قیمت تخم‌مرغ امروز دوشنبه ۱۱ آبان ۱۴۰۵؛ شانه‌ای ۶۵۰ هزار تومان می‌شود؟ / هشدار مرغداران درباره زیان سنگین تولید
قیمت تخم‌مرغ در واحدهای تولیدی و بازار مصرف، دو عدد متفاوت است که باید جداگانه بررسی شوند.
بر اساس اظهارات تازه رئیس هیئت‌مدیره اتحادیه مرغداران میهن، هر کیلوگرم تخم‌مرغ درِ مرغداری با قیمت ۲۳۰ تا ۲۴۰ هزار تومان عرضه می‌شود.
این در حالی است که به گفته کاشانی، قیمت فروش فعلی هزینه‌های تولید را پوشش نمی‌دهد و مرغداران به ازای هر کیلوگرم محصول بین ۸۰ تا ۱۰۰ هزار تومان زیان متحمل می‌شوند.
بررسی گزارش‌های اخیر نیز نشان می‌دهد اختلاف میان هزینه تولید و قیمت فروش، موضوع تازه‌ای نیست. در گزارشی منتشرشده در هفته پایانی مهر، کاشانی قیمت فروش درِ مرغداری را حدود ۲۲۰ تا ۲۳۰ هزار تومان و هزینه تولید را نزدیک به ۳۳۵ هزار تومان اعلام کرده بود.
در مقابل، تازه‌ترین گزارش رصد بازار کالاهای اساسی که دوشنبه ۱۱ آبان منتشر شده، نشان می‌دهد قیمت شانه ۳۰ عددی تخم‌مرغ در مراکز بررسی‌شده طی هفته منتهی به ۹ آبان بین ۲۸۰ تا ۵۶۰ هزار تومان بوده است.
بنابراین، رقم ۶۵۰ هزار تومان مطرح‌شده از سوی اتحادیه، قیمت پیشنهادی و مورد نظر تولیدکنندگان است، نه قیمت عمومی تأییدشده در فروشگاه‌ها.
جدول جدید قیمت و هزینه تولید تخم‌مرغ در آبان ۱۴۰۵
|
شاخص |
رقم اعلام‌شده |
|---|---|
|
قیمت هر کیلو تخم‌مرغ درِ مرغداری |
۲۳۰ تا ۲۴۰ هزار تومان |
|
زیان ادعایی تولیدکننده به ازای هر کیلو |
۸۰ تا ۱۰۰ هزار تومان |
|
هزینه تولید محاسباتی هر کیلو |
۳۱۰ تا ۳۴۰ هزار تومان |
|
قیمت پیشنهادی هر شانه |
۶۵۰ هزار تومان |
|
قیمت مشاهده‌شده شانه ۳۰ عددی در گزارش بازار |
۲۸۰ تا ۵۶۰ هزار تومان |
|
پیش‌بینی تولید تخم‌مرغ در آبان |
۱۲۰ هزار تن |
|
برآورد مصرف داخلی ماهانه |
۱۰۵ هزار تن |
|
مازاد تولید پیش‌بینی‌شده |
۱۵ هزار تن |
نرخ درِ مرغداری، زیان و پیشنهاد ۶۵۰ هزار تومانی بر اساس اظهارات جدید کاشانی است. بازه هزینه تولید از جمع قیمت فروش و زیان اعلامی محاسبه شده و صورت‌حساب حسابرسی‌شده نیست. قیمت مصرف‌کننده از رصد بازار هفته منتهی به ۹ آبان به دست آمده است.
این ارقام یک نکته مهم را آشکار می‌کنند: مشکل اصلی تولیدکنندگان در شرایط فعلی، صرفاً پایین بودن قیمت اسمی تخم‌مرغ نیست، بلکه فاصله میان هزینه تولید و قیمت فروش عمده است.
چرا قیمت تولید تخم‌مرغ افزایش یافته است؟
بخش مهمی از هزینه تولید تخم‌مرغ به تأمین خوراک مرغ‌های تخم‌گذار اختصاص دارد.
ذرت و کنجاله سویا از اصلی‌ترین نهاده‌های مورد استفاده در جیره غذایی طیور هستند. افزایش قیمت این محصولات می‌تواند هزینه تولید هر کیلوگرم تخم‌مرغ را بالا ببرد.
کاشانی اعلام کرده که قیمت این نهاده‌ها طی دو ماه گذشته بین ۱۵ تا ۲۰ درصد افزایش یافته است.
او همچنین از رشد ۱۰۰ درصدی هزینه دارو و ویتامین‌ها خبر داده؛ موضوعی که می‌تواند فشار بیشتری بر واحدهای تولیدی وارد کند.
بااین‌حال، افزایش صددرصدی قیمت دارو به معنای دوبرابر شدن کل هزینه تولید تخم‌مرغ نیست؛ زیرا دارو و مکمل‌ها تنها بخشی از هزینه‌های مرغداری را تشکیل می‌دهند.
در کنار خوراک، هزینه انرژی، حمل‌ونقل، نیروی انسانی، نگهداری تجهیزات و جایگزینی گله نیز در قیمت تمام‌شده تأثیرگذار است.
اتحادیه مرغداران میهن پیش‌تر در اطلاعیه رسمی خود تأکید کرده بود که وابستگی بخش قابل‌توجهی از نهاده‌های خوراک به واردات، موجب تأثیرپذیری هزینه تولید از تغییرات نرخ ارز شده است.
از این منظر، ثبات قیمت فروش بدون کنترل هزینه‌های تولید، الزاماً به معنای وضعیت مناسب صنعت مرغ تخم‌گذار نیست.
زیان ۱۰۰ هزار تومانی در هر کیلو تخم‌مرغ؛ تولیدکنندگان چقدر ضرر می‌کنند؟
بر اساس اظهارات کاشانی، تولیدکنندگان به ازای فروش هر کیلوگرم تخم‌مرغ بین ۸۰ تا ۱۰۰ هزار تومان زیان می‌کنند.
اگر قیمت فروش ۲۳۰ هزار تومان و زیان هر کیلوگرم ۱۰۰ هزار تومان باشد، هزینه تمام‌شده به حدود ۳۳۰ هزار تومان می‌رسد.
همچنین فروش ۲۴۰ هزار تومانی با زیان ۸۰ هزار تومانی، نشان‌دهنده هزینه تولیدی نزدیک به ۳۲۰ هزار تومان است.
این ارقام با برآورد ۳۳۵ هزار تومانی هزینه تولید که در گزارش هفته گذشته منتشر شده بود، فاصله زیادی ندارند.
تداوم چنین شرایطی ممکن است توان مرغداران برای خرید نهاده، پرداخت هزینه‌های جاری و سرمایه‌گذاری در دوره‌های بعد تولید را کاهش دهد.
موضوع مهم این است که زیان تولیدکننده لزوماً بلافاصله به کاهش عرضه بازار منجر نمی‌شود.
مرغداری‌ها با گله‌های فعال، تولید روزانه دارند و امکان متوقف کردن عرضه بدون تحمل هزینه‌های دیگر برای آن‌ها محدود است.
به همین دلیل، ممکن است بازاری برای مدتی با عرضه فراوان و قیمت نسبتاً پایین روبه‌رو باشد، اما هم‌زمان تولیدکنندگان آن در وضعیت مالی نامناسب قرار داشته باشند.
قیمت شانه‌ای ۶۵۰ هزار تومان؛ آیا تخم‌مرغ گران می‌شود؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های اظهارات رئیس هیئت‌مدیره اتحادیه مرغداران میهن، پیشنهاد قیمت ۶۵۰ هزار تومانی برای هر شانه تخم‌مرغ است.
این رقم در مقایسه با سقف ۵۶۰ هزار تومانی مشاهده‌شده در گزارش اخیر بازار، ۹۰ هزار تومان بیشتر است؛ اختلافی حدود ۱۶ درصد.
بااین‌حال، مقایسه دقیق قیمت شانه‌های تخم‌مرغ نیازمند توجه به وزن آن‌هاست.
کاشانی در گفت‌وگویی که روز ۱۰ آبان منتشر شد، توضیح داده بود که وزن شانه‌های تخم‌مرغ معمولاً از یک کیلو و ۸۰۰ گرم تا دو کیلو و ۳۰۰ گرم متفاوت است و همین موضوع می‌تواند اختلاف قیمت قابل‌توجهی ایجاد کند.
اگر شانه مورد نظر دو کیلوگرم وزن داشته باشد، قیمت ۶۵۰ هزار تومانی معادل کیلویی ۳۲۵ هزار تومان خواهد بود.
اما برای یک شانه سبک‌تر یا سنگین‌تر، قیمت هر کیلوگرم متفاوت می‌شود.
همچنین قیمت پیشنهادی اتحادیه الزاماً به معنای تصویب نرخ جدید از سوی وزارت جهاد کشاورزی نیست.
بنابراین، اعلام این رقم به معنای آن نیست که از امروز تمام فروشگاه‌ها مجاز یا ملزم به فروش تخم‌مرغ با قیمت ۶۵۰ هزار تومان شده‌اند.
تولید تخم‌مرغ به ۱۲۰ هزار تن می‌رسد؛ مازاد ۱۵ هزار تنی چه معنایی دارد؟
در کنار افزایش هزینه‌ها، یکی دیگر از چالش‌های بازار تخم‌مرغ، مازاد تولید نسبت به مصرف داخلی است.
کاشانی پیش‌بینی کرده که تولید تخم‌مرغ کشور در آبان به ۱۲۰ هزار تن برسد؛ درحالی‌که مصرف داخلی حدود ۱۰۵ هزار تن برآورد می‌شود.
با این حساب، میزان مازاد تولید احتمالی به ۱۵ هزار تن خواهد رسید.
برآورد تولید و مصرف تخم‌مرغ در آبان ۱۴۰۵
تولید پیش‌بینی‌شده
۱۲۰ هزار
تن در ماهمصرف داخلی
۱۰۵ هزار
تن در ماهمازاد احتمالی
۱۵ هزار
۱۲٫۵٪ کل تولیداین برآورد از نظر روند کلی با گزارش‌های قبلی همخوانی دارد. اتحادیه مرغداران میهن در اطلاعیه رسمی خود نیز مصرف ماهانه کشور را حدود ۱۰۵ هزار تن اعلام کرده بود.
بااین‌حال، آمار ۱۲۰ هزار تن مربوط به پیش‌بینی تولید آبان است و نباید به‌عنوان تولید قطعی محقق‌شده گزارش شود.
مازاد تولید اگر به بازارهای صادراتی، صنایع فرآوری یا ذخایر قابل نگهداری هدایت نشود، ممکن است فشار فروش را افزایش دهد.
در چنین شرایطی، تولیدکنندگان برای فروش سریع‌تر محصول ممکن است ناچار به پذیرش قیمت‌هایی کمتر از هزینه تمام‌شده شوند.
محدودیت صادرات تخم‌مرغ؛ چرا مرغداران خواستار آزادسازی صادرات هستند؟
یکی از درخواست‌های اصلی اتحادیه مرغداران میهن، رفع موانع صادرات تخم‌مرغ است.
کاشانی معتقد است زمانی که تولید داخلی بیش از مصرف کشور است، محدودیت صادرات می‌تواند موجب انباشت عرضه و کاهش قیمت درِ مرغداری شود.
در گزارش منتشرشده طی هفته گذشته، او اعلام کرده بود صادرات تخم‌مرغ نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۹۵ درصد کاهش یافته است.
از سوی دیگر، اتحادیه مرغداران میهن پیش‌تر توضیح داده بود که مدیریت صادرات از سوی وزارت جهاد کشاورزی انجام می‌شود و عملکرد صادراتی امسال نسبت به سال گذشته ضعیف‌تر بوده است.
البته افزایش صادرات به‌تنهایی راه‌حل تمام مشکلات نیست.
برای توسعه صادرات پایدار باید بازارهای مقصد، هزینه حمل‌ونقل، الزامات بهداشتی و توان رقابت قیمتی نیز بررسی شود.
همچنین سیاست‌گذار باید اطمینان حاصل کند که صادرات مازاد تولید به کاهش عرضه داخلی و ایجاد فشار تازه بر مصرف‌کنندگان منجر نمی‌شود.
چرا با وجود تولید مازاد، قیمت تخم‌مرغ برای مردم بالاست؟
وجود مازاد تولید و هم‌زمان بالا بودن قیمت خرده‌فروشی، در نگاه نخست متناقض به نظر می‌رسد.
اما قیمت تخم‌مرغ درِ مرغداری با قیمت فروش آن به مصرف‌کننده متفاوت است.
پس از خروج محصول از مرغداری، هزینه حمل، توزیع، بسته‌بندی، ضایعات احتمالی و حاشیه سود شبکه فروش به مبلغ نهایی اضافه می‌شود.
همچنین تخم‌مرغ بسته‌بندی‌شده و محصولات عرضه‌شده به‌صورت فله‌ای یا در شانه‌های ساده، هزینه یکسانی ندارند.
این تفاوت‌ها توضیح می‌دهد که چرا پایین بودن نرخ فروش تولیدکننده الزاماً به معنای پایین بودن قیمت برای خانوار نیست.
بااین‌حال، تعیین اینکه چه سهمی از فاصله قیمت به هزینه واقعی توزیع مربوط است و چه سهمی از آن به ناکارآمدی بازار، نیازمند داده‌های دقیق‌تر از زنجیره فروش خواهد بود.
پیش‌بینی قیمت تخم‌مرغ در نیمه دوم آبان ۱۴۰۵
با توجه به شرایط فعلی، بازار تخم‌مرغ ممکن است در هفته‌های آینده با سه وضعیت متفاوت روبه‌رو شود.
در صورت ادامه مازاد تولید و محدودیت صادرات، احتمال تداوم فشار بر قیمت فروش درِ مرغداری وجود دارد.
اگر هزینه نهاده‌ها و دارو همچنان افزایش یابد، فشار مالی بر تولیدکنندگان بیشتر خواهد شد؛ حتی اگر قیمت مصرف‌کننده تغییر چندانی نکند.
در مقابل، تسهیل صادرات مازاد یا اجرای خرید حمایتی هدفمند می‌تواند به کاهش فشار عرضه در بازار عمده‌فروشی کمک کند.
بااین‌حال، هر سیاستی که قیمت فروش تولیدکننده را افزایش دهد، ممکن است بسته به ساختار توزیع بر هزینه خرید خانوار نیز اثر بگذارد.
بنابراین، نمی‌توان صرفاً از پیشنهاد قیمت ۶۵۰ هزار تومانی نتیجه گرفت که تخم‌مرغ در روزهای آینده حتماً به همین نرخ خواهد رسید.
مسیر قیمت به تصمیم‌های وزارت جهاد کشاورزی، میزان عرضه، هزینه خوراک و رفتار بازار بستگی دارد.
جمع‌بندی؛ تخم‌مرغ شانه‌ای ۶۵۰ هزار تومان پیشنهاد شد، نه تصویب
اظهارات تازه حمیدرضا کاشانی نشان می‌دهد صنعت مرغ تخم‌گذار با دو چالش هم‌زمان مواجه است: افزایش هزینه تولید و مازاد عرضه.
بر اساس گفته‌های او، هر کیلوگرم تخم‌مرغ درِ مرغداری با قیمت ۲۳۰ تا ۲۴۰ هزار تومان فروخته می‌شود، درحالی‌که زیان تولیدکنندگان برای هر کیلوگرم ۸۰ تا ۱۰۰ هزار تومان برآورد شده است.
همچنین پیش‌بینی تولید ۱۲۰ هزار تنی در برابر مصرف ۱۰۵ هزار تنی، از احتمال شکل‌گیری مازاد ۱۵ هزار تنی در آبان حکایت دارد.
مهم‌ترین نکته این است که نرخ ۶۵۰ هزار تومانی هر شانه، پیشنهاد اقتصادی مطرح‌شده از سوی نماینده تولیدکنندگان است و هنوز نباید آن را قیمت قطعی بازار یا مصوبه جدید دولت دانست.
تداوم زیان مرغداران می‌تواند سرمایه‌گذاری و تولید در دوره‌های بعد را با مشکل مواجه کند؛ در مقابل، افزایش ناگهانی قیمت مصرف‌کننده نیز فشار بیشتری بر بودجه خانوارها وارد خواهد کرد.
ازاین‌رو، مدیریت بازار تخم‌مرغ در نیمه دوم آبان نیازمند ایجاد تعادل میان هزینه واقعی تولید، قدرت خرید مصرف‌کنندگان و امکان عرضه مازاد محصول در بازارهای صادراتی است.