یک خبر کافی است! بورس فردا صعودی میماند یا فرو میریزد؟
معاملات بازار سهام در روز شنبه ۱۸ بهمنماه، تصویری متفاوت از هفتههای پرنوسان گذشته به نمایش گذاشت؛ تصویری که در آن، رنگ سبز بهصورت یکپارچه بر تابلوی معاملات نشست و نشانههایی از بازگشت اعتماد سرمایهگذاران حقیقی به چشم آمد. رشد همزمان تمامی شاخصهای اصلی، سبزپوشی ۹۳ درصد نمادها و ورود قابلتوجه پول حقیقی، همگی حکایت از تغییری محسوس در فضای روانی بازار داشت؛ تغییری که بیش از هر عامل دیگری، ریشه در تحولات سیاسی و سیگنالهای مثبت مخابرهشده از مذاکرات عمان داشت.
بازگشت اعتماد به بورس در سایه اخبار سیاسی
بازار سرمایه ایران در ماههای اخیر بیش از آنکه به متغیرهای بنیادین شرکتها واکنش نشان دهد، به شدت تحتتأثیر فضای سیاسی و انتظارات ناشی از آن حرکت کرده است. معاملات روز شنبه نیز از این قاعده مستثنی نبود. نتیجه نسبتا مثبت مذاکرات عمان، هرچند بدون اعلام جزئیات رسمی و قطعی، بهسرعت در رفتار معاملهگران منعکس شد و سمت تقاضا را تقویت کرد. این واکنش نشان داد که بورس تهران حتی در شرایط ابهام سیاسی، به نشانههای دیپلماتیک حساس است و کوچکترین سیگنال مثبت میتواند محرک موجی از خوشبینی در میان فعالان بازار باشد.
ورود پول حقیقی و تغییر فاز معاملات
یکی از مهمترین نشانههای تغییر فضا در معاملات شنبه، ورود بیش از ۳.۵ همت پول حقیقی به بازار بود؛ رقمی که در مقایسه با روزهای قبل، معنا و اهمیت ویژهای دارد. این میزان ورود نقدینگی حقیقی نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران که در هفتههای گذشته در حاشیه بازار قرار گرفته بودند، با مشاهده بهبود نسبی فضای سیاسی و رشد قیمتها، بار دیگر تصمیم به حضور فعال گرفتهاند. چنین رفتاری معمولا در ابتدای شکلگیری موجهای صعودی مشاهده میشود، هرچند تداوم آن نیازمند پشتوانههای قویتری است.
سبزپوشی فراگیر نمادها و افزایش تقاضا
در جریان معاملات شنبه، ۹۳ درصد نمادهای بورسی در محدوده مثبت دامنه نوسان معامله شدند؛ آماری که از گسترش تقاضا در کلیت بازار حکایت دارد. برخلاف مقاطعی که رشد بازار صرفا بر دوش چند نماد شاخصساز سنگینی میکند، اینبار دامنه تقاضا به طیف گستردهتری از صنایع و شرکتها تسری یافت. این موضوع، اگرچه بهتنهایی تضمینکننده پایداری روند صعودی نیست، اما میتواند نشانهای از بهبود نسبی اعتماد عمومی به بازار تلقی شود.
صفهای خرید سنگین و برتری مطلق تقاضا
در پایان معاملات روز شنبه، ارزش صفهای خرید پنج خط اول سهام به حدود چهار همت رسید؛ در حالی که ارزش سفارشهای فروش تنها ۴۲۴ میلیارد تومان ثبت شد. این اختلاف چشمگیر میان عرضه و تقاضا، بیانگر برتری مطلق خریداران در آن روز معاملاتی بود. تشکیل صفهای خرید سنگین، بهویژه در نمادهای بزرگ و شاخصساز، نشان داد که سرمایهگذاران نسبت به تداوم فضای مثبت، دستکم در کوتاهمدت، خوشبین هستند.
اما و اگرهای رشد بازار؛ حجم معاملات همچنان پایین
با وجود تمامی نشانههای مثبت، یک نکته مهم همچنان سایه تردید را بر سر بازار حفظ کرده است؛ پایین بودن حجم و ارزش معاملات خرد. رشد شاخصها در شرایطی رقم خورد که گردش واقعی نقدینگی در بازار چندان بالا نبود. این موضوع باعث میشود تحلیلگران، صعود اخیر را تا حدی شکننده ارزیابی کنند و آن را بهشدت وابسته به جریان اخبار بدانند. تجربههای گذشته نیز نشان داده است که رشدهای مبتنی بر خبر، در صورت عدم تقویت توسط متغیرهای بنیادی و افزایش حجم معاملات، میتوانند به همان سرعتی که شکل گرفتهاند، متوقف شوند.
جهش شاخص کل و هموزن؛ سیگنال مهم بازار
شاخص کل بورس تهران در معاملات شنبه با افزایش ۱۰۴ هزار و ۶۴۱ واحدی، معادل ۲.۵۸ درصد رشد کرد و در سطح چهار میلیون و ۱۶۳ هزار و ۹۷۹ واحد ایستاد. همزمان، شاخص هموزن نیز با رشد ۲۲ هزار و ۸۳۳ واحدی، معادل ۲.۲۶ درصد، به سطح یک میلیون و ۳۵ هزار و ۶۶ واحد رسید. رشد همزمان این دو شاخص، پیام مهمی برای بازار داشت؛ اینکه برخلاف برخی هفتههای گذشته، تقاضا صرفا محدود به نمادهای بزرگ و شاخصساز نبوده و بخش قابلتوجهی از بازار را دربر گرفته است.
تحلیل رفتار معاملهگران در روز سبز بورس
رفتار معاملهگران در معاملات شنبه نشان داد که بازار سرمایه در شرایط فعلی، بیش از هر چیز به انتظارات و سناریوهای سیاسی واکنش نشان میدهد. معاملهگران کوتاهمدت با اتکا به اخبار مذاکرات عمان، استراتژی خرید را در پیش گرفتند و سرمایهگذاران محتاطتر نیز با مشاهده ورود پول حقیقی و صفهای خرید، تا حدی از موضع انتظار خارج شدند. با این حال، بسیاری از فعالان حرفهای همچنان با دیده تردید به بازار نگاه میکنند و تصمیمگیری نهایی خود را به روشنتر شدن مسیر دیپلماسی موکول کردهاند.
پیشبینی بورس یکشنبه ۱۹ بهمن ۱۴۰۴
با توجه به شرایط حاکم بر بازار، پیشبینی بورس برای روز یکشنبه ۱۹ بهمن، بیش از هر عامل دیگری به روند انتشار اخبار سیاسی وابسته است. اگر فضای رسانهای و سیگنالهای غیررسمی همچنان از تداوم گفتوگوها و بهبود نسبی روابط دیپلماتیک حکایت داشته باشد، انتظار میرود بازار سهام نیز با غلبه تقاضا و تمایل به خرید همراه شود. حتی ادامه مذاکرات بدون اعلام نتیجه قطعی نیز میتواند این فضای خوشبینی شکننده را حفظ کند و مانع از بازگشت سریع فشار فروش شود.
سناریوی منفی؛ بازگشت سریع عرضه در صورت خبر بد
در سوی مقابل، بازار سرمایه نشان داده است که نسبت به اخبار منفی نیز واکنشی سریع و بعضا هیجانی دارد. انتشار هرگونه خبر مبنی بر بنبست در مذاکرات، افزایش تنشهای سیاسی یا بالا رفتن احتمال درگیری نظامی، میتواند بهسرعت ورق معاملات را برگرداند و موجی از عرضه را به بازار تحمیل کند. در چنین شرایطی، همان سرمایههای حقیقی که بهتازگی وارد بازار شدهاند، ممکن است به همان سرعت مسیر خروج را در پیش بگیرند.
نگاه کوتاهمدت بازار به سیاست، نه بنیاد
نکته قابلتوجه این است که در شرایط فعلی، وزن متغیرهای سیاسی در تصمیمگیری معاملهگران بهمراتب سنگینتر از عوامل بنیادی مانند گزارشهای مالی، سودآوری شرکتها یا نسبتهای ارزشگذاری است. این وضعیت باعث میشود پیشبینی روند بازار، بیش از آنکه به تحلیل صورتهای مالی وابسته باشد، به رصد اخبار و تحولات سیاسی گره بخورد؛ موضوعی که ریسک نوسان را برای سرمایهگذاران افزایش میدهد.
جمعبندی؛ بورس در دوراهی امید و تردید
معاملات روز شنبه ۱۸ بهمن نشان داد که بورس تهران همچنان بازاری خبرمحور و حساس به تحولات سیاسی است. رشد هماهنگ شاخصها، ورود پول حقیقی و برتری مطلق تقاضا، همگی از بهبود موقت فضای روانی بازار حکایت دارند؛ اما پایین بودن حجم معاملات خرد و وابستگی شدید این رشد به اخبار مذاکرات عمان، پایداری آن را با علامت سؤال مواجه میکند. برای روز یکشنبه ۱۹ بهمن، سناریوی محتملتر ادامه روند مثبت است، مشروط بر آنکه جریان اخبار سیاسی در مسیر خوشبینی حرکت کند. در غیر این صورت، بازار میتواند بار دیگر به فاز تردید و نوسان بازگردد؛ فازی که در ماههای اخیر بارها تجربه شده است.