افزایش ۱۷ درصدی قیمت شیر خام در راه است؛ کدام نمادهای بورسی سود می‌برند؟
موضوع اصلاح قیمت شیر خام بار دیگر در دستور بررسی مسئولان و فعالان صنعت دامپروری قرار گرفته است. افزایش هزینه تأمین نهاده‌های دامی و رشد بهای تمام‌شده تولید، ضرورت بازنگری در نرخ فروش این محصول را پررنگ‌تر کرده است. در این میان، شرکت‌های دامپروری حاضر در بورس و فرابورس به دلیل سهم شیر خام در ترکیب درآمدی خود، از جمله بنگاه‌هایی هستند که می‌توانند از تصمیم نهایی درباره قیمت این محصول تأثیر بپذیرند.
بااین‌حال، افزایش نرخ فروش الزاماً به معنای رشد سودآوری تمام شرکت‌های این صنعت نیست؛ زیرا هزینه خوراک دام، میزان تولید و ساختار درآمدی هر مجموعه، نقش تعیین‌کننده‌ای در نتیجه نهایی خواهد داشت.
قیمت جدید شیر خام چقدر خواهد بود؟
جواد آزاد، نایب‌رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون ایران و مدیرعامل اتحادیه سراسری صنعت دامپروران همگام کشور، از تعیین نرخ کارشناسی ۷۰ هزار و ۸۰۰ تومان برای هر کیلوگرم شیر خام خبر داده است.
به گفته او، این رقم در جلسات کارشناسی با معاونت امور دام وزارت جهاد کشاورزی محاسبه شده و قرار است موضوع قیمت‌گذاری شیر خام در مراجع تصمیم‌گیر بررسی شود.
در حال حاضر، قیمت هر کیلوگرم شیر خام ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان اعلام شده است، در حالی که انجمن صنایع لبنی کشور نرخ ۶۸ هزار تومان را پیشنهاد کرده است.
مقایسه این ارقام نشان می‌دهد نرخ کارشناسی جدید، ۱۰ هزار و ۳۰۰ تومان بالاتر از قیمت فعلی است که معادل افزایش حدود ۱۷ درصدی خواهد بود.
البته نرخ ۷۰ هزار و ۸۰۰ تومانی هنوز به تصویب نهایی نرسیده و اجرای آن به تصمیم نهادهای مسئول بستگی دارد.
افزایش هزینه نهاده‌های دامی؛ چالش اصلی تولیدکنندگان شیر خام
یکی از دلایل اصلی درخواست افزایش قیمت شیر خام، رشد هزینه تولید در واحدهای دامپروری است. خوراک دام سهم قابل‌توجهی از بهای تمام‌شده تولید شیر را تشکیل می‌دهد و تغییر قیمت نهاده‌ها می‌تواند سودآوری دامداری‌ها را مستقیماً تحت تأثیر قرار دهد.
جواد آزاد با اشاره به تغییر شرایط بازار نهاده‌های دامی اعلام کرده است که در محاسبات پیشین قیمت تمام‌شده، نرخ برخی نهاده‌ها حدود ۵۰ هزار تومان در نظر گرفته شده بود، اما این رقم اکنون به حدود ۷۰ هزار تومان رسیده است.
به گفته او، با لحاظ افزایش هزینه‌ها، بهای تمام‌شده تولید هر کیلوگرم شیر خام دست‌کم ۷۵ هزار تومان برآورد می‌شود.
این برآورد نشان می‌دهد حتی نرخ کارشناسی ۷۰ هزار و ۸۰۰ تومانی نیز حدود چهار هزار و ۲۰۰ تومان کمتر از هزینه تولید اعلام‌شده از سوی این مقام صنفی است.
بنابراین، هرچند افزایش قیمت فروش می‌تواند بخشی از فشار هزینه‌ای را جبران کند، میزان تأثیر آن بر سودآوری شرکت‌های دامپروری به شرایط اختصاصی هر واحد تولیدی بستگی خواهد داشت.
کدام نمادهای بورسی از افزایش قیمت شیر خام تأثیر می‌گیرند؟
شرکت‌های فعال در گروه زراعت و خدمات وابسته بازار سرمایه، از جمله مجموعه‌هایی هستند که بخشی از درآمد خود را از تولید و فروش شیر خام به دست می‌آورند.
در میان نمادهای مرتبط با فعالیت‌های دامپروری، نام شرکت‌های زفکا، زقیام، زگلدشت، زکشت، زشگزا، زبینا و زملارد مطرح است. این شرکت‌ها به دلیل ارتباط فعالیت عملیاتی خود با تولید شیر و محصولات دامپروری، ممکن است نسبت به تغییر نرخ فروش شیر خام حساسیت داشته باشند.
بااین‌حال، میزان اثرپذیری این نمادها یکسان نیست. سهم فروش شیر خام از درآمد عملیاتی، حجم تولید، هزینه تأمین خوراک دام و میزان بهره‌وری، از عواملی هستند که می‌توانند نتیجه افزایش نرخ را برای هر شرکت متفاوت کنند.
برای مثال، شرکتی که بخش عمده درآمد آن به فروش شیر خام اختصاص دارد، ممکن است از افزایش قیمت این محصول تأثیر بیشتری بپذیرد. در مقابل، مجموعه‌ای که درآمد آن میان محصولات زراعی، فروش دام و سایر فعالیت‌ها توزیع شده است، الزاماً واکنش مالی مشابهی نخواهد داشت.
افزایش قیمت شیر خام چه تأثیری بر سودآوری سهام دامپروری دارد؟
افزایش نرخ فروش شیر خام در صورت ثابت ماندن مقدار فروش، می‌تواند درآمد عملیاتی شرکت‌های تولیدکننده را افزایش دهد. به همین دلیل، اخبار مربوط به اصلاح قیمت این محصول برای فعالان بازار سرمایه اهمیت دارد.
بااین‌حال، رشد درآمد الزاماً به افزایش سود خالص منجر نمی‌شود. اگر هزینه تأمین خوراک دام، دستمزد، انرژی و حمل‌ونقل هم‌زمان با قیمت فروش افزایش پیدا کند، بخشی از درآمد اضافی صرف جبران هزینه‌های تولید خواهد شد.
از سوی دیگر، میزان تولید نیز نقش مهمی در عملکرد مالی شرکت‌ها دارد. واحد دامپروری که بتواند حجم تولید شیر را حفظ کند و هزینه‌های خود را مدیریت کند، ممکن است شرایط متفاوتی نسبت به شرکتی داشته باشد که با افزایش هزینه‌ها یا کاهش تولید مواجه شده است.
همچنین باید توجه داشت که درآمد شرکت‌های دامپروری تنها به فروش شیر خام محدود نیست. فروش گوساله، محصولات زراعی، کود دامی و سایر فعالیت‌های مرتبط نیز می‌توانند بخشی از درآمد عملیاتی این مجموعه‌ها را تشکیل دهند.
در نتیجه، ارزیابی تأثیر افزایش قیمت شیر خام بر نمادهای بورسی نیازمند بررسی صورت‌های مالی، گزارش‌های ماهانه تولید و فروش و تغییرات بهای تمام‌شده هر شرکت است.
سهامداران شرکت‌های دامپروری به چه عواملی توجه کنند؟
مهم‌ترین نکته برای سهامداران، تفاوت میان رشد نرخ فروش و افزایش واقعی سودآوری است. تصویب قیمت جدید شیر خام می‌تواند درآمد شرکت‌های تولیدکننده را افزایش دهد، اما میزان منفعت نهایی به توانایی آن‌ها در مدیریت هزینه‌ها وابسته خواهد بود.
در این میان، بررسی سهم خوراک دام از بهای تمام‌شده، روند تولید ماهانه، تغییرات مقدار فروش و حاشیه سود عملیاتی اهمیت ویژه‌ای دارد.
همچنین زمان اجرای احتمالی نرخ جدید نیز بر عملکرد مالی شرکت‌ها اثرگذار خواهد بود؛ زیرا افزایش قیمت در ماه‌های پایانی سال، نسبت به اجرای آن در ابتدای سال مالی، دوره کوتاه‌تری برای تأثیرگذاری بر درآمد سالانه خواهد داشت.
با توجه به اینکه رقم ۷۰ هزار و ۸۰۰ تومان هنوز در مرحله کارشناسی قرار دارد، اثر مالی آن بر نمادهایی مانند زفکا، زقیام، زگلدشت، زکشت، زشگزا، زبینا و زملارد فعلاً قطعی نیست. تعیین نرخ نهایی و بررسی گزارش‌های عملکرد شرکت‌ها مشخص خواهد کرد که اصلاح قیمت شیر خام تا چه اندازه می‌تواند به بهبود سودآوری صنعت دامپروری در بازار سرمایه کمک کند.
