چرخش بزرگ بانک آمریکا در بازار طلا؛ پیشبینی ۴۳۶۰ دلاری یعنی پایان روند صعودی؟
بانک آمریکا در تازهترین ارزیابی خود، پیشبینی متوسط قیمت طلا برای سال ۲۰۲۶ را از حدود ۵ هزار و ۹۳ دلار به ۴ هزار و ۳۶۰ دلار کاهش داده است. مهمترین دلیل این تعدیل، تغییر جهت انتظارات از فدرال رزرو و افزایش احتمال اجرای سیاست پولی انقباضیتر عنوان شده است. این بانک با وجود کاهش ۱۴ درصدی برآورد سالانه، همچنان معتقد است پس از پایان دوره انقباضی، قیمت ۵ هزار دلار برای هر اونس دور از دسترس نیست.
قیمت لحظهای طلا در معاملات جمعه ۱۰ ژوئیه ۲۰۲۶ حدود ۰.۴ درصد کاهش یافت و به ۴ هزار و ۱۰۳ دلار رسید. طلا در مجموع هفته نیز حدود ۱.۷ درصد افت کرد. معاملهگران همزمان احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در نشست سپتامبر را حدود ۶۹ درصد ارزیابی میکردند؛ بنابراین عدد «بیش از ۷۰ درصد» که در برخی گزارشهای قبلی آمده بود، با نوسان معاملات آتی تغییر کرده است.
چرا افزایش نرخ بهره به ضرر طلاست؟
طلا برخلاف اوراق قرضه و سپردههای بانکی، سود دورهای پرداخت نمیکند. هنگامی که بانک مرکزی آمریکا نرخ بهره را افزایش میدهد، بازده اوراق خزانه بالا میرود و نگهداری دارایی بدون بازدهی مانند طلا برای بخشی از سرمایهگذاران جذابیت کمتری پیدا میکند.
افزایش نرخ بهره همچنین میتواند به تقویت دلار منجر شود. از آنجا که طلا در بازار جهانی با دلار قیمتگذاری میشود، رشد ارزش پول آمریکا معمولاً خرید طلا را برای دارندگان سایر ارزها گرانتر میکند و بر تقاضا فشار میآورد.
مایکل ویدمر، رئیس تحقیقات فلزات بانک آمریکا، پیشتر گفته بود تغییر انتظارات بازار از «کاهش نرخ بهره در فضای تورمی» به سمت سیاست پولی سختگیرانهتر، در صورت ثابت ماندن سایر عوامل، حدود نیمی از ظرفیت صعود کوتاهمدت طلا را از بین میبرد.
جنگ چگونه برخلاف انتظار به طلا فشار وارد کرد؟
در شرایط معمول، افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی تقاضا برای طلا را بهعنوان دارایی امن بالا میبرد. اما جنگ ایران و آمریکا معادله پیچیدهتری ایجاد کرده است. افزایش قیمت نفت و نگرانی درباره اختلال در عرضه انرژی، انتظارات تورمی را تقویت کرده و احتمال افزایش نرخ بهره آمریکا را بالا برده است.
به همین دلیل، اثر منفی نرخ بهره و بازده اوراق در مقاطعی از اثر مثبت تقاضای پناهگاه امن قویتر شده است. در معاملات جمعه نیز افزایش قیمت نفت و نگرانی از تورم انرژی، یکی از عوامل اصلی فشار بر طلا بود.
این وضعیت نشان میدهد طلا همیشه با افزایش تورم گران نمیشود. اگر تورم موجب شود بانک مرکزی نرخ بهره را بالا ببرد و بازده واقعی اوراق افزایش یابد، قیمت طلا ممکن است حتی در فضای ناامن سیاسی کاهش پیدا کند.
آیا هدف ۵ هزار دلاری طلا همچنان واقعبینانه است؟
بر اساس گزارش تازه بانک آمریکا، رسیدن طلا به ۵ هزار دلار به پایان چرخه انقباضی فدرال رزرو وابسته است. این هدف حدود ۲۲ درصد بالاتر از محدوده ۴ هزار و ۱۰۰ دلاری معاملات کنونی قرار دارد و تحقق آن نیازمند تغییر معنیدار در سیاست پولی، کاهش بازده واقعی اوراق یا تقویت دوباره تقاضای سرمایهگذاری است.
کاهش تورم، پایان پایدار تنشهای انرژی و بازگشت فدرال رزرو به مسیر کاهش نرخ بهره میتواند به نفع طلا باشد. در مقابل، تورم ماندگار، تقویت دلار و اجرای چند مرحله افزایش نرخ بهره ممکن است قیمت را برای مدت طولانیتری در محدودههای پایینتر نگه دارد.
بنابراین هدف ۵ هزار دلار از پیش منتفی نشده، اما زمان تحقق آن نسبت به پیشبینیهای ابتدای سال عقب افتاده و بیش از گذشته به تصمیمهای فدرال رزرو وابسته شده است.
سه ستون بلندمدت بازار طلا هنوز پابرجاست
بانک آمریکا با وجود بدبینی کوتاهمدت، سه عامل ساختاری را پشتوانه روند بلندمدت طلا میداند. نخستین عامل، کسری بودجه بالای دولت آمریکاست. دفتر بودجه کنگره پیشبینی کرده کسری بودجه ایالات متحده در سال مالی ۲۰۲۶ به ۱.۹ تریلیون دلار، معادل ۵.۸ درصد تولید ناخالص داخلی برسد؛ رقمی که بهمراتب بالاتر از میانگین ۵۰ ساله ۳.۸ درصدی است.
کسریهای بزرگ و افزایش هزینه بهره بدهی میتواند اعتماد بلندمدت به سیاست مالی آمریکا را کاهش دهد و سرمایهگذاران را به سمت داراییهای واقعی از جمله طلا سوق دهد. البته این رابطه مستقیم و فوری نیست و ممکن است در کوتاهمدت، افزایش نرخ بهره اثر معکوس ایجاد کند.
دومین عامل، کاهش تمایل بانکهای مرکزی به تمرکز ذخایر خود بر دلار است. نظرسنجی سال ۲۰۲۶ شورای جهانی طلا نشان میدهد ۷۴ درصد پاسخدهندگان انتظار دارند سهم دلار از ذخایر جهانی طی پنج سال آینده کاهش یابد. همچنین ۸۹ درصد معتقدند مجموع ذخایر طلای بانکهای مرکزی در ۱۲ ماه آینده افزایش خواهد یافت و ۴۵ درصد نیز انتظار دارند بانک مرکزی خودشان مستقیماً طلا خریداری کند.
سومین عامل، تداوم خرید رسمی طلاست. بانکهای مرکزی در سالهای ۲۰۲۲، ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ هر سال بیش از هزار تن طلا خریدند. در سهماهه نخست ۲۰۲۶ نیز خرید بانکهای مرکزی و نهادهای رسمی به حدود ۲۴۴ تن رسید که سه درصد بیشتر از دوره مشابه سال قبل بود.
تازهترین پیشبینی بانکهای بزرگ برای قیمت طلا
| مؤسسه مالی | تازهترین برآورد | نوع پیشبینی |
|---|---|---|
| بانک آمریکا | ۴۳۶۰ دلار | میانگین سال ۲۰۲۶ |
| جیپی مورگان | ۴۳۰۰ دلار در سهماهه سوم و ۴۵۰۰ دلار در سهماهه چهارم | میانگین فصلی |
| گلدمن ساکس | ۴۹۰۰ دلار | هدف دسامبر ۲۰۲۶ |
| کومرتسبانک | ۴۸۰۰ دلار | هدف پایان ۲۰۲۶ |
| اچاسبیسی | ۴۵۶۰ دلار میانگین و ۴۷۵۰ دلار در پایان سال | پیشبینی سال ۲۰۲۶ |
جیپی مورگان که در ماه ژوئن قیمت ۶ هزار دلاری را برای پایان سال محتمل میدانست، برآورد خود را بهطور محسوسی کاهش داده و اکنون ریسکهای پیشبینی را متمایل به سمت نزول ارزیابی میکند.
گلدمن ساکس نیز هدف پایان سال خود را از ۵ هزار و ۴۰۰ دلار به ۴ هزار و ۹۰۰ دلار کاهش داده است. کومرتسبانک قیمت ۴ هزار و ۸۰۰ دلار را برای پایان ۲۰۲۶ پیشبینی میکند و اچاسبیسی میانگین سالانه خود را به ۴ هزار و ۵۶۰ دلار رسانده است.
این اختلاف پیشبینیها نشان میدهد والاستریت درباره روند بلندمدت طلا همچنان نسبتاً خوشبین است، اما درباره سرعت بازگشت قیمت و زمان پایان سیاست انقباضی اتفاقنظر ندارد.
آیا سهام شرکتهای طلا از خود طلا ارزانتر است؟
تحلیل بانک آمریکا نشان میدهد ارزشگذاری سهام برخی شرکتهای معدنی، بر مبنای نسبت قیمت به خالص ارزش داراییها، معادل قیمت طلای حدود ۳ هزار و ۳۵۴ دلاری است؛ یعنی نزدیک به ۱۹ درصد پایینتر از قیمت نقدی طلا در زمان انجام محاسبه.
با استفاده از معیار ارزش بنگاه به سود عملیاتی، قیمت ضمنی طلا حدود ۴ هزار و ۱۶ دلار برآورد شده و تخفیف تنها سه درصد است. بنابراین میزان ارزندگی سهام معدنی تا حد زیادی به معیار ارزشگذاری انتخابشده وابسته است.
ارزان بودن ظاهری این سهام لزوماً به معنای فرصت خرید بدون ریسک نیست. هزینه استخراج، کیفیت ذخایر، بدهی شرکت، ریسک سیاسی کشورهای میزبان، حوادث معدنی و تصمیمهای مدیریتی میتوانند باعث شوند سهام یک معدن حتی با افزایش قیمت طلا عملکرد ضعیفی داشته باشد.
سه سناریو برای آینده قیمت طلا
در سناریوی نزولی، تورم بالا باقی میماند و فدرال رزرو در سپتامبر یا ماههای بعد نرخ بهره را افزایش میدهد. در این وضعیت، دلار و بازده اوراق میتوانند قوی بمانند و قیمت طلا دوباره به محدوده زیر ۴ هزار دلار نزدیک شود.
در سناریوی خنثی، فدرال رزرو فعلاً نرخ بهره را ثابت نگه میدارد، اما کاهش آن را نیز به تعویق میاندازد. در این حالت احتمال نوسان طلا در محدوده تقریباً ۴ هزار تا ۴ هزار و ۵۰۰ دلار بیشتر خواهد بود. شورای جهانی طلا نیز در چشمانداز نیمه دوم سال، سناریوی پایه را حرکت نسبتاً محدود قیمت توصیف کرده است.
در سناریوی صعودی، تورم کاهش مییابد، بازار کار تضعیف میشود و احتمال کاهش نرخ بهره دوباره افزایش پیدا میکند. ادامه خرید بانکهای مرکزی و ورود سرمایه به صندوقهای طلا در چنین شرایطی میتواند مسیر ۴ هزار و ۵۰۰ و سپس ۵ هزار دلار را باز کند.
کاهش پیشبینی به معنای پایان بازار صعودی نیست
کاهش ۱۴ درصدی پیشبینی بانک آمریکا یک پیام روشن دارد: طلا در کوتاهمدت بیش از تنشهای سیاسی، از نرخ بهره، بازده واقعی اوراق و قدرت دلار تأثیر میپذیرد. با این حال، کسری بودجه آمریکا، تنوعبخشی ذخایر جهانی و تقاضای بانکهای مرکزی همچنان از قیمت در افق بلندمدت حمایت میکنند.
در نتیجه، چشمانداز طلا را نمیتوان کاملاً نزولی یا صعودی توصیف کرد. بازار در کوتاهمدت با مانع فدرال رزرو روبهروست، اما عوامل ساختاری هنوز اجازه نمیدهند سناریوی صعود بلندمدت کنار گذاشته شود. مسیر قیمت ۵ هزار دلاری احتمالاً نه با یک جهش سریع، بلکه پس از مشخص شدن پایان چرخه افزایش نرخ بهره تعیین خواهد شد.