خبر مهم برای گندمکاران؛ نرخ ۸۵ هزار تومانی روی میز / تعیین قیمت نهایی گندم از فردا
پاسخ فعلاً منفی است.
هوشنگ هادیانپور، سخنگوی کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس، پس از نشست دوشنبه این کمیسیون اعلام کرد که شورای قیمتگذاری از روز سهشنبه تعیین قیمت گندم برای سال آینده را در دستور کار قرار میدهد.
به گفته او، وزارت جهاد کشاورزی باید یک کارگروه ویژه برای بررسی قیمت گندم تشکیل دهد و وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز کارگروه دیگری را برای ارائه دیدگاههای تخصصی خود ایجاد خواهد کرد. در نهایت نتایج این بررسیها در قالب یک کارگروه مشترک جمعبندی میشود تا نرخ نهایی برای تصویب و اعلام آماده شود.
بنابراین عبارت «نرخ خرید تضمینی گندم اعلام شد» در شرایط فعلی دقیق نیست؛ آنچه اعلام شده، شروع مرحله نهایی تعیین نرخ است.
پیشنهاد ۸۵ هزار تومانی گندم از کجا آمد؟
عدد ۸۵ هزار تومان که طی روزهای اخیر در خبرها مطرح شده، حاصل بررسیهای کارشناسی بخش تولید است.
علیقلی ایمانی، مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران، اعلام کرده است کمیته کارشناسی با در نظر گرفتن هزینههای تولید، نرخ تورم و وضعیت بازار جهانی، رقم ۸۵ هزار تومان برای هر کیلوگرم گندم را بهعنوان پیشنهاد مطرح کرده است. او صراحتاً تأکید کرده که این رقم برای اجرایی شدن باید در شورای قیمتگذاری محصولات اساسی کشاورزی تصویب شود.
در محاسبات بخش کشاورزی، هزینه کود، سم، ماشینآلات، دستمزد، عملیات کاشت و برداشت و سایر نهادهها بررسی میشود. بنیاد ملی گندمکاران میگوید نرخ پیشنهادی حاصل محاسبه سهم هر یک از این عوامل در هزینه نهایی تولید است، نه افزایش ساده قیمت گندم متناسب با رشد یک نهاده خاص.
در نتیجه، ۸۵ هزار تومان در حال حاضر باید «قیمت پیشنهادی» خوانده شود، نه قیمت مصوب.
جلسه مهم شورای قیمتگذاری از ۷ مهر
طبق اعلام سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس، جلسات شورای قیمتگذاری از سهشنبه ۷ مهر با حضور اعضای شورا برگزار میشود.
عباس بیگدلی و اسفندیار عبداللهی نیز بهتازگی با رأی نمایندگان مجلس بهعنوان اعضای ناظر مجلس در شورای قیمتگذاری و اتخاذ سیاستهای حمایتی محصولات اساسی کشاورزی انتخاب شدهاند.
حضور نمایندگان مجلس در این شورا از آن جهت اهمیت دارد که قیمت گندم فقط بر درآمد کشاورز اثر نمیگذارد؛ رقم نهایی میتواند بر هزینه خرید دولت، بودجه بخش کشاورزی و در نهایت سیاستهای مرتبط با آرد و نان نیز اثرگذار باشد.
به همین دلیل تعیین نرخ گندم یکی از مهمترین تصمیمات اقتصادی بخش کشاورزی در آغاز هر سال زراعی محسوب میشود.
گندم، آرد و نان در یک زنجیره قیمتگذاری
نشست دوشنبه کمیسیون کشاورزی صرفاً درباره گندم نبود.
طبق گزارش خانه ملت، آخرین اقدامات دستگاههای اجرایی درباره زنجیره گندم، آرد و نان مورد بررسی قرار گرفته و نمایندگان درباره نحوه تعیین قیمت در هر سه بخش بحث کردهاند. کمیسیون همچنین تصمیم گرفته یکی از اعضای خود بهصورت هفتگی روند جلسات مرتبط با این زنجیره را پیگیری کند.
سخنگوی کمیسیون گفته است قیمتگذاری نان باید بهگونهای باشد که مردم امکان تأمین این کالای اساسی با قیمت مناسب را داشته باشند و تصمیمات مربوط به اصلاح زنجیره، فشار معیشتی تازهای بر خانوارها وارد نکند.
این موضع نشان میدهد سیاستگذار با یک معادله چندوجهی روبهروست: از یک سو کشاورز خواهان قیمتی متناسب با هزینه تولید است و از سوی دیگر افزایش قیمت گندم میتواند هزینه تأمین و توزیع آرد را برای دولت افزایش دهد.
آیا افزایش قیمت گندم یعنی نان فوراً گران میشود؟
نه لزوماً.
قیمت نان فقط تابع قیمت خرید گندم از کشاورز نیست. میزان یارانه آرد، نوع نان، هزینه دستمزد، اجاره واحد نانوایی، انرژی و سیاست دولت در نحوه توزیع آرد نیز بر قیمت نهایی اثر دارند.
در ایران بخش مهمی از گندم نانواییها از طریق سازوکارهای حمایتی و یارانهای تأمین میشود. بنابراین حتی در صورت تصویب نرخ بالاتر برای خرید تضمینی گندم، نحوه انتقال این افزایش هزینه به آرد و سپس نان به تصمیم دولت بستگی خواهد داشت.
همین مسئله دلیل تأکید کمیسیون کشاورزی بر بررسی همزمان سه حلقه گندم، آرد و نان است.
چرا نرخ گندم برای کشاورزان اینقدر مهم است؟
تعیین نرخ خرید تضمینی عملاً یکی از مهمترین سیگنالهای اقتصادی به گندمکاران پیش از کشت است.
اگر کشاورز تصور کند قیمت تضمینی هزینه تولید و حاشیه سود قابل قبول او را پوشش نمیدهد، ممکن است سطح زیر کشت خود را کاهش دهد یا محصول دیگری را جایگزین کند. در مقابل، تعیین نرخی که تولید را اقتصادی نگه دارد میتواند انگیزه حفظ یا افزایش سطح زیر کشت را تقویت کند.
بنیاد ملی گندمکاران نیز پیشنهاد ۸۵ هزار تومانی را با استناد به افزایش هزینههای تولید مطرح کرده و گفته است این رقم پس از محاسبات کارشناسی به شورای قیمتگذاری ارائه میشود.
در نهایت اما تصمیم فقط در اختیار تشکلهای کشاورزی نیست و نرخ رسمی باید در شورای قیمتگذاری به تصویب برسد.
پرونده مطالبات گندمکاران هنوز کاملاً بسته نشده است
بحث قیمت سال زراعی آینده در حالی آغاز شده که دولت همچنان در حال تسویه مطالبات مربوط به خرید گندم فصل جاری است.
مدیرعامل سازمان هدفمندسازی یارانهها چهارم مهر اعلام کرد با واریز ۷۳.۴ هزار میلیارد تومان دیگر، مجموع پرداختی به گندمکاران به ۳۴۸.۴ هزار میلیارد تومان رسیده است.
طبق اعلامهای اخیر وزارت جهاد کشاورزی، قرار است باقیمانده مطالبات نیز تا پایان مهر پرداخت شود.
این همزمانی برای کشاورزان اهمیت زیادی دارد؛ زیرا مهرماه زمان آغاز برنامهریزی و کشت جدید در بسیاری از مناطق است و تولیدکننده همزمان هم به نقدینگی حاصل از محصول قبلی و هم به اطلاع از قیمت خرید سال آینده نیاز دارد.
نرخ ۸۵ هزار تومانی قطعی میشود؟
فعلاً نمیتوان چنین نتیجهای گرفت.
۸۵ هزار تومان یکی از اعداد اصلی روی میز است و از پشتوانه محاسبات کمیته کارشناسی و پیشنهاد تشکل گندمکاران برخوردار است، اما شورای قیمتگذاری ممکن است پس از بررسی منابع مالی، هزینه تولید و دیدگاه دستگاههای مختلف، رقم دیگری را تصویب کند.
به همین دلیل، تفاوت میان سه عبارت اهمیت دارد:
«پیشنهاد ۸۵ هزار تومان»، «بررسی در شورای قیمتگذاری» و «ابلاغ نرخ نهایی» سه مرحله جداگانه هستند.
در حال حاضر بازار و گندمکاران در مرحله دوم قرار دارند.
خبر مهم برای گندمکاران در ۷ مهر
با آغاز جلسات شورای قیمتگذاری از سهشنبه ۷ مهر، انتظار میرود فرآیند تعیین نرخ وارد فاز رسمیتری شود.
وزارت جهاد کشاورزی و وزارت صمت باید جمعبندیهای کارشناسی خود را ارائه کنند و اعضای شورای قیمتگذاری نیز درباره رقم نهایی تصمیم بگیرند. کمیسیون کشاورزی مجلس نیز اعلام کرده روند این جلسات را بهصورت هفتگی دنبال خواهد کرد.
بنابراین مهمترین نکته برای گندمکاران این است که هنوز هیچ نرخ نهایی برای سال زراعی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ ابلاغ نشده است.
رقم ۸۵ هزار تومان برای هر کیلوگرم فعلاً جدیترین پیشنهاد مطرحشده در فضای کارشناسی است و از فردا وارد مرحله بررسی رسمیتر خواهد شد. نتیجه این جلسات نهفقط برای کشاورزان، بلکه برای هزینه تأمین گندم دولت و سیاست آرد و نان در ماههای آینده اهمیت مستقیم خواهد داشت.
