بورس در ایستگاه احتیاط؛ سهشنبه قرمز یا متعادل؟
بازار سرمایه در معاملات روز دوشنبه فضایی کمرمق و محتاطانه را پشت سر گذاشت؛ فضایی که بیش از هر چیز، تردید و انتظار را به تصویر میکشید. سطوح پایین حجم و ارزش معاملات خرد بهوضوح نشان داد موتور نقدینگی بازار هنوز روشن نشده و بخش قابلتوجهی از سرمایهها ترجیح دادهاند در حاشیه بایستند. هرچند از نظر آماری تنها حدود نیمی از نمادها در محدوده منفی قرار داشتند، اما افت قابلتوجه شاخصهای اصلی نشان داد فشار فروش همچنان در نمادهای بزرگ و اثرگذار متمرکز است و همین موضوع مسیر کلی بازار را نزولی نگه داشته است.
سیگنالهای متناقض از تابلوی معاملات
در پایان دادوستدهای دوشنبه، ارزش صفوف خرید از صفوف فروش پیشی گرفت و به حدود هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان رسید؛ عددی که در نگاه اول میتواند نشانهای از شکلگیری تقاضای پنهان تلقی شود. با این حال، واقعیت این است که این صفوف بیشتر بیانگر کمین سرمایهها برای ورود در قیمتهای جذابتر است تا آغاز یک موج پرقدرت صعودی. بازار در شرایطی قرار دارد که خریداران بالقوه هنوز به اطمینان کافی نرسیدهاند و فروشندگان نیز با هر موج منفی، دست بالا را در معاملات حفظ میکنند.
افت شاخصها و پیام آن برای روند بازار
شاخص کل بورس در پایان معاملات با افت ۵۹ هزار و ۲۸۳ واحدی معادل ۱.۵۳ درصد، تا سطح سه میلیون و ۸۲۲ هزار و ۵۸۴ واحد عقبنشینی کرد. شاخص هموزن نیز که تصویر دقیقتری از وضعیت کلی نمادها ارائه میدهد، با کاهش ۰.۴۳ درصدی به ۹۷۶ هزار و ۸۹۵ واحد رسید. این تفاوت در میزان افت دو شاخص نشان میدهد فشار اصلی فروش همچنان متوجه نمادهای بزرگ و شاخصساز است و سهمهای کوچکتر رفتار متعادلتری داشتهاند.
جریان نقدینگی و رفتار پول حقیقی
در بخش نقدینگی، ورود ۳۸۸ میلیارد تومان پول حقیقی به معاملات سهام ثبت شد؛ رقمی که اگرچه از منظر آماری مثبت ارزیابی میشود، اما در مقیاس بازار و در مقایسه با روزهای پررونق، هنوز برای تغییر جهت روند کافی نیست. این ورود محدود پول حقیقی بیشتر به معاملات نوسانی و کوتاهمدت اختصاص داشت و نشانهای از بازگشت سرمایهگذاران بزرگ و بلندمدت به بازار دیده نشد. در واقع، پول حقیقی وارد شده بیش از آنکه موتور محرک رشد باشد، نقش ترمز افت شدیدتر را ایفا کرد.
بورس در آستانه سهشنبه ۲۸ بهمن ۱۴۰۴
ترکیب افت شاخصها با ورود محدود نقدینگی حقیقی، تصویری از بازاری ارائه میدهد که هنوز به کف قیمتی مطمئن نرسیده است. با این حال، بخشی از معاملهگران در حال رصد دقیق شرایط هستند و بهدنبال نشانههایی برای ورود تدریجی میگردند. این وضعیت دوگانه باعث شده بازار در حالت تعلیق قرار گیرد؛ نه آنقدر منفی که موجی از فروش هیجانی شکل بگیرد و نه آنقدر مثبت که اعتماد عمومی برای خرید تقویت شود.
چرخش سرمایهها و افزایش تمایل به داراییهای جایگزین
یکی از نکات قابلتوجه در جریان معاملات اخیر، خروج سرمایه از صندوقهای کمریسک و حرکت بخشی از نقدینگی به سمت بازار طلاست. این رفتار نشاندهنده افزایش احتیاط سرمایهگذاران در فضای پرریسک فعلی است. طلا بهعنوان پناهگاه سنتی سرمایه در دورههای نااطمینانی سیاسی و اقتصادی، بار دیگر مورد توجه قرار گرفته و همین موضوع از جذابیت کوتاهمدت بازار سهام کاسته است. تا زمانی که این چرخش سرمایه ادامه داشته باشد، فشار فروش در بورس بهطور کامل تخلیه نخواهد شد.
نقش تعیینکننده سیاست و دیپلماسی در مسیر بورس
در شرایط کنونی، فضای سیاسی مهمترین متغیر جهتدهنده به بورس تهران محسوب میشود. برتری اخبار منفی در حوزه دیپلماسی و ابهام در چشمانداز روابط خارجی، تمایل به ریسکپذیری را بهشدت کاهش داده است. نگرانی از تشدید تنشهای سیاسی باعث شده بخش زیادی از سرمایهگذاران ترجیح دهند داراییهای خود را به گزینههای کمریسکتر منتقل کنند. این رفتار محافظهکارانه بهطور مستقیم خود را در کاهش تقاضا و حفظ فشار فروش در بازار سهام نشان میدهد.
سیگنالهای تکنیکالی و اهمیت کانالهای حمایتی
از دست رفتن کانال چهار میلیون واحدی در روز یکشنبه، یک سیگنال ضعف تکنیکالی مهم برای بازار بود. این اتفاق همانطور که انتظار میرفت، روند نزولی را تقویت کرد و باعث شد بسیاری از معاملهگران کوتاهمدت استراتژیهای دفاعیتری اتخاذ کنند. اکنون شاخص کل به محدوده حمایتی ۳.۸ میلیون واحد نزدیک شده است؛ سطحی که از منظر تکنیکال میتواند تا حدی از سرعت افت بازار بکاهد و حتی زمینه ورود تدریجی خریداران ارزندهمحور را فراهم کند. با این حال، پایداری این حمایت بهشدت به متغیرهای بیرونی وابسته است.
سناریوهای پیشروی بازار در کوتاهمدت
مسیر اصلی بورس در روزهای پیشرو همچنان به جریان اخبار سیاسی گره خورده است. در صورتی که نشانههایی از بهبود دیپلماسی یا تداوم گفتوگوها منتشر شود، احتمال بازگشت تدریجی تقاضا و شکلگیری یک موج تعادلی در بازار وجود دارد. چنین سناریویی میتواند به افزایش حجم معاملات و کاهش فشار فروش در نمادهای بزرگ منجر شود. در مقابل، هرگونه خبر منفی یا افزایش ریسکهای ژئوپلیتیک میتواند موج تازهای از عرضه را فعال کند و شاخصها را به سطوح پایینتر سوق دهد.
رفتار محتاطانه معاملهگران در معاملات سهشنبه
برآیند دادههای فعلی نشان میدهد بورس در معاملات روز سهشنبه نیز در فضای احتیاط و بدبینی حرکت خواهد کرد. نزدیکی شاخص کل به محدوده حمایتی ممکن است از شدت افت بکاهد و حتی نوسانات مثبتی در برخی نمادهای ارزنده ایجاد کند، اما تا زمانی که سیگنال سیاسی مثبتی به بازار مخابره نشود، نمیتوان انتظار تغییر روند معنادار داشت. سناریوی غالب برای روز آینده، ادامه نوسان در محدودههای پایینتر و تلاش بازار برای یافتن تعادل جدید است.
جمعبندی
بازار سرمایه در مقطع فعلی بیش از هر زمان دیگری نیازمند محرکهای بیرونی برای خروج از رکود و بیاعتمادی است. افت شاخصها، حجم پایین معاملات و ورود محدود پول حقیقی همگی نشان میدهد بورس هنوز در مرحله انتظار بهسر میبرد. محدوده حمایتی ۳.۸ میلیون واحد میتواند نقش ضربهگیر کوتاهمدت را ایفا کند، اما تغییر پایدار مسیر بازار بدون بهبود فضای سیاسی و کاهش ریسکهای سیستماتیک بعید به نظر میرسد. در چنین شرایطی، استراتژی غالب برای فعالان بازار، احتیاط، مدیریت ریسک و تمرکز بر تحلیلهای بنیادی تا روشنتر شدن چشمانداز کلی است.