انفجار قیمت موتورسیکلت در مهر ۱۴۰۵؛ پالس و آپاچی هم از دسترس خارج میشوند؟
بازار موتورسیکلت در سال ۱۴۰۵ دیگر تصویر چند سال قبل را ندارد. موتورسیکلتی که بخش بزرگی از مصرفکنندگان آن را به دلیل هزینه خرید و نگهداری پایینتر نسبت به خودرو انتخاب میکردند، حالا در بسیاری از کلاسها به کالایی چندصد میلیون تومانی تبدیل شده است.
افزایش قیمت البته به معنای رونق معاملات نیست. گزارشهای میدانی فعالان صنفی از پدیدهای حکایت دارند که میتوان آن را «گرانی بدون رونق» نامید؛ قیمت محصول بالا رفته، اما توان خرید مشتری همزمان کاهش یافته و در نتیجه بسیاری از مالکان به جای تعویض موتور، تعمیر وسیله فعلی را ترجیح میدهند.
قیمت موتورسیکلت چرا اینقدر بالا رفت؟
یکی از اصلیترین دلایل شرایط موجود به تأمین ارز صنعت موتورسیکلت برمیگردد.
ابوالفضل حجازی، رئیس انجمن تولیدکنندگان دوچرخه و موتورسیکلت، تابستان امسال اعلام کرد از خرداد سال قبل تخصیص ارز برای ثبت سفارشهای این صنعت با مشکلات جدی مواجه بوده است. طبق توضیحات فعالان این صنعت، قطعاتی که پیشتر با ارز حدود ۷۰ هزار تومانی وارد میشدند، در مقطعی با ارز ۱۸۰ تا ۱۹۰ هزار تومانی تأمین شدهاند.
جلیل مجاهد، رئیس انجمن صنعت موتورسیکلت ایران نیز گفته است فقط ارز عامل افزایش قیمت نیست و مجموعهای از ۱۳ عامل هزینهای، از قطعات و مواد اولیه گرفته تا دستمزد، انرژی، حملونقل، مالیات و هزینههای عمومی، قیمت تمامشده را بالا بردهاند.
این وابستگی زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم حتی تعداد زیادی از موتورهایی که با عنوان تولید یا مونتاژ داخل فروخته میشوند، برای قطعات اصلی همچنان وابستگی خارجی دارند.
شوک جدید در مهر؛ بعضی موتورهای صفر تا ۳۲ درصد گران شدند
نشانه تازه التهاب بازار را میتوان در لیست قیمت مهر برخی تولیدکنندگان دید.
در تازهترین فهرست کویر موتور، بخش بزرگی از محصولات شهری، اسپرت و آفرودی نسبت به شهریور افزایش قیمت داشتهاند و رشد برخی مدلها به بیش از ۳۰ درصد رسیده است. ارزانترین محصولات این فهرست نیز از محدوده ۳۶۶ میلیون تومان شروع میشوند و قیمت بعضی مدلها از یک میلیارد تومان عبور کرده است.
البته این تغییر را نمیتوان بدون بررسی به تمام برندهای بازار تعمیم داد، اما یک پیام روشن دارد: فشار هزینهای همچنان در قیمت موتورهای صفر تخلیه میشود.
همین اتفاق مستقیم روی بازار کارکرده اثر میگذارد. وقتی قیمت جایگزینی یک موتور صفر بالا میرود، مالک موتور دستدوم نیز حاضر نیست وسیله خود را با قیمت قبلی بفروشد.
بازار کارکرده جان گرفت؛ اما دیگر ارزان نیست
افزایش قیمت موتور صفر باعث شده مشتریان بیشتری به بازار دستدوم وارد شوند.
فعالان صنفی طی ماههای اخیر از افزایش تقاضا برای تعمیر موتورهای قدیمی و خرید نمونههای کارکرده خبر دادهاند. در واقع، بخشی از مصرفکنندهای که توان خرید مدل صفر را از دست داده، ناچار شده میان نگهداری وسیله قبلی و خرید یک موتور چندساله یکی را انتخاب کند.
اما نکته مهم این است که بازار کارکرده نیز دیگر الزاماً «ارزان» نیست.
در یک راهنمای بهروز بازار در شهریور ۱۴۰۵، حتی بازه موتورسیکلتهای اقتصادی مورد استفاده برای کار و رفتوآمد روزانه به حدود ۱۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان رسیده و مدلهای اسپرت اقتصادی نیز تا نزدیکی ۹۰۰ میلیون تومان قیمتگذاری شدهاند.
قیمت باجاج پالس NS200 کارکرده؛ تا ۷۰۰ میلیون تومان
یکی از موتورهایی که همچنان در بازار ایران تقاضای بالایی دارد، باجاج پالس NS200 است.
فراوانی قطعات، سابقه طولانی حضور در ایران، بازار دستدوم فعال، شتاب قابل قبول و وجود نمونههای کاربراتوری و انژکتوری از دلایل ماندگاری این مدل هستند.
بررسی بازار شهریور ۱۴۰۵ نشان میدهد قیمت NS200 کارکرده با توجه به سال ساخت، میزان کارکرد، وضعیت بدنه و سیستم سوخترسانی در محدوده تقریبی ۳۵۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان قرار گرفته است.
این بازه گسترده نکته مهمی دارد: در بازار موتورسیکلت کارکرده نمیتوان تنها با نام مدل درباره قیمت قضاوت کرد. یک NS200 قدیمی با کارکرد بالا و سابقه زمینخوردگی ممکن است صدها میلیون تومان با نمونه کمکار و سالم اختلاف داشته باشد.
آپاچی ۱۸۰؛ موتور محبوبی که تا ۴۵۰ میلیون تومان قیمت خورد
TVS Apache RTR 180 نیز همچنان از گزینههای شناختهشده بازار دستدوم است.
این موتور به دلیل شتاب اولیه مناسب، ترمزهای قوی و دسترسی نسبتاً آسان به قطعات در ایران مشتری دارد. دادههای شهریور نشان میدهد نسخههای کارکرده آپاچی ۱۸۰ بسته به مدل و شرایط در بازه ۲۵۰ تا ۴۵۰ میلیون تومان ارزیابی شدهاند.
این در حالی است که در گزارشهای چند ماه قبل، بازههای پایینتری نیز برای این محصول دیده میشد؛ موضوعی که نشان میدهد قیمت پیشنهادی بازار دستدوم نیز همراه با موتورهای صفر به سمت بالا حرکت کرده است.
با این حال هنگام خرید آپاچی باید هزینه قطعات بدنه، سابقه تعمیر انجین و وضعیت سیستم تعلیق و ترمز با دقت بررسی شود؛ زیرا صرف پایینتر بودن قیمت آگهی الزاماً به معنی خرید اقتصادی نیست.
هوندا CG125؛ اسم واحد، قیمتهای کاملاً متفاوت
داستان CG125 کمی متفاوت است.
بازار ایران مملو از محصولاتی است که با معماری یا عنوان CG125 عرضه شدهاند؛ از نمونههای قدیمی هوندا گرفته تا محصولات شرکتهای ایرانی و مونتاژی. بنابراین عبارت «هوندا ۱۲۵» در آگهیها همیشه به یک محصول یکسان اشاره ندارد.
برای نمونه، در تیر ۱۴۰۵ یک هوندا CG125 مدل ۱۳۹۵ با ۱۵ هزار کیلومتر کارکرد حدود ۱۱۰ میلیون تومان آگهی شده بود.
در مقابل، نمونههای قدیمی ژاپنی، مدلهای کلکسیونی یا موتورهای متعلق به تولیدکنندگان مختلف میتوانند قیمتهایی کاملاً متفاوت داشته باشند.
به همین دلیل در خرید CG125 بیش از هر مدل دیگری باید برند سازنده، سال، شماره موتور و شاسی، وضعیت مدارک و اصالت قطعات بررسی شود.
بنلی TRK 249؛ ظاهر ادونچر و هزینه نگهداری بالاتر
بنلی TRK 249 نیز طی سالهای گذشته به دلیل ظاهر ادونچر و قامت بزرگ خود توانسته جایگاه ویژهای در میان علاقهمندان پیدا کند.
این موتور از پیشرانه تکسیلندر ۲۴۹ سیسی، گیربکس ششسرعته و سیستم خنککاری مایع استفاده میکند و حدود ۲۵ اسببخار قدرت دارد.
بازار TRK نسبت به NS200 یا CG125 کوچکتر است؛ بنابراین قیمت نمونههای کارکرده آن بیش از موتورهای پرتیراژ به سال ساخت، سلامت فلاپها، وضعیت فنی و میزان کارکرد وابسته است.
همین موضوع باعث میشود در این مدل اتکا به یک «قیمت متوسط» چندان دقیق نباشد. خریدار باید قیمت چند نمونه همسال و همشرایط را کنار هم بگذارد؛ بهویژه اینکه قطعات ظاهری و برخی اجزای فنی چنین موتورهایی میتوانند هزینه تعمیر قابل توجهی داشته باشند.
آیا هجوم مردم برای حفظ ارزش پول واقعاً بازار را بالا میبرد؟
بخشی از افزایش قیمت پیشنهادی در بازار داراییها میتواند از انتظارات تورمی ناشی شود، اما درباره موتورسیکلت باید میان قیمت آگهی و قیمت معامله واقعی تفاوت قائل شد.
گزارشهای صنفی نشان میدهد با وجود افزایش شدید قیمت، فروش بازار الزاماً رونق نگرفته و کاهش قدرت خرید حتی بخشی از متقاضیان را از بازار خارج کرده است.
بنابراین نمیتوان گفت افزایش آگهیها الزاماً نتیجه هجوم گسترده سرمایهای مردم است.
در بسیاری از موارد، فروشنده قیمت موتور دستدوم خود را با هزینه جایگزینی آن تنظیم میکند؛ یعنی چون خرید موتور صفر جدید گران شده، حاضر نیست موتور موجود را با نرخ سابق بفروشد.
تعمیر موتور قدیمی جای خرید موتور جدید را گرفت
یکی از مهمترین تغییرات رفتاری بازار ۱۴۰۵ همین موضوع است.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان قطعات و تعمیرکاران دوچرخه و موتورسیکلت تهران گفته همزمان با افزایش قیمت موتورسیکلت و ارز، مراجعه مردم به تعمیرگاهها بیشتر شده است. مصرفکنندهای که در گذشته بعد از چند سال موتور خود را تعویض میکرد، اکنون در بسیاری از موارد ترجیح میدهد همان موتور را تعمیر و بازسازی کند.
این وضعیت حتی بازار قطعات را نیز تحت فشار قرار داده است؛ زیرا کمبود یا گرانی برخی قطعات خارجی هزینه نگهداری را بالا برده است.
در نتیجه، خریدار یک موتور کارکرده باید فقط به قیمت اولیه توجه نکند و هزینه تعمیر بعد از خرید را نیز بخشی از قیمت واقعی معامله بداند.
پیشبینی بازار موتورسیکلت در مهر؛ گرانی ادامه دارد؟
دادههای فعلی نشانهای از بازگشت سریع قیمتها به سطوح قبلی ارائه نمیکنند.
تا زمانی که تأمین ارز قطعات دشوار باشد و هزینه واردات و تولید در سطوح بالا باقی بماند، کاهش پایدار قیمت موتور صفر سخت خواهد بود. از سوی دیگر، ضعف قدرت خرید مانع آن است که هر نرخ بالاتری به معامله واقعی تبدیل شود.
بنابراین محتملترین وضعیت بازار در کوتاهمدت، ادامه قیمتهای بالا همراه با رکود و نوسان زیاد در معاملات است؛ نه الزاماً رشد یکطرفه و روزانه همه مدلها.
بازار موتورسیکلت مهر ۱۴۰۵ به نقطهای رسیده که حتی نمونههای دستدوم محبوب نیز دیگر گزینهای ارزان محسوب نمیشوند. NS200 کارکرده تا محدوده ۷۰۰ میلیون تومان و آپاچی ۱۸۰ تا حدود ۴۵۰ میلیون تومان قیمتگذاری شدهاند و فهرستهای تازه موتورهای صفر نیز افزایشهای سنگین را نشان میدهند. در چنین بازاری، سال ساخت، سلامت فنی، اصالت مدارک و هزینه قطعات بیش از گذشته تعیین میکند که یک موتور واقعاً «ارزش خرید» دارد یا فقط قیمت آگهی بالایی روی آن گذاشته شده است.
