شوک ۶۰۰ میلیونی به متقاضیان نهضت ملی مسکن؛ آورده خانه‌های رباط‌کریم یک میلیارد تومان شد | زمان تحویل مشخص است؟
طرح نهضت ملی مسکن در شهرستان رباط‌کریم یکی از پروژه‌های مهم مسکن حمایتی استان تهران به شمار می‌رود که با هدف خانه‌دار کردن خانوارهای واجد شرایط در حال اجراست.
بااین‌حال، تازه‌ترین اظهارات مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران نشان می‌دهد تأمین منابع مالی همچنان یکی از چالش‌های اساسی این پروژه است.
رضا خالقی در گفت‌وگویی که شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵ منتشر شد، اعلام کرد از مجموع ۵۴۰۰ واحد تعریف‌شده در پروژه آبشناسان، عمده کدپروژه‌ها فعال هستند، اما بخشی از عملیات ساختمانی به دلیل تأمین نشدن آورده برخی متقاضیان یا کم‌کاری سازندگان متوقف شده است.
به گفته وی، مسئولان برای تعیین تکلیف پروژه‌های غیرفعال، روش‌هایی را با مجوز شورای مسکن در دستور کار قرار داده‌اند. یکی از این راهکارها، جابه‌جایی متقاضیان از کدپروژه‌های متوقف‌شده به پروژه‌های فعال‌تر است.
این تصمیم می‌تواند برای برخی خانوارها فرصتی برای کاهش زمان انتظار باشد، اما اجرای آن به ظرفیت پروژه مقصد و تعیین تکلیف حقوق و پرداخت‌های قبلی متقاضیان بستگی خواهد داشت.
جدول آخرین وضعیت نهضت ملی مسکن آبشناسان رباط‌کریم
|
شاخص |
آخرین وضعیت اعلام‌شده |
|---|---|
|
تعداد واحدهای تعریف‌شده |
۵۴۰۰ واحد |
|
میانگین پیشرفت فیزیکی |
۵۰ درصد |
|
میانگین آورده فعلی متقاضیان |
۴۰۰ میلیون تومان |
|
آورده مورد انتظار فعلی |
حدود یک میلیارد تومان |
|
فاصله آورده پرداختی تا رقم مورد انتظار |
۶۰۰ میلیون تومان |
|
سقف تسهیلات مطرح‌شده |
۸۵۰ میلیون تومان |
|
قیمت نهایی هر واحد |
مشخص نشده |
|
تاریخ قطعی تحویل |
اعلام نشده |
افزایش آورده نهضت ملی مسکن به یک میلیارد تومان؛ متقاضیان چقدر دیگر باید بپردازند؟
مهم‌ترین بخش اظهارات جدید مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران، فاصله قابل‌توجه میان آورده پرداخت‌شده و منابع مورد انتظار برای پیشبرد پروژه است.
طبق توضیحات وی، متقاضیان به‌طور میانگین حدود ۴۰۰ میلیون تومان پرداخت کرده‌اند؛ در حالی که آورده آن‌ها باید به حدود یک میلیارد تومان برسد.
به این ترتیب، فاصله متوسط پرداخت‌ها حدود ۶۰۰ میلیون تومان است؛ رقمی معادل ۱۵۰ درصد آورده فعلی.
البته این عدد به معنای صدور مطالبه یکسان ۶۰۰ میلیون تومانی برای تمامی ۵۴۰۰ واحد نیست. مبلغ پرداخت‌شده، میزان پیشرفت ساختمان و شرایط مالی هر کدپروژه ممکن است متفاوت باشد.
مشکل اصلی زمانی جدی‌تر می‌شود که متقاضیان علاوه بر تأمین آورده جدید، همچنان مجبور به پرداخت اجاره‌بهای محل سکونت فعلی خود باشند.
برای بسیاری از خانوارهای متقاضی مسکن حمایتی، تأمین چندصد میلیون تومان منابع جدید در مدت کوتاه دشوار است؛ به‌ویژه اگر زمان تحویل نهایی واحد نیز مشخص نباشد.
از سوی دیگر، تأخیر در پرداخت آورده می‌تواند سبب کاهش سرعت عملیات ساختمانی شود و همین موضوع هزینه‌های نهایی پروژه را افزایش دهد.
وام ۸۵۰ میلیون تومانی نهضت ملی مسکن؛ گره مالی آبشناسان باز می‌شود؟
یکی از مهم‌ترین راهکارهای مطرح‌شده برای تأمین منابع مالی پروژه آبشناسان، استفاده از ظرفیت تسهیلات بانکی است.
هیأت عالی بانک مرکزی در ۷ مرداد ۱۴۰۵ با افزایش سقف فردی تسهیلات پروژه‌های حمایتی واجد شرایط از ۶۵۰ میلیون تومان به ۸۵۰ میلیون تومان موافقت کرد.
بر اساس ضوابط اعلام‌شده، این افزایش برای پروژه‌هایی در نظر گرفته شده که زمین آن‌ها از سوی وزارت راه و شهرسازی تأمین شده و شرایط تعیین‌شده، از جمله پیشرفت فیزیکی بیش از ۶۵ درصد، را داشته باشند.
نکته مهم درباره پروژه آبشناسان این است که میانگین پیشرفت فیزیکی آن ۵۰ درصد اعلام شده است. بنابراین، نحوه برخورداری کدپروژه‌های مختلف از متمم تسهیلات ۸۵۰ میلیون تومانی نیازمند شفاف‌سازی مسئولان و بانک عامل است.
همچنین باید توجه داشت که ۸۵۰ میلیون تومان سقف کل تسهیلات مطرح‌شده است، نه مبلغی که لزوماً علاوه بر وام قبلی به متقاضی پرداخت می‌شود.
افزایش سقف وام می‌تواند بخشی از کمبود نقدینگی ساخت را جبران کند، اما به معنی حذف تعهدات مالی متقاضیان نیست؛ زیرا تسهیلات بانکی باید مطابق قرارداد بازپرداخت شود.
چرا برخی پروژه‌های نهضت ملی مسکن متوقف شده‌اند؟
براساس توضیحات مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران، توقف بخشی از عملیات اجرایی آبشناسان دو علت اصلی دارد: مشارکت نکردن برخی متقاضیان در تأمین آورده و عملکرد نامناسب تعدادی از سازندگان.
این دو مسئله می‌توانند یکدیگر را تشدید کنند. زمانی که آورده متقاضیان به‌موقع پرداخت نشود، منابع لازم برای خرید مصالح و پرداخت صورت‌وضعیت پیمانکار کاهش می‌یابد.
در مقابل، زمانی که پروژه به دلیل ضعف عملکرد سازنده با تأخیر مواجه شود، اعتماد متقاضیان برای پرداخت مبالغ جدید ممکن است کاهش پیدا کند.
حبیب‌الله طاهرخانی، معاون وزیر راه و شهرسازی، پیش‌تر در توضیح مشکلات تأمین مالی پروژه‌های نهضت ملی مسکن به موضوع اتصال نیافتن برخی پروژه‌ها به تسهیلات بانکی اشاره کرده و از رباط‌کریم و پرند به‌عنوان نمونه‌هایی از مناطق دارای این مشکل نام برده بود.
وی توضیح داده بود که تأخیر در پرداخت صورت‌وضعیت پیمانکاران می‌تواند موجب افزایش هزینه‌های قرارداد و فشار مالی بیشتر بر متقاضیان شود.
به همین دلیل، تعیین دقیق مسئولیت تأخیرها در پروژه‌های حمایتی اهمیت زیادی دارد تا هزینه‌های ناشی از عملکرد نامناسب سازندگان بدون بررسی قراردادی به متقاضیان منتقل نشود.
جابه‌جایی متقاضیان نهضت ملی مسکن؛ چه کسانی به پروژه‌های فعال منتقل می‌شوند؟
یکی از تصمیماتی که برای تعیین تکلیف پروژه‌های متوقف‌شده مطرح شده، انتقال متقاضیان به کدپروژه‌های دارای پیشرفت بیشتر است.
به گفته خالقی، انصراف برخی متقاضیان ظرفیتی ایجاد کرده است که می‌توان از آن برای انتقال افراد از پروژه‌های غیرفعال استفاده کرد.
بااین‌حال، هنوز جزئیات کامل نحوه اولویت‌بندی، تعداد ظرفیت‌های موجود و شرایط انتقال عمومی نشده است.
اجرای این راهکار مستلزم روشن شدن چند موضوع است؛ از جمله حفظ سوابق پرداخت، نحوه محاسبه آورده قبلی، اختلاف احتمالی قیمت تمام‌شده و تعیین وضعیت قرارداد متقاضی در پروژه جدید.
در صورتی که این موارد شفاف نباشد، جابه‌جایی ممکن است مشکلات مالی یا حقوقی تازه‌ای ایجاد کند.
بنابراین بهتر است متقاضیان پیش از پذیرش هرگونه تغییر پروژه، جزئیات آن را به‌صورت رسمی از اداره کل راه و شهرسازی و متولی پروژه دریافت کنند.
قیمت نهایی نهضت ملی مسکن در رباط‌کریم چقدر خواهد شد؟
یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های متقاضیان، نامشخص بودن قیمت نهایی واحدهای مسکونی است.
رضا خالقی اعلام کرده که در شرایط کنونی امکان پیش‌بینی قطعی قیمت تمام‌شده ساخت واحدها وجود ندارد.
افزایش هزینه مصالح ساختمانی، دستمزد نیروی کار، تجهیزات تأسیساتی و تأخیر در تکمیل پروژه‌ها از عوامل مؤثر بر این وضعیت هستند.
حبیب‌الله طاهرخانی نیز در شهریور ۱۴۰۵ تأکید کرده بود که هزینه تمام‌شده پروژه‌های نهضت ملی مسکن به زمان آغاز عملیات، میزان پیشرفت، متراژ واحد و شرایط قراردادی سازندگان وابسته است.
از این رو، رقم یک میلیارد تومان آورده مورد انتظار در آبشناسان را نباید معادل قیمت قطعی نهایی یا سقف غیرقابل افزایش آورده تلقی کرد.
از سوی دیگر، جمع حسابی آورده یک میلیارد تومانی و وام ۸۵۰ میلیون تومانی، یک میلیارد و ۸۵۰ میلیون تومان است؛ اما این محاسبه به‌تنهایی قیمت نهایی خانه را مشخص نمی‌کند، زیرا میزان واقعی تخصیص وام، منابع مکمل و هزینه‌های باقیمانده هنوز قطعی نیست.
زمان تحویل نهضت ملی مسکن آبشناسان رباط‌کریم چه تاریخی است؟
بر اساس اظهارات مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران، در صورت تأمین منابع از طریق ظرفیت اراضی دولتی و تکمیل تسهیلات بانکی، برای اتمام پروژه پس از پایان سال مشکل خاصی پیش‌بینی نمی‌شود.
بااین‌حال، این اظهارنظر به معنای تعیین تاریخ قطعی تحویل تمامی ۵۴۰۰ واحد نیست.
پیشرفت فیزیکی ۵۰ درصدی نشان می‌دهد هنوز بخش قابل‌توجهی از عملیات ساختمانی باقی مانده است. علاوه بر تکمیل ساختمان‌ها، آماده‌سازی زیرساخت‌ها، تأسیسات، خدمات عمومی و انجام مراحل اداری تحویل نیز اهمیت دارد.
متقاضیان برای بررسی آخرین وضعیت پرونده خود می‌توانند به سامانه جامع طرح‌های حمایتی مسکن مراجعه کنند و وضعیت ثبت‌نام و اطلاعات قابل دسترس پروژه را بررسی کنند.
پیش‌بینی آینده پروژه آبشناسان؛ آیا مشکل مالی متقاضیان برطرف می‌شود؟
آینده پروژه آبشناسان به میزان موفقیت سه اقدام اصلی بستگی دارد: وصول آورده متقاضیان، تأمین تسهیلات بانکی و افزایش سرعت عملیات اجرایی سازندگان.
در صورت تحقق این شرایط، امکان فعال شدن کدپروژه‌های متوقف‌شده و افزایش سرعت ساخت وجود دارد.
اما اگر کسری آورده ادامه پیدا کند و بانک‌ها نتوانند منابع موردنیاز را مطابق برنامه تأمین کنند، احتمال طولانی‌تر شدن زمان اجرا و افزایش هزینه‌ها همچنان مطرح خواهد بود.
از سوی دیگر، استفاده از ظرفیت زمین‌های دولتی برای تأمین منابع مالی، یکی از راهکارهایی است که می‌تواند وابستگی پروژه به پرداخت مستقیم خانوارها را کاهش دهد؛ البته تأثیر آن به نحوه اجرای طرح و میزان منابع قابل تأمین بستگی دارد.
جمع‌بندی؛ تکلیف خانه‌های نهضت ملی مسکن رباط‌کریم چه می‌شود؟
پروژه ۵۴۰۰ واحدی آبشناسان رباط‌کریم اکنون در مرحله‌ای قرار گرفته که ادامه پیشرفت آن بیش از هر چیز به تأمین منابع مالی وابسته است.
در شرایطی که میانگین آورده متقاضیان حدود ۴۰۰ میلیون تومان اعلام شده، رسیدن به سطح یک میلیارد تومان به معنای نیاز به تأمین متوسط ۶۰۰ میلیون تومان منابع بیشتر از سوی متقاضیان است.
هم‌زمان، افزایش سقف تسهیلات بانکی و استفاده از ظرفیت اراضی دولتی می‌تواند به تکمیل واحدها کمک کند، اما هنوز قیمت نهایی و تاریخ قطعی تحویل مشخص نیست.
مهم‌ترین مطالبه متقاضیان در شرایط فعلی، اعلام شفاف برنامه تأمین مالی، وضعیت هر کدپروژه، مبلغ دقیق پرداخت‌های آینده و زمان‌بندی قابل اتکای تحویل واحدهاست. بدون تحقق این موارد، حتی افزایش منابع مالی نیز ممکن است نتواند نگرانی خانوارهایی را که سال‌ها در انتظار خانه‌دار شدن هستند، به‌طور کامل برطرف کند.