی قیمت‌ها وجود دارد.

اما برای هفته‌های آینده سه عامل تعیین‌کننده خواهد بود: قیمت ارز، سرعت تخصیص ارز به واردکنندگان و حجم ورود محموله‌های جدید.

انجمن واردکنندگان برنج نیز تأکید کرده است که بازار بیشتر از کمبود واقعی، از بی‌ثباتی سیاست‌گذاری و وقفه در فرآیند تأمین آسیب می‌بیند.

در سناریوی آرام، اگر دلار تثبیت شود و واردات بدون وقفه ادامه یابد، قیمت‌ها می‌توانند در محدوده فعلی باقی بمانند و حتی برای برخی برندها رقابت فروش باعث تعدیل محدود نرخ شود.

اما در سناریوی دوم، جهش دوباره ارز یا تأخیر در تأمین محموله‌ها می‌تواند خیلی سریع دوره سکون فعلی را پایان دهد و موج تازه‌ای از افزایش قیمت ایجاد کند.

در مجموع، قیمت برنج پاکستانی امروز ۱۵ مهر ۱۴۰۵ بین حدود ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تا ۴ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان برای کیسه‌های ۱۰ کیلویی برندهای بررسی‌شده قرار دارد. بازار پس از افزایش‌های هفته گذشته فعلاً آرام شده است، اما این آرامش هنوز پشتوانه محکمی ندارد. دلار نزدیک ۲۶۹ هزار تومان و ادامه مشکلات ارزی واردکنندگان نشان می‌دهد بازار برنج پاکستانی همچنان روی مرز باریکی میان ثبات و موج بعدی گرانی حرکت می‌کند.