قیمت تخم‌مرغ امروز ۱۹ آبان ۱۴۰۵؛ شانه‌ای ۶۰۰ هزار تومان شد، سود به جیب چه کسانی می‌رود؟
بازار تخم‌مرغ در دو ماه گذشته افزایش قیمت قابل‌توجهی را تجربه کرده است. بررسی نرخ‌های اعلام‌شده نشان می‌دهد قیمت هر شانه تخم‌مرغ از حدود ۴۰۰ هزار تومان به بیش از ۶۰۰ هزار تومان رسیده که بیانگر رشد دست‌کم ۵۰ درصدی در این مدت است.
این افزایش قیمت در شرایطی اتفاق افتاده که تخم‌مرغ یکی از منابع پروتئینی پرمصرف خانوارهای ایرانی محسوب می‌شود و رشد بهای آن می‌تواند هزینه تأمین مواد غذایی را افزایش دهد. بااین‌حال، فعالان صنعت طیور معتقدند افزایش قیمت در بازار مصرف الزاماً به معنای بهبود درآمد و سودآوری مرغداران نیست.
قیمت تخم‌مرغ امروز؛ هر عدد ۲۲ تا ۲۷ هزار تومان
سید فرزاد طلاکش، دبیر فدراسیون طیور، با اشاره به آخرین وضعیت بازار اعلام کرده است که هر عدد تخم‌مرغ فله‌ای با توجه به محل عرضه و شرایط فروش، بین ۲۲ تا ۲۷ هزار تومان به دست مصرف‌کننده می‌رسد.
بر اساس اظهارات فعالان صنعت مرغداری، قیمت فروش هر شانه تخم‌مرغ دو کیلوگرمی در مبدأ تولید حدود ۴۶۰ هزار تومان است، اما همین محصول در بازار خرده‌فروشی با قیمتی بیش از ۶۰۰ هزار تومان عرضه می‌شود.
به این ترتیب، فاصله قیمت تولیدکننده تا مصرف‌کننده برای هر شانه تخم‌مرغ دست‌کم به ۱۴۰ هزار تومان می‌رسد؛ رقمی که معادل حدود ۳۰ درصد قیمت فروش محصول در مرغداری است.
البته این اختلاف به معنای سود خالص ۱۴۰ هزار تومانی واسطه‌ها نیست؛ زیرا هزینه‌های حمل‌ونقل، نگهداری، توزیع و فعالیت واحدهای خرده‌فروشی نیز در تعیین قیمت نهایی نقش دارند. بااین‌حال، مشخص نبودن سهم دقیق هر بخش از زنجیره توزیع، پرسش‌هایی درباره نحوه قیمت‌گذاری تخم‌مرغ ایجاد کرده است.
چرا قیمت تخم‌مرغ گران شده است؟
افزایش هزینه‌های تولید یکی از عوامل مؤثر بر رشد قیمت تخم‌مرغ در ماه‌های اخیر عنوان می‌شود. فعالان صنعت مرغداری از افزایش حدود ۲۰ درصدی هزینه نهاده‌های تولید، دارو، واکسن و ویتامین‌ها طی دو ماه گذشته خبر داده‌اند.
این افزایش هزینه‌ها فشار بیشتری بر واحدهای پرورش مرغ تخم‌گذار وارد کرده است؛ زیرا خوراک طیور و نهاده‌های مورد نیاز، سهم مهمی از هزینه تمام‌شده تولید تخم‌مرغ را تشکیل می‌دهند.
با وجود افزایش قیمت در بازار مصرف، تولیدکنندگان معتقدند نرخ فروش محصول در مرغداری متناسب با رشد هزینه‌های تولید افزایش نیافته است. در مقابل، مصرف‌کنندگان نیز ناچارند تخم‌مرغ را با قیمت به‌مراتب بالاتری نسبت به ماه‌های گذشته خریداری کنند.
این شرایط باعث شده مسئله اختلاف قیمت در زنجیره تأمین و توزیع، به یکی از موضوعات مورد توجه فعالان بازار تبدیل شود.
اختلاف ۱۴۰ هزار تومانی قیمت تخم‌مرغ به جیب چه کسانی می‌رود؟
یکی از مهم‌ترین ابهام‌های بازار تخم‌مرغ، فاصله میان نرخ فروش تولیدکننده و قیمت پرداختی مصرف‌کننده است.
بر اساس ارقام اعلام‌شده، محصولی که در مرغداری حدود ۴۶۰ هزار تومان قیمت دارد، پس از ورود به شبکه توزیع با نرخ بیش از ۶۰۰ هزار تومان فروخته می‌شود.
کارشناسان صنعت طیور معتقدند نبود شفافیت کافی در هزینه‌های توزیع و حاشیه سود حلقه‌های مختلف فروش، می‌تواند زمینه افزایش غیرمنطقی قیمت‌ها را فراهم کند.
علی احمدی، کارشناس حوزه طیور، با انتقاد از شرایط موجود تأکید کرده است که وضعیت فعلی بازار می‌تواند هم به زیان تولیدکنندگان و هم مصرف‌کنندگان تمام شود.
در چنین شرایطی، بررسی هزینه‌های واقعی حمل‌ونقل، سود عمده‌فروشان و خرده‌فروشان و تعداد واسطه‌های موجود در مسیر عرضه، برای مشخص شدن علت اختلاف قیمت ضروری است.
چه دستگاه‌هایی مسئول نظارت بر قیمت تخم‌مرغ هستند؟
نظارت بر بازار تخم‌مرغ میان چند دستگاه اجرایی تقسیم شده است. وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان و سازمان تعزیرات حکومتی، هر یک در بخش‌هایی از تنظیم بازار، بررسی قیمت‌ها و رسیدگی به تخلفات مسئولیت دارند.
بااین‌حال، فعالان بازار معتقدند هماهنگی بیشتر میان نهادهای نظارتی و شفاف‌سازی هزینه‌های زنجیره توزیع می‌تواند به شناسایی عوامل مؤثر بر افزایش قیمت کمک کند.
اختلاف قابل‌توجه قیمت تخم‌مرغ از مرغداری تا فروشگاه نشان می‌دهد بررسی نرخ فروش تولیدکننده به‌تنهایی برای ارزیابی وضعیت بازار کافی نیست و قیمت نهایی پرداختی مصرف‌کننده نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
در شرایطی که قیمت هر شانه تخم‌مرغ طی دو ماه دست‌کم ۵۰ درصد افزایش یافته، مشخص شدن سهم هزینه‌های تولید، توزیع و حاشیه سود فروشندگان اهمیت بیشتری پیدا کرده است. تعیین دقیق این سهم‌ها می‌تواند روشن کند چه میزان از افزایش قیمت ناشی از رشد هزینه‌های واقعی و چه بخشی مربوط به عملکرد شبکه توزیع است.