ریزش دلار ادامه دارد؟ پیشبینی تازه از آینده بازار ارز
بازار ارز ایران در نخستین روز کاری هفته، یکی از آرامترین و در عین حال معنادارترین روزهای خود را در هفتههای اخیر پشت سر گذاشت. کاهش هماهنگ قیمتها در بازار اسکناس، افت همزمان دلار، یورو، درهم و حتی تتر، نشان داد که فضای روانی بازار ارز وارد مرحلهای متفاوت شده است؛ مرحلهای که بیش از هر عامل اقتصادی، از تحولات سیاسی و انتظارات معاملهگران تأثیر میپذیرد. نشاندن دلار در کریدور ۱۵۰ هزار تومانی، آن هم پس از دورهای از نوسانات افزایشی، پیام روشنی برای فعالان بازار داشت؛ بازار فعلاً تمایلی به جهش ندارد.
افت قیمت دلار در سایه آرامش سیاسی
کاهش قیمت دلار در معاملات روز شنبه، بیش از هر چیز به نبود اخبار منفی و انتشار سیگنالهای مثبت از فضای دیپلماتیک بازمیگردد. فعالان بازار ارز معتقدند که نزدیک شدن به دور دوم مذاکرات و گمانهزنیها درباره تداوم گفتوگوها، بخش مهمی از تقاضای احتیاطی را از بازار خارج کرده است. در چنین فضایی، معاملهگران ترجیح میدهند دست به عصا حرکت کنند و از خریدهای هیجانی فاصله بگیرند؛ موضوعی که بهطور مستقیم به کاهش فشار تقاضا و افت قیمتها منجر شده است.
در کنار این عامل، نقش بانک مرکزی نیز در مدیریت بازار پررنگتر از گذشته ارزیابی میشود. افزایش عرضه هدفمند، کنترل جریان نقدینگی در بازار اسکناس و تلاش برای مهار انتظارات تورمی، باعث شده است که بازارساز بتواند مسیر حرکت دلار را تا حد زیادی کنترل کند. نتیجه این ترکیب از عوامل، عقبنشینی قیمت دلار از سطوح بالاتر و تثبیت آن در محدودهای پایینتر بود.
دلار چگونه به کانال ۱۵۷ هزار تومان رسید؟
دلار معاملات روز شنبه را در محدوده ۱۶۰ هزار تومان آغاز کرد؛ سطحی که در روزهای گذشته بهعنوان یک نقطه حساس شناخته میشد. با آغاز معاملات و افزایش عرضه، بهویژه در ساعات ابتدایی بازار، فشار فروش بر تقاضا غلبه کرد. تا پیش از ظهر، قیمت دلار به محدوده ۱۵۹ هزار تومان عقب نشست و همین کاهش تدریجی، سیگنال ادامهدار بودن روند نزولی را به بازار مخابره کرد.
در ادامه روز، با تداوم کاهش تقاضا و نبود محرکهای افزایشی، دلار مسیر نزولی خود را حفظ کرد و در نهایت در کانال ۱۵۷ هزار تومان به کار خود پایان داد. این افت قیمتی، اگرچه از نظر عددی ممکن است محدود به نظر برسد، اما از منظر روانی اهمیت بالایی دارد؛ چرا که شکسته شدن مرزهای قیمتی بالاتر، میتواند انتظارات افزایشی را برای مدتی مهار کند.
تتر هم عقب نشست؛ نشانهای از تغییر انتظارات
یکی از نکات قابل توجه معاملات روز شنبه، کاهش قیمت تتر همزمان با افت دلار بود. تتر که در روزهای گذشته بهعنوان یک شاخص غیررسمی از انتظارات بازار شناخته میشد، بخش زیادی از رشد قبلی خود را از دست داد. این موضوع نشان میدهد که معاملهگران رمزارزی نیز تحت تأثیر فضای کلی بازار ارز و تحولات سیاسی، رویکردی محتاطانهتر در پیش گرفتهاند.
افت قیمت تتر معمولاً بهعنوان نشانهای از کاهش تقاضای سفتهبازانه تفسیر میشود. زمانی که فعالان بازار انتظار جهش قیمتی ندارند، تمایل به نگهداری داراییهای دلاری دیجیتال نیز کاهش مییابد. از این منظر، ریزش تتر را میتوان مکمل افت دلار در بازار آزاد دانست؛ نشانهای از همراستایی انتظارات در بخشهای مختلف بازار.
کاهش هماهنگ قیمت ارزهای مهم
روند نزولی تنها به دلار محدود نماند و سایر ارزهای پرتقاضا نیز کاهش قیمت را تجربه کردند. یورو در معاملات روز شنبه با افتی در حدود دو هزار تومان مواجه شد و در نهایت روی قیمت ۱۸۴ هزار و ۵۰۰ تومان بسته شد. این کاهش نشان میدهد که فشار فروش در بازار ارز، فراگیر بوده و به یک ارز خاص محدود نشده است.
درهم امارات نیز از این موج کاهشی بینصیب نماند. قیمت درهم با کاهش حدود دو هزار تومانی، معاملات روزانه را روی سطح ۴۲ هزار و ۲۰۰ تومان به پایان رساند. افت قیمت درهم، بهویژه برای فعالان تجاری و واردکنندگان، اهمیت بالایی دارد؛ چرا که این ارز یکی از شاخصهای مهم برای برآورد هزینههای واردات محسوب میشود.
نقش بانک مرکزی در مهار نوسانات
تحلیلگران بازار ارز بر این باورند که حضور فعال بانک مرکزی در روزهای اخیر، نقش مهمی در کاهش نوسانات داشته است. مدیریت عرضه، ارسال سیگنالهای کنترلی به بازار و تلاش برای تعدیل انتظارات، باعث شده است که بازار ارز از فاز هیجانی فاصله بگیرد. این رویکرد، اگرچه بهتنهایی نمیتواند تضمینکننده ثبات بلندمدت باشد، اما در کوتاهمدت توانسته است از جهشهای ناگهانی جلوگیری کند.
در واقع، بازارساز با استفاده از ابزارهای در دسترس خود تلاش کرده است تا بازار را به سمت تعادل هدایت کند؛ تعادلی که در آن، قیمتها بیش از آنکه تابع شایعات و هیجانات باشند، به متغیرهای واقعیتر واکنش نشان دهند. نتیجه این سیاست، کاهش دامنه نوسان و آرامتر شدن معاملات روزانه بوده است.
پیشبینی قیمت دلار در روزهای آینده
پرسش اصلی فعالان بازار اکنون این است که آیا روند نزولی دلار ادامهدار خواهد بود یا خیر. کارشناسان معتقدند پاسخ این پرسش بیش از هر چیز به پایداری فضای مثبت سیاسی بستگی دارد. اگر سیگنالهای امیدوارکننده از مذاکرات ادامه یابد و خبر منفی قابل توجهی به بازار مخابره نشود، دلار احتمالاً سیگنال صعودی قدرتمندی دریافت نخواهد کرد و میتواند در کانالهای فعلی نوسان کند.
با این حال، بازار ارز ایران همواره مستعد واکنش سریع به اخبار است. در صورتی که قیمتها در سطوح کنونی برای برخی از معاملهگران جذاب شود، ورود موج جدیدی از تقاضا دور از انتظار نیست. چنین موجی، حتی در نبود اخبار منفی، میتواند نوسانات مقطعی ایجاد کند. اگر این افزایش تقاضا همزمان با انتشار اخبار منفی سیاسی یا اقتصادی باشد، احتمال بازگشت دلار به سطوح بالاتر نیز وجود دارد.
تعادل شکننده بازار ارز
آنچه در معاملات روز شنبه مشاهده شد، بیش از آنکه نشانه آغاز یک روند نزولی عمیق باشد، بیانگر تعادل شکننده بازار ارز است. بازاری که فعلاً تحت تأثیر خوشبینیهای سیاسی آرام گرفته، اما همچنان به شدت به اخبار حساس است. کاهش تقاضای احتیاطی، افت قیمت تتر و هماهنگی ارزهای مختلف در مسیر نزولی، همگی نشان میدهد که انتظارات کوتاهمدت تعدیل شدهاند؛ اما این به معنای از بین رفتن ریسکها نیست.
جمعبندی
بازار ارز در آغاز هفته با افت قیمتها و عقبنشینی دلار به کریدور ۱۵۰ هزار تومانی، نشانههایی از آرامش نسبی بروز داد. کاهش تقاضا، مدیریت فعال بانک مرکزی و سیگنالهای مثبت از فضای مذاکرات، مهمترین عوامل این روند بودند. دلار، یورو، درهم و تتر همگی کاهش قیمت را تجربه کردند و بازار از فاز هیجانی فاصله گرفت. با این حال، آینده قیمت دلار همچنان به تحولات سیاسی و پایداری خوشبینیهای موجود وابسته است. در صورتی که این فضا حفظ شود، بازار میتواند در سطوح فعلی تثبیت شود؛ اما هرگونه شوک خبری یا بازگشت تقاضای سفتهبازانه، میتواند این تعادل شکننده را بر هم بزند.