شوک جدید ایران‌خودرو در مهر؛ ۹ خودرو گران شدند / آریسان و ۲۰۷ رکورد زدند

همزمان با اعلام شرایط فروش تازه، قیمت مصرف‌کننده دو نسخه سورن پلاس، سه نسخه پژو ۲۰۷ دستی، دو دنا پلاس دستی و دو نسخه آریسان ۲ افزایش پیدا کرده است. رسانه تخصصی «آخرین خودرو» نیز فهرست جدید را در ۱۵ مهر منتشر کرده و تأیید می‌کند افزایش ریالی محصولات بین ۴۲.۸ تا ۲۴۹.۱ میلیون تومان بوده است.

محاسبه مجموع تغییر قیمت این ۹ نسخه نشان می‌دهد ایران‌خودرو در مقایسه با جدول شهریور، در مجموع بیش از ۱.۳۳ میلیارد تومان افزایش قیمت اسمی روی این سبد ۹ محصول اعمال کرده است. متوسط درصد رشد قیمت مدل‌های فهرست نیز نزدیک به ۹ درصد است.

آریسان ۲؛ رکورددار افزایش قیمت مهر

بیشترین افزایش ریالی به آریسان ۲ دوگانه‌سوز تعلق دارد.

قیمت این وانت از یک میلیارد و ۵۷۱ میلیون تومان به یک میلیارد و ۸۲۱ میلیون تومان رسیده است؛ یعنی تقریباً ۲۴۹ میلیون تومان افزایش تنها در فاصله دو فهرست ماهانه. نسخه مجهز به مالتی‌مدیا نیز بیش از ۲۱۷ میلیون تومان گران شده است.

اما اگر رشد را درصدی بررسی کنیم، داستان جالب‌تر می‌شود. قیمت آریسان معمولی حدود ۱۵.۸۵ درصد رشد کرده که تقریباً با افزایش پژو ۲۰۷ TU3 برابر است.

بنابراین آریسان هم از نظر مبلغ افزایش و هم از نظر درصد رشد در بالاترین بخش جدول مهرماه قرار دارد.

این جهش برای یک خودروی تجاری اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا مشتری آریسان الزاماً خریدار مصرفی خانوادگی نیست و بخش قابل توجهی از تقاضای آن به کسب‌وکارهای کوچک و حمل‌ونقل شهری مرتبط است. افزایش حدود ۲۵۰ میلیون تومانی قیمت می‌تواند مستقیماً هزینه ورود به این بخش را افزایش دهد.

پژو ۲۰۷ TU3 نزدیک به ۱۶ درصد گران شد

در میان خودروهای سواری، بزرگ‌ترین جهش مربوط به پژو ۲۰۷ دستی TU3 است.

این خودرو در شهریور حدود یک میلیارد و ۵۰۲ میلیون تومان قیمت داشت، اما نرخ مصرف‌کننده مهر به یک میلیارد و ۷۴۰ میلیون و ۳۷۱ هزار تومان رسیده است. افزایش ۲۳۸ میلیون تومانی به معنای رشد حدود ۱۵.۹ درصدی است.

نکته قابل توجه آن است که نسخه TU3 از نظر فنی در پایین‌تر از بعضی نسخه‌های TU5P قرار دارد، اما در فهرست مهر بیشترین درصد افزایش را در میان ۲۰۷های حاضر تجربه کرده است.

این موضوع باعث شده فاصله قیمت TU3 با برخی نسخه‌های گران‌تر ۲۰۷ نسبت به قبل کمتر شود.

چرا دو ۲۰۷ فقط ۴۲ میلیون تومان گران شدند؟

در نقطه مقابل، دو نسخه پژو ۲۰۷ TU5P کمترین افزایش را تجربه کرده‌اند.

نسخه پانوراما با رینگ آلومینیومی و نسخه سقف فلزی با فرمان برقی و رینگ فولادی هر دو دقیقاً ۴۲ میلیون و ۸۰۶ هزار و ۷۰۰ تومان افزایش قیمت داشته‌اند.

اما چون قیمت پایه این مدل‌ها بالاتر بوده، افزایش درصدی آنها فقط حدود ۲.۲ تا ۲.۴ درصد است.

در نتیجه دامنه افزایش قیمت ایران‌خودرو کاملاً یکسان نیست؛ برخی خودروها نزدیک ۱۶ درصد و برخی فقط کمی بیش از دو درصد افزایش داشته‌اند.

همین اختلاف نشان می‌دهد با یک تعدیل درصدی یکنواخت روی کل محصولات مواجه نیستیم و هر کد کلاس یا نسخه بر اساس ساختار قیمت‌گذاری جداگانه تغییر کرده است.

سورن XU7P حدود ۱۹۵ میلیون تومان گران شد

سورن پلاس XU7P نیز یکی از افزایش‌های مهم مهرماه را ثبت کرده است.

قیمت این محصول از یک میلیارد و ۵۳۰ میلیون تومان به یک میلیارد و ۷۲۵ میلیون تومان رسیده است؛ افزایش حدود ۱۹۵ میلیون تومانی یا ۱۲.۸ درصدی.

در بازار آزاد امروز نیز نسخه‌های سورن XU7P بسته به تیپ و تجهیزات با نرخ‌هایی بالاتر از قیمت کارخانه دیده می‌شوند. در یکی از جداول بازار ۱۵ مهر، سورن XU7P رینگ فولادی حدود یک میلیارد و ۹۳۶ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده است.

بنابراین حتی بعد از رشد قیمت کارخانه، برای برخی تیپ‌های سورن همچنان اختلاف بازار و کارخانه وجود دارد.

دنا پلاس وارد کانال دو میلیارد تومان شد

هر دو نسخه دستی دنا پلاس در فهرست مهر از مرز دو میلیارد تومان عبور کرده‌اند.

نسخه MT6 با رینگ آلومینیومی به ۲ میلیارد و ۱۷۲ میلیون تومان رسیده و نسخه رینگ فولادی حدود ۲ میلیارد و ۸۲ میلیون تومان قیمت دارد. افزایش آنها به ترتیب حدود ۶.۵ و ۴.۶ درصد بوده است.

در بازار آزاد ۱۵ مهر، دنا پلاس MT6 در برخی جداول حدود ۲ میلیارد و ۵۹۰ میلیون تومان قیمت خورده است؛ یعنی هنوز بیش از ۴۰۰ میلیون تومان بالاتر از نرخ کارخانه نسخه نزدیک به آن معامله می‌شود.

البته قیمت‌های بازار آزاد نرخ پیشنهادی هستند و بسته به رنگ، مدل سال، تیپ دقیق و شرایط معامله تغییر می‌کنند.

افزایش قیمت کارخانه شکاف بازار را از بین برد؟

دست‌کم در مورد برخی خودروهای پرتقاضا پاسخ منفی است.

برای نمونه در داده‌های بازار ۱۵ مهر:

پژو ۲۰۷ TU3 حدود ۲ میلیارد و ۱۰ میلیون تومان در بازار قیمت دارد، در حالی که نرخ کارخانه تازه آن حدود ۱.۷۴ میلیارد تومان است؛ یعنی هنوز حدود ۲۷۰ میلیون تومان فاصله وجود دارد.

پژو ۲۰۷ دنده‌ای فرمان برقی نیز حدود ۲.۳۰۸ میلیارد تومان در بازار قیمت‌گذاری شده، در حالی که قیمت کارخانه نسخه مربوط حدود ۱.۸۴۷ میلیارد تومان است.

دنا پلاس MT6 نیز اختلاف چندصد میلیون تومانی دارد.

اما آریسان وضعیت متفاوتی دارد. در یکی از جداول بازار امروز، آریسان ۲ حدود یک میلیارد و ۸۰۵ میلیون تومان قیمت خورده؛ یعنی حتی کمی پایین‌تر از نرخ جدید کارخانه ۱.۸۲۱ میلیارد تومانی.

این اتفاق نشان می‌دهد افزایش قیمت کارخانه الزاماً به معنی سود بیشتر برای خریدار کارخانه نیست. در محصولی که عرضه بیشتر یا تقاضای سرمایه‌ای ضعیف‌تری دارد، نرخ کارخانه حتی می‌تواند به بازار آزاد برسد یا از آن عبور کند.

افزایش قیمت چه اثری بر بازار آزاد خواهد داشت؟

اثر کوتاه‌مدت این بخشنامه برای همه مدل‌ها یکسان نخواهد بود.

در خودروهایی مانند ۲۰۷ و دنا که هنوز فاصله قابل‌توجهی میان کارخانه و بازار وجود دارد، رشد قیمت کارخانه در مرحله اول بخشی از «حاشیه بازار» را کاهش می‌دهد.

اما اگر نرخ ارز و هزینه جایگزینی خودرو در بازار دوباره افزایش یابد، فروشندگان بازار آزاد ممکن است قیمت‌های پیشنهادی را هم بالاتر ببرند و شکاف دوباره حفظ شود.

در مقابل، برای محصولاتی مثل آریسان که قیمت بازار به نرخ کارخانه نزدیک‌تر است، افزایش کارخانه می‌تواند جذابیت خرید با هدف فروش فوری در بازار را تقریباً از بین ببرد.

منبع تخصصی قیمت خودرو نیز تأکید می‌کند قیمت‌های بازار بر اساس استعلام فروشندگان و آگهی‌ها استخراج می‌شوند و در دوره‌های رکودی ممکن است نرخ نهایی معامله پایین‌تر از قیمت‌های اعلامی باشد.

خودرو ارزان کارخانه‌ای کمتر می‌شود

یک نکته مهم در فهرست مهرماه، بالا رفتن کف قیمت محصولات ایران‌خودرو است.

آریسان، سورن و پژو ۲۰۷ TU3 که در میان گزینه‌های نسبتاً ارزان‌تر سبد ایران‌خودرو قرار دارند، اکنون همگی در محدوده ۱.۷ تا ۱.۸ میلیارد تومان قرار گرفته‌اند.

حتی دنا پلاس دستی نیز از مرز دو میلیارد تومان عبور کرده است.

به این ترتیب خرید خودروی صفر از کارخانه برای خانواری که چند سال قبل با سرمایه‌ای به‌مراتب کمتر وارد طرح‌های فروش می‌شد، به سرمایه اولیه بسیار بزرگ‌تری نیاز دارد.

افزایش مهرماه چه پیامی برای خریداران دارد؟

فهرست جدید دو پیام متفاوت دارد.

پیام نخست این است که ایران‌خودرو بخشی از فاصله قیمت‌های قبلی خود با هزینه‌ها و بازار آزاد را از طریق افزایش قیمت رسمی جبران کرده است.

پیام دوم اما برای خریداران مهم‌تر است: افزایش کارخانه در همه مدل‌ها به معنای حذف سود ناشی از اختلاف قیمت نیست.

۲۰۷، دنا و برخی نسخه‌های سورن هنوز در بازار آزاد گران‌تر از کارخانه‌اند، در حالی که آریسان به نقطه‌ای رسیده که اختلاف دو بازار بسیار محدود شده است.

در نتیجه، محاسبه صرف «میزان افزایش قیمت کارخانه» برای ارزیابی بازار کافی نیست و باید همزمان نرخ بازار آزاد هر نسخه را هم در نظر گرفت.

مهر ۱۴۰۵؛ موج تازه گرانی خودروهای کارخانه‌ای

جمع‌بندی فهرست تازه نشان می‌دهد قیمت همه ۹ نسخه ایران‌خودرو بالا رفته است. بیشترین افزایش ریالی، ۲۴۹ میلیون تومان برای آریسان ۲ است و پژو ۲۰۷ TU3 با افزایش ۲۳۸ میلیون تومانی در جایگاه بعد قرار می‌گیرد.

از نظر درصدی نیز آریسان ۲ و ۲۰۷ TU3 با رشد نزدیک ۱۵.۹ درصد رکورددارند؛ سورن XU7P حدود ۱۲.۸ درصد و آریسان مالتی‌مدیا بیش از ۱۳ درصد گران شده‌اند.

با وجود این جهش، بازار آزاد هنوز در مورد بعضی خودروهای پرتقاضا چندصد میلیون تومان بالاتر از کارخانه قرار دارد. این مسئله نشان می‌دهد دور جدید افزایش قیمت رسمی، بیش از آنکه شکاف قیمت را به‌طور کامل حذف کند، فعلاً بخشی از فاصله کارخانه و بازار را کاهش داده است.

بنابراین مهم‌ترین سؤال پس از بخشنامه مهر این است که بازار آزاد در روزهای آینده قیمت‌های خود را ثابت نگه می‌دارد یا با بالا رفتن هزینه جایگزینی، دوباره به سمت نرخ‌های بالاتر حرکت می‌کند؛ پاسخی که بیش از هر چیز به مسیر دلار، میزان عرضه ایران‌خودرو و قدرت تقاضای واقعی بستگی خواهد داشت.