شوک تازه به بازار لوازم یدکی؛ قیمت تسمه تایم L90 به ۸.۹۵ میلیون رسید / پراید و پژو هم درگیر گرانی شدند
بررسی تازه‌ترین نرخ‌های بازار نشان می‌دهد «تسمه تایم رایکالتون مدل ۱۱۴CSM» مناسب پژو ۴۰۵، پژو پارس، سمند، سمند LX و سمند سورن با قیمت حدود ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان عرضه می‌شود. «تسمه تایم فانتوم مدل ۱۰۷» مناسب پراید، تیبا و کوییک نیز به حدود ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسیده است.
در سوی دیگر بازار، قیمت «تسمه تایم اپتی بلت مدل ۲۰۷۰۳۰۱۶۱۱» مناسب رنو L90 به ۸ میلیون و ۹۵۰ هزار تومان رسیده است؛ رقمی که نشان می‌دهد هزینه نگهداری خودروهای قدیمی‌تر خارجی و مونتاژی با سرعت بیشتری در حال افزایش است.
| مدل تسمه تایم | خودروهای مناسب | قیمت تقریبی |
|---|---|---|
| رایکالتون ۱۱۴CSM | پژو ۴۰۵، پارس، سمند و سورن | ۲,۶۰۰,۰۰۰ تومان |
| فانتوم ۱۰۷ | پراید، تیبا و کوییک | ۲,۷۰۰,۰۰۰ تومان |
| اپتی بلت ۲۰۷۰۳۰۱۶۱۱ | رنو L90 | ۸,۹۵۰,۰۰۰ تومان |
این قیمت‌ها لزوماً در تمام فروشگاه‌ها یکسان نیست و با توجه به برند، اصالت کالا، تاریخ تولید، گارانتی و شرایط موجودی می‌تواند متفاوت باشد؛ موضوعی که در بازار پرنوسان فعلی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
چرا قیمت تسمه تایم ناگهان بالا رفت؟
مهم‌ترین متغیری که این روزها بازار لوازم یدکی را تحت فشار قرار داده، نرخ ارز است. دلار آزاد در معاملات ۹ مهر در محدوده ۲۵۵ هزار تومان قرار گرفته و برخی داده‌های بازار نرخ حدود ۲۵۴ هزار و ۷۰۰ تومان را ثبت کرده‌اند. افزایش نرخ ارز مستقیماً هزینه واردات قطعات نهایی، مواد اولیه، تجهیزات تولید، حمل‌ونقل و جایگزینی موجودی انبار فروشندگان را بالا می‌برد.
اما نکته مهم این است که حتی قطعاتی که در داخل تولید می‌شوند نیز کاملاً از شوک ارزی مصون نیستند. بررسی‌های بازار نشان می‌دهد تولیدکنندگان داخلی همچنان از افزایش قیمت پلیمر، لاستیک، مواد شیمیایی، انرژی، بسته‌بندی و بخشی از مواد یا تجهیزات وارداتی تأثیر می‌پذیرند. تسنیم نیز پیش‌تر گزارش کرده بود که رشد هزینه مواد اولیه، تولید، حمل‌ونقل، واردات و تأمین ارز به افزایش قیمت بسیاری از قطعات مصرفی و فنی منجر شده است.
هزینه مواد پلیمری؛ فشار دیگری بر قطعه‌سازان
یکی دیگر از نشانه‌های فشار هزینه‌ای بر صنعت قطعه‌سازی، وضعیت مواد پلیمری است. مدیرعامل شرکت لوازم یدکی خودرو سایپا اخیراً اعلام کرده که در یکی از مجموعه‌های این گروه، هزینه تأمین مواد پلیمری تحت تأثیر محدودیت‌های ایجادشده تا ۳۰۰ درصد افزایش یافته است. این رقم را نمی‌توان به کل صنعت تعمیم داد، اما نشان می‌دهد بخش مواد اولیه تا چه اندازه مستعد جهش هزینه است.
تسمه تایم نیز از محصولاتی است که کیفیت مواد لاستیکی، الیاف تقویت‌کننده و ساختار دندانه‌ها در عمر و عملکرد آن نقش تعیین‌کننده دارد. به همین دلیل، افزایش هزینه مواد پایه یا دشوار شدن واردات می‌تواند در نهایت خود را در قیمت مصرف‌کننده نشان دهد.
گرانی تسمه تایم چرا از افزایش قیمت یک قطعه معمولی مهم‌تر است؟
تسمه تایم برخلاف بسیاری از قطعات تزئینی یا حتی برخی قطعات مصرفی، امکان به تعویق انداختن نامحدود تعویض را ندارد. وظیفه اصلی آن هماهنگ کردن حرکت میل‌لنگ و میل‌سوپاپ است و پارگی یا رد کردن دندانه تسمه در بسیاری از موتورهای متداول می‌تواند به برخورد سوپاپ و پیستون منجر شود.
در گزارش ۲۶ شهریور نیز درباره برخی موتورهای پرتیراژ مانند XU7، TU5، EF7 و K4M به همین ریسک اشاره شده بود. در همان گزارش، هزینه خسارت ناشی از خرابی جدی موتور در برخی موارد بین ۲۰ تا ۴۰ میلیون تومان برآورد شده بود؛ هرچند رقم نهایی طبیعتاً به نوع خودرو، میزان آسیب و هزینه تعمیرگاه بستگی دارد.
بنابراین افزایش قیمت تسمه تایم یک اثر دوگانه دارد: از یک طرف هزینه تعویض دوره‌ای خودرو بالا می‌رود و از طرف دیگر ممکن است برخی مالکان برای کاهش هزینه، زمان تعویض را عقب بیندازند؛ تصمیمی که در صورت خرابی تسمه می‌تواند فاکتور بسیار سنگین‌تری به همراه داشته باشد.
قطعات یدکی ۳۰ تا ۸۰ درصد گران شدند
وضعیت فعلی تسمه تایم را باید بخشی از یک تصویر بزرگ‌تر در بازار قطعات خودرو دانست. گزارش‌های میدانی منتشرشده در روزهای اخیر نشان می‌دهد بسیاری از قطعات پرمصرف خودروهایی مانند پراید، پژو ۴۰۵، سمند و L90 طی ماه‌های گذشته بین ۳۰ تا ۸۰ درصد افزایش قیمت را تجربه کرده‌اند.
در عین حال، مشکل اصلی بازار فعلاً کمبود سراسری قطعه نیست. گزارش تسنیم نشان می‌دهد قطعات خودروهای داخلی و مدل‌های پرتیراژ عموماً در بازار وجود دارند؛ مسئله بیشتر به بالا رفتن قیمت، اختلاف زیاد میان برندها و دشوارتر شدن پیدا کردن کالای اصلی با قیمت مناسب مربوط می‌شود. برای خودروهای وارداتی، مونتاژی و کم‌تیراژ، دسترسی به برخی قطعات خاص نیز سخت‌تر شده است.
خطر بزرگ‌تر؛ قطعات تقلبی در کمین خریداران
یکی از مهم‌ترین پیامدهای افزایش قیمت قطعات اصلی، افزایش جذابیت نمونه‌های ارزان‌تر است. زمانی که فاصله قیمت میان یک قطعه معتبر و نمونه بدون نام یا تقلبی زیاد می‌شود، بخشی از تقاضا به سمت کالاهای ارزان سوق پیدا می‌کند.
این اتفاق برای تسمه تایم می‌تواند خطرناک‌تر از بسیاری از قطعات دیگر باشد. گزارش‌های مرتبط با بازار لوازم یدکی بارها نسبت به عرضه قطعات تقلبی و بی‌کیفیت هشدار داده‌اند. رئیس اتحادیه لوازم یدکی تهران نیز توصیه کرده خریداران از واحدهای دارای پروانه کسب خرید کنند و فاکتور رسمی و معتبر دریافت کنند. همچنین انواع تسمه از جمله گروه‌هایی هستند که مشمول شناسه کالا و کد رهگیری شده‌اند.
بازار تسمه تایم به کدام سمت می‌رود؟
چشم‌انداز کوتاه‌مدت این بازار بیش از هر چیز به نرخ ارز، هزینه تأمین مواد اولیه و امکان جایگزینی موجودی واردکنندگان وابسته است. اگر دلار در سطوح بالای فعلی باقی بماند یا دوباره افزایش پیدا کند، احتمال انتقال بخش بیشتری از هزینه به قیمت قطعات وارداتی و سپس تولیدات داخلی بالا خواهد بود.
از طرف مقابل، ثبات نرخ ارز و بهبود تأمین مواد اولیه می‌تواند سرعت رشد قیمت‌ها را کاهش دهد. بنابراین نمی‌توان با قطعیت از ادامه دائمی جهش قیمت سخن گفت، اما در شرایط کنونی نشانه‌های هزینه‌ای بازار هنوز به نفع کاهش محسوس قیمت نیست.
افزایش قیمت تسمه تایم؛ نگهداری خودرو هم لوکس می‌شود؟
تحولات مهرماه نشان می‌دهد فشار تورمی بازار خودرو دیگر فقط متوجه قیمت خرید خودرو نیست و به‌طور جدی به هزینه نگهداری آن سرایت کرده است. وقتی مالک یک پراید، تیبا یا کوییک برای یک تسمه تایم چند میلیون تومان و مالک L90 نزدیک ۹ میلیون تومان برای یک نمونه مشخص پرداخت می‌کند، سرویس دوره‌ای خودرو دیگر هزینه‌ای حاشیه‌ای محسوب نمی‌شود.
بازار لوازم یدکی در چنین شرایطی با یک تناقض مهم روبه‌رو است؛ تعویق تعمیرات می‌تواند هزینه‌های بعدی را چند برابر کند، اما افزایش قیمت قطعات نیز قدرت خرید مالکان را کاهش داده است. نتیجه این شرایط، رشد تقاضا برای قطعات ارزان، تعمیر قطعه قدیمی و حتی نمونه‌های استوک است؛ تغییری که در گزارش‌های اخیر بازار نیز مشاهده شده است.
در نهایت، تسمه تایم یکی از قطعاتی است که صرفه‌جویی بیش از حد در خرید آن می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد. در بازاری که قیمت‌ها هر روز بیشتر تحت تأثیر ارز و هزینه تولید قرار می‌گیرند، اصالت قطعه، اعتبار فروشنده و تعویض به‌موقع، به‌اندازه قیمت خرید اهمیت پیدا کرده است.
