شنبه پرریسک بورس؛ آماده صعود ناگهانی یا سقوط دوباره؟
بازار سهام ایران هفته دوم بهمنماه را در شرایطی پشت سر گذاشت که نشانههایی از کاهش فشار فروش نسبت به هفته قبل در معاملات قابل مشاهده بود. این تغییر فضا، هرچند محدود و محتاطانه، توانست بار دیگر تحرک نسبی را به نمادهای شاخصساز بازگرداند و شاخص کل بورس تهران را از مسیر نزولی کوتاهمدت خارج کند. با این حال، بررسی عمیقتر دادههای معاملاتی و رفتار شاخصها نشان میدهد که این بهبود بیش از آنکه نشانه آغاز یک روند صعودی قدرتمند باشد، تلاشی برای جبران بخشی از افتهای سنگین هفتههای گذشته است.
حمایت کامودیتیمحورها و نقش صنایع بزرگ
در جریان معاملات هفته دوم بهمن، تمرکز اصلی تقاضا بر شرکتهای بزرگ و کامودیتیمحور قرار گرفت. گروه فلزات اساسی و فرآوردههای نفتی بهعنوان لیدرهای سنتی بازار، بیشترین نقش را در تغییر مسیر شاخص کل ایفا کردند. حمایت حقوقیها و بازگشت نسبی خریداران به این نمادها باعث شد وزن بالای این صنایع در محاسبه شاخص کل، اثر خود را بهوضوح نشان دهد. در نتیجه، نماگر اصلی بازار توانست از فاز نزولی فاصله بگیرد و بار دیگر به سطوح بالاتر بازگردد.
این حمایت هدفمند از نمادهای بزرگ را میتوان واکنشی طبیعی به ارزندگی نسبی سهام دلاری و کامودیتیمحور در مقطع فعلی دانست؛ جایی که انتظارات تورمی، نوسانات نرخ ارز و چشمانداز قیمتهای جهانی همچنان به نفع این گروهها ارزیابی میشود. با این حال، این تمرکز محدود، خود حامل پیامهای مهمی درباره وضعیت کلی بازار است.
رشد شاخص کل؛ جبران افت یا آغاز مسیر جدید
برآیند معاملات هفته دوم بهمن، رشد ۱.۹۳ درصدی شاخص کل بود و این نماگر در پایان هفته به سطح چهار میلیون و ۵۹ هزار واحد رسید. این عدد در نگاه نخست میتواند امیدبخش تلقی شود، اما مقایسه آن با ریزشهای سنگین هفته قبل نشان میدهد که بخش قابل توجهی از این رشد، صرفاً جبران افتهای قبلی بوده است. به بیان دیگر، بازار هنوز نشانههای کافی از شکلگیری یک موج صعودی پایدار را بروز نداده و همچنان با احتیاط حرکت میکند.
رفتار معاملهگران نیز مؤید همین نکته است؛ چرا که حجم معاملات و گستردگی تقاضا در کل بازار، تناسبی با رشد شاخص کل ندارد. این عدم توازن، زمینهساز شکلگیری واگرایی معنادار میان شاخصهای اصلی بورس شده است.
واگرایی شاخص کل و هموزن؛ هشدار جدی برای بازار
در نقطه مقابل رشد شاخص کل، شاخص هموزن که تصویر دقیقتری از وضعیت کلی نمادها و بدنه بازار ارائه میدهد، هفته دوم بهمن را با افت ۱.۲۸ درصدی به پایان رساند و به سطح یک میلیون و ۱۲ هزار واحد رسید. این واگرایی آشکار میان دو شاخص، پیام روشنی برای فعالان بازار دارد؛ رشدی که تنها بر دوش چند صنعت بزرگ است، نمیتواند بهعنوان نشانه سلامت کلی بازار تلقی شود.
کاهش شاخص هموزن نشان میدهد که بخش قابل توجهی از نمادهای کوچک و متوسط همچنان با کمبود تقاضای مؤثر مواجهاند و سرمایهگذاران خرد، اعتماد لازم برای ورود گسترده به بازار را پیدا نکردهاند. چنین شرایطی از منظر تحلیلی یک هشدار جدی محسوب میشود، چرا که رشدهای ناپایدار و محدود به چند نماد خاص، در صورت نبود محرکهای قوی و فراگیر، بهسرعت میتواند جای خود را به اصلاح دوباره بدهد.
فضای روانی بازار و نقش انتظارات سیاسی
یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر بورس تهران در مقطع فعلی، فضای روانی ناشی از تحولات سیاسی است. بازار سهام ایران در ماههای اخیر بیش از هر زمان دیگری به اخبار دیپلماتیک واکنش نشان داده و این موضوع بهوضوح در نوسانات شاخصها قابل ردیابی است. سرمایهگذاران، بهویژه در کوتاهمدت، تصمیمات خود را بر اساس سیگنالهای سیاسی تنظیم میکنند و همین مسئله باعث افزایش حساسیت بازار شده است.
پیشبینی بورس فردا شنبه ۱۸ بهمن ۱۴۰۴
با توجه به شرایط حاکم بر بازار در هفته گذشته، به نظر میرسد بورس تهران در معاملات شنبه بیش از هر عامل داخلی، تحت تأثیر تحولات سیاسی و بهویژه نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا در عمان قرار گیرد. تجربه ماههای اخیر نشان داده است که کوچکترین سیگنال مثبت یا منفی از این مذاکرات، میتواند مسیر معاملات را بهسرعت تغییر دهد و جریان نقدینگی را میان گروههای مختلف جابهجا کند.
سناریوی خوشبینانه؛ تقویت تقاضا و تداوم رشد
در صورتی که خروجی مذاکرات عمان مثبت باشد و نشانههایی از ادامه مسیر گفتوگوها و کاهش تنشها به بازار مخابره شود، میتوان انتظار داشت فضای روانی بورس بهبود یابد. در چنین سناریویی، احتمال تقویت تقاضا در نمادهای بزرگ و شاخصساز افزایش مییابد و حتی ممکن است بخشی از این خوشبینی به سایر گروهها نیز سرایت کند. در این حالت، شاخص کل میتواند حرکت رو به بالای خود را حفظ کند و بازار وارد فاز متعادلتری شود.
سناریوی بدبینانه؛ بازگشت فشار فروش
در مقابل، اگر مذاکرات به بنبست برسد یا سیگنالهایی از تشدید ریسکهای سیاسی و افزایش احتمال درگیری نظامی منتشر شود، فضای احتیاطی فعلی بازار تشدید خواهد شد. چنین اخباری میتواند بار دیگر ترس را به معاملات بازگرداند و فشار فروش را بهویژه در نمادهای کوچک و کمعمق افزایش دهد. در این سناریو، حتی حمایت از نمادهای بزرگ نیز ممکن است دوام چندانی نداشته باشد و شاخصها با اصلاح مواجه شوند.
بورس سیاسیشده و چشمانداز کوتاهمدت
به طور کلی، بورس تهران در مقطع فعلی بیش از هر زمان دیگری سیاسی شده و مسیر کوتاهمدت بازار به نتیجه گفتوگوهای عمان گره خورده است. تا زمانی که تکلیف این متغیر کلیدی روشن نشود، انتظار شکلگیری روندی پرقدرت و پایدار در بازار سهام چندان واقعبینانه به نظر نمیرسد. سرمایهگذاران در چنین فضایی ترجیح میدهند با احتیاط عمل کنند و استراتژیهای کوتاهمدت و محافظهکارانه را در اولویت قرار دهند.
جمعبندی
معاملات هفته دوم بهمن نشان داد که بازار سهام توانسته موقتاً از فشار فروش سنگین فاصله بگیرد و با اتکا به حمایت نمادهای بزرگ، شاخص کل را به مدار صعودی بازگرداند. با این حال، افت شاخص هموزن و واگرایی معنادار میان شاخصها، هشداری جدی درباره شکنندگی این رشد است. در شرایطی که بورس تهران بهشدت تحت تأثیر تحولات سیاسی و نتیجه مذاکرات عمان قرار دارد، آینده کوتاهمدت بازار بیش از هر چیز به سیگنالهای دیپلماتیک وابسته است. تا روشن شدن این ابهام، نمیتوان از آغاز یک روند صعودی پایدار سخن گفت و بازار همچنان در وضعیت انتظار و نوسان باقی خواهد ماند.