سقوط قیمت نفت به زیر ۹۲ دلار؛ برنت و نفت آمریکا ارزان شدند، بازار در انتظار شوک تازه عرضه
بازار جهانی نفت در معاملات روز پنجشنبه ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ با کاهش محسوس قیمت‌ها فعالیت خود را آغاز کرد. افزایش امیدها به کاهش تنش‌های ژئوپلیتیکی و انتشار داده‌هایی درباره رشد عرضه نفت باعث شد فروشندگان در ساعات ابتدایی معاملات دست بالا را داشته باشند.
بر اساس گزارش رویترز، بهای معاملات آتی نفت برنت تا ساعت ۰۴:۲۶ به وقت گرینویچ با کاهش یک دلار و ۴۷ سنت، معادل ۱.۵۸ درصد، به ۹۱ دلار و ۲۹ سنت در هر بشکه رسید.
هم‌زمان، نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز یک دلار و ۲۴ سنت، معادل ۱.۴۳ درصد کاهش یافت و در سطح ۸۵ دلار و ۲۹ سنت معامله شد.
این عقب‌نشینی در حالی اتفاق افتاد که روز چهارشنبه بازار نفت رشد قیمت را تجربه کرده بود. در معاملات آن روز، نفت برنت حدود ۱.۴ درصد و شاخص نفت آمریکا ۰.۶ درصد افزایش یافته بودند.
هر دو شاخص نفتی نیز روز سه‌شنبه به پایین‌ترین سطح دو ماه گذشته رسیده بودند؛ موضوعی که از فشار موجود بر قیمت‌ها حکایت دارد.
با این حال، کاهش شدید ابتدای روز پایدار نماند. بر اساس به‌روزرسانی بعدی رویترز، قیمت برنت به ۹۲ دلار و ۳۹ سنت و نفت آمریکا به ۸۶ دلار و ۱۶ سنت رسید. این تغییر نشان می‌دهد اخبار مرتبط با امنیت انرژی همچنان قادرند مسیر معاملات را به‌سرعت تغییر دهند.
جدول قیمت نفت برنت و نفت آمریکا امروز
| شاخص نفتی | قیمت معاملات اولیه | میزان کاهش | درصد کاهش |
|---|---|---|---|
| نفت برنت | ۹۱.۲۹ دلار | ۱.۴۷ دلار | ۱.۵۸٪ |
| وست‌تگزاس اینترمدیت | ۸۵.۲۹ دلار | ۱.۲۴ دلار | ۱.۴۳٪ |
این ارقام مربوط به معاملات اولیه پنجشنبه هستند و قیمت پایانی روز محسوب نمی‌شوند.
کاهش تنش‌های خاورمیانه؛ چرا قیمت جهانی نفت سقوط کرد؟
یکی از مهم‌ترین دلایل کاهش قیمت نفت، تغییر انتظارات معامله‌گران نسبت به آینده درگیری‌های خاورمیانه است.
در ماه‌های گذشته، نگرانی درباره اختلال در تولید و صادرات نفت کشورهای منطقه، بخشی از قیمت جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار داده است.
اما انتشار اخبار مربوط به احتمال کاهش تنش‌ها و ادامه تلاش‌های دیپلماتیک باعث شده بخشی از این نگرانی در محاسبات معامله‌گران تعدیل شود.
هیرویوکی کیکوکاوا، استراتژیست ارشد شرکت نیسان سکیوریتیز، معتقد است بازار نفت تحت تأثیر انتظار برای پیشرفت مذاکرات صلح روسیه و اوکراین و کاهش احتمال تشدید درگیری مرتبط با ایران پیش از نشست هفته آینده آمریکا و چین قرار گرفته است.
از منظر اقتصادی، کاهش نگرانی‌های ژئوپلیتیکی معمولاً باعث کاهش بخشی از صرف ریسک موجود در قیمت نفت می‌شود.
در چنین شرایطی، معامله‌گران احتمال اختلال شدید در عرضه را کمتر ارزیابی می‌کنند و ممکن است تمایل آن‌ها به پرداخت قیمت‌های بالاتر کاهش یابد.
با این حال، کاهش احتمال تشدید جنگ با پایان کامل خطرات امنیتی تفاوت دارد. تداوم درگیری‌ها و آسیب‌پذیری زیرساخت‌های انرژی همچنان می‌تواند قیمت‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.
تنگه هرمز همچنان عامل مهم نوسان نفت است
با وجود عقب‌نشینی قیمت‌ها در معاملات اولیه، وضعیت تنگه هرمز همچنان یکی از مهم‌ترین منابع نگرانی در بازار جهانی نفت محسوب می‌شود.
این آبراه یکی از مسیرهای راهبردی انتقال انرژی جهان است و اختلال در عبور نفتکش‌ها می‌تواند هزینه حمل‌ونقل و بیمه محموله‌های نفتی را افزایش دهد.
در تازه‌ترین تحول، نیروی دریایی سپاه پاسداران ایران اعلام کرده است که دو نفتکش بزرگ پس از برخورد با مین‌های دریایی در مسیر غیرمجاز تردد در تنگه هرمز دچار آسیب شده‌اند.
این روایت از سوی مقام‌های ایرانی مطرح شده و جزئیات آن باید با اطلاعات مستقل دریایی نیز ارزیابی شود.
گزارش‌های بین‌المللی همچنین از ادامه حوادث امنیتی برای کشتی‌ها و آسیب به زیرساخت‌های منطقه‌ای حکایت دارند.
اهمیت این موضوع برای بازار نفت در آن است که حتی اگر تولیدکنندگان بتوانند ظرفیت استخراج را افزایش دهند، انتقال ایمن محموله‌ها به بازارهای مصرف همچنان با محدودیت مواجه باشد.
به همین دلیل، برخی تحلیلگران معتقدند ریسک‌های مرتبط با تنگه هرمز می‌توانند مانع افت شدید و پایدار قیمت نفت شوند.
افزایش تولید اوپک‌پلاس؛ فشار تازه بر قیمت نفت جهانی
در کنار تحولات سیاسی، افزایش تولید نفت کشورهای عضو اوپک‌پلاس یکی از عوامل بنیادی فشار بر قیمت‌هاست.
براساس گزارش ماهانه اوپک که روز چهارشنبه ۱۱ نوامبر منتشر شد، تولید نفت خام اعضای اوپک‌پلاس در ماه اکتبر به حدود ۴۱ میلیون و ۲۳۰ هزار بشکه در روز رسید.
این رقم نسبت به ماه سپتامبر حدود دو میلیون و ۴۰ هزار بشکه در روز افزایش نشان می‌دهد.
بررسی داده‌ها حاکی از آن است که تولید این گروه اکنون به حدود ۹۷ درصد سطح فوریه، پیش از گسترش جنگ مرتبط با ایران، بازگشته است.
چنین افزایشی از آن جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد بخشی از تولیدکنندگان توانسته‌اند با وجود اختلال در مسیرهای صادراتی، تولید و انتقال نفت خود را بازیابی کنند.
افزایش عرضه زمانی می‌تواند فشار نزولی بیشتری بر قیمت‌ها ایجاد کند که رشد تقاضای جهانی نتواند نفت اضافی را به‌طور کامل جذب کند.
البته تولید بالاتر به‌تنهایی اثبات‌کننده شکل‌گیری مازاد عرضه قطعی نیست و میزان مصرف، ذخیره‌سازی و صادرات نیز باید بررسی شود.
عربستان سعودی در صدر افزایش تولید نفت قرار گرفت
بررسی جزئیات گزارش اوپک نشان می‌دهد عربستان سعودی نقش اصلی را در افزایش تولید ماه اکتبر داشته است.
ریاض اعلام کرده تولید نفت این کشور در ماه اکتبر به ۱۰ میلیون و ۵۶۳ هزار بشکه در روز رسیده است؛ در حالی که رقم ماه سپتامبر حدود هشت میلیون و ۳۷۲ هزار بشکه بود.
به این ترتیب، تولید اعلامی عربستان طی یک ماه بیش از دو میلیون بشکه در روز افزایش یافته است.
روسیه نیز بر اساس داده‌های منابع ثانویه اوپک، تولید خود را حدود ۴۱ هزار بشکه در روز افزایش داده و به هشت میلیون و ۶۶۸ هزار بشکه رسانده است.
این تحولات نشان می‌دهند کشورهای تولیدکننده در حال بازیابی بخشی از ظرفیت عملیاتی و صادراتی خود هستند.
از سوی دیگر، اوپک در تازه‌ترین گزارش خود پیش‌بینی رشد تقاضای جهانی نفت برای سال ۲۰۲۶ را بدون تغییر حفظ کرده است. برآورد این سازمان از افزایش تقاضا در سال جاری ۱۸۰ هزار بشکه در روز و برای سال ۲۰۲۷ حدود دو میلیون و ۵۵۰ هزار بشکه در روز است.
بنابراین، مسیر قیمت نفت در ماه‌های آینده به نسبت میان افزایش تولید و رشد واقعی مصرف بستگی خواهد داشت.
افزایش ۹ میلیون بشکه‌ای ذخایر نفت آمریکا؛ نشانه ضعف تقاضا؟
یکی دیگر از عوامل فشار بر معاملات پنجشنبه، انتشار اطلاعات اولیه مربوط به ذخایر نفت خام ایالات متحده بود.
به گفته منابع بازار و براساس داده‌های مؤسسه نفت آمریکا، ذخایر نفت خام این کشور در هفته گذشته حدود ۹ میلیون بشکه افزایش یافته است.
این رقم از آن جهت اهمیت دارد که رشد ذخایر ممکن است نشان‌دهنده پیشی گرفتن عرضه از مصرف یا کاهش فعالیت پالایشگاهی در دوره مورد بررسی باشد.
با این حال، افزایش موجودی انبارها الزاماً به معنای کاهش تقاضای نهایی نیست. تغییر میزان واردات، صادرات، تولید داخلی و فعالیت پالایشگاه‌ها نیز می‌تواند بر موجودی نفت تأثیر بگذارد.
در همین حال، اداره اطلاعات انرژی آمریکا قرار است گزارش رسمی ذخایر نفت و فرآورده‌های نفتی را روز پنجشنبه منتشر کند.
انتشار این آمار به دلیل تعطیلی رسمی روز چهارشنبه در آمریکا، یک روز به تعویق افتاده است.
تا زمان انتشار گزارش رسمی، افزایش ۹ میلیون بشکه‌ای باید به‌عنوان داده اولیه مؤسسه نفت آمریکا در نظر گرفته شود، نه رقم قطعی تأییدشده توسط دولت آمریکا.
مذاکرات صلح روسیه و اوکراین چه اثری بر قیمت نفت دارد؟
تحولات جنگ روسیه و اوکراین نیز از عوامل مؤثر بر انتظارات بازار جهانی انرژی است.
بر اساس گزارش رویترز، مذاکره‌کنندگان دو کشور پس از دو روز گفت‌وگو در ابوظبی که روز چهارشنبه پایان یافت، درباره تبادل گسترده زندانیان به توافق رسیدند.
با این حال، میانجی‌گران آمریکایی اعلام کرده‌اند اختلافات مهم، از جمله مسائل سرزمینی، همچنان حل‌نشده باقی مانده است.
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، نیز ابراز امیدواری کرده است که تا پایان سال میلادی نتایج ملموسی در مسیر حل‌وفصل جنگ حاصل شود.
انتشار چنین اخباری می‌تواند نگرانی درباره اختلال عرضه انرژی را کاهش دهد و بخشی از فشارهای ژئوپلیتیکی بازار نفت را تعدیل کند.
با این حال، توافق درباره تبادل اسرا معادل توافق نهایی برای پایان جنگ نیست.
به همین دلیل، تأثیر پایدار مذاکرات بر قیمت نفت به پیشرفت واقعی روند صلح و تغییر شرایط تحریم‌ها و صادرات انرژی وابسته خواهد بود.
مواضع ایران و آمریکا؛ ریسک سیاسی همچنان پابرجاست
در کنار مذاکرات روسیه و اوکراین، اختلافات ایران و آمریکا نیز از عوامل مهم تعیین‌کننده انتظارات بازار نفت است.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در اظهاراتی اعلام کرده است که تهران با انتقال مواد هسته‌ای غنی‌شده به خارج از کشور موافقت نخواهد کرد.
او همچنین درباره پیامدهای حملات احتمالی جدید آمریکا هشدار داده است.
در مقابل، مقام‌های آمریکایی بر ضرورت طرح موضوعات هسته‌ای در مذاکرات تأکید کرده‌اند، هرچند درباره نیاز به اقدامات نظامی بیشتر مواضعی مبنی بر کاهش ضرورت آن مطرح شده است.
این اختلافات نشان می‌دهد اگرچه بازار در برخی مقاطع احتمال تشدید درگیری را کمتر ارزیابی می‌کند، هنوز توافق سیاسی جامعی حاصل نشده است.
در نتیجه، هر خبر مرتبط با مذاکرات، حملات احتمالی یا وضعیت انتقال انرژی می‌تواند باعث تغییر سریع انتظارات معامله‌گران شود.
جمع‌بندی بازار نفت امروز؛ چرا افت قیمت‌ها پایدار نماند؟
معاملات پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵ نشان داد بازار جهانی نفت با دو نیروی متضاد مواجه است.
از یک سو، افزایش تولید اوپک‌پلاس، رشد ذخایر نفت خام آمریکا و امید به کاهش تنش‌های سیاسی، فشار نزولی بر قیمت‌ها وارد کرده‌اند.
از سوی دیگر، ناامنی در تنگه هرمز، خطر آسیب به زیرساخت‌های انرژی و ادامه اختلافات سیاسی، مانع کاهش پایدار ریسک‌های بازار شده‌اند.
به همین دلیل، نفت برنت که در ساعات ابتدایی معاملات تا ۹۱ دلار و ۲۹ سنت عقب‌نشینی کرده بود، در ادامه بخشی از افت خود را جبران کرد و به محدوده بالای ۹۲ دلار بازگشت.
مهم‌ترین پیام معاملات امروز این است که نگرانی درباره افزایش عرضه نفت تقویت شده، اما خطر اختلال در انتقال انرژی همچنان از قیمت‌ها حمایت می‌کند.
در چنین شرایطی، داده‌های رسمی ذخایر آمریکا، گزارش‌های تولید اوپک‌پلاس و تحولات امنیتی خاورمیانه سه عامل کلیدی برای ارزیابی جهت بازار باقی خواهند ماند.
بنابراین، افت بیش از یک دلاری نفت در آغاز معاملات پنجشنبه را باید نشانه افزایش فشار فروش در مقطع اولیه دانست، نه تأیید قطعی آغاز یک روند نزولی پایدار در بازار جهانی انرژی.
