جهش قیمت نفت به بالای ۱۱۰ دلار؛ سقوط طلا برای چهارمین روز متوالی / بازارهای جهانی در شوک جنگ و نرخ بهره

بررسی تازه‌ترین گزارش‌های منتشرشده در خبرگزاری رویترز نشان می‌دهد بازار نفت و فلزات گران‌بها در ساعات ابتدایی معاملات چهارشنبه مسیر متفاوتی را طی کرده‌اند.

قیمت نفت تحت تأثیر نگرانی از محدودیت عرضه افزایش یافته، درحالی‌که طلا به دلیل تقویت انتظارات سیاست پولی انقباضی آمریکا با فشار فروش مواجه شده است.

منبع: رویترز، ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶؛ نرخ‌های ثبت‌شده در ساعت ۰۳:۱۹ و ۰۳:۵۰ به وقت گرینویچ. این ارقام مربوط به ساعات ابتدایی معاملات هستند و قیمت پایانی روز محسوب نمی‌شوند.

نکته مهم این است که افزایش قیمت نفت و کاهش ارزش طلا، نشان‌دهنده واکنش متفاوت سرمایه‌گذاران به یک عامل مشترک یعنی تورم است. رشد قیمت انرژی از یک سو نگرانی درباره کمبود عرضه را افزایش می‌دهد و از سوی دیگر، احتمال ادامه سیاست‌های سخت‌گیرانه بانک مرکزی آمریکا را تقویت می‌کند.

علت افزایش قیمت نفت امروز چیست؟ سه عامل اصلی جهش برنت

مهم‌ترین عامل رشد قیمت نفت در معاملات چهارشنبه، نگرانی معامله‌گران از تشدید اختلال در عرضه انرژی خاورمیانه است.

نفت برنت که در معاملات روز گذشته به بالاترین سطح پنج ماه اخیر رسیده بود، پس از انتشار اخبار مربوط به تلاش‌های میانجی‌گرانه برای کاهش تنش‌ها عقب‌نشینی کرد. با این حال، تداوم نااطمینانی درباره موفقیت مذاکرات موجب شد فشار خرید بار دیگر افزایش یابد.

سوورو سارکار، رئیس بخش تحقیقات انرژی بانک دی‌بی‌اس، نوسانات اخیر را نتیجه تقابل امید به توافق سیاسی، شناسایی سود معامله‌گران و نگرانی از کاهش عرضه نفت ارزیابی کرده است.

عامل دوم، تشدید خطرات امنیتی در مسیرهای انتقال نفت است. بر اساس داده‌های شرکت کپلر، طی دو هفته اخیر دست‌کم ۱۸ حمله به کشتی‌ها گزارش شده که نگرانی درباره امنیت حمل‌ونقل دریایی را افزایش داده است.

عامل سوم نیز کاهش ذخایر نفت آمریکا محسوب می‌شود؛ موضوعی که هم‌زمان با تنش‌های ژئوپلیتیکی، از قیمت نفت حمایت کرده است.

کاهش ۴.۹ میلیون بشکه‌ای ذخایر نفت آمریکا؛ سیگنال تازه به بازار انرژی

طبق اطلاعات اولیه مؤسسه نفت آمریکا (API)، ذخایر نفت خام این کشور در هفته منتهی به ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ معادل ۴.۹ میلیون بشکه کاهش یافته است.

همچنین گزارش‌های اولیه از کاهش ذخایر فرآورده‌های نفتی حکایت دارند.

کاهش ذخایر معمولاً زمانی از رشد قیمت نفت حمایت می‌کند که معامله‌گران آن را نشانه تقویت تقاضا یا محدودیت عرضه تفسیر کنند.

با این حال، داده‌های API ماهیت اولیه دارند و برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت موجودی نفت آمریکا باید گزارش رسمی اداره اطلاعات انرژی این کشور (EIA) نیز بررسی شود.

نکته مهم آن است که بازار نفت اکنون هم‌زمان با دو عامل افزایش ریسک عرضه و کاهش ذخایر مواجه است؛ ترکیبی که می‌تواند نوسانات صعودی را تشدید کند.

چرا با افزایش قیمت نفت، طلای جهانی ارزان شد؟

در شرایط معمول، افزایش تنش‌های سیاسی می‌تواند تقاضا برای طلا به‌عنوان دارایی امن را افزایش دهد؛ اما معاملات چهارشنبه نشان داد که اثر سیاست پولی آمریکا فعلاً بر این تقاضا غلبه کرده است.

باس کویجمن، مدیرعامل شرکت DHF Capital، معتقد است رشد دوباره قیمت نفت، فشارهای تورمی را زنده نگه می‌دارد و انتظارات مربوط به اتخاذ سیاست پولی سخت‌گیرانه‌تر را تقویت می‌کند.

منطق این تحلیل روشن است: افزایش قیمت انرژی می‌تواند هزینه حمل‌ونقل، تولید و مصرف را افزایش دهد. در چنین شرایطی، بانک‌های مرکزی برای مهار تورم ممکن است نرخ بهره را برای مدت طولانی‌تری بالا نگه دارند یا دوباره افزایش دهند.

از آنجا که طلا برخلاف اوراق بدهی سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کند، افزایش نرخ بهره می‌تواند هزینه فرصت نگهداری آن را بیشتر کند.

به همین دلیل، با وجود ادامه نگرانی‌های امنیتی، اونس طلا در معاملات ابتدایی چهارشنبه ۰.۲ درصد کاهش یافت. البته میزان افت روزانه محدود بوده و تعبیر آن به ریزش شدید قیمت، از نظر آماری دقیق نیست.

تصمیم فدرال رزرو در آبان ۱۴۰۵؛ احتمال افزایش نرخ بهره چقدر است؟

یکی از مهم‌ترین رویدادهای پیش روی بازارهای جهانی، نشست سیاست‌گذاری فدرال رزرو در روزهای ۲۷ و ۲۸ اکتبر، برابر با ۵ و ۶ آبان ۱۴۰۵ است.

بر اساس نظرسنجی رویترز که از ۱۶ تا ۲۰ اکتبر انجام شده، ۹۴ اقتصاددان از مجموع ۱۰۰ شرکت‌کننده انتظار دارند بانک مرکزی آمریکا در نشست اکتبر نرخ بهره را در محدوده ۳.۷۵ تا ۴ درصد ثابت نگه دارد.

در مقابل، تمامی اقتصاددانان شرکت‌کننده در این نظرسنجی، افزایش نرخ بهره در ماه دسامبر را پیش‌بینی کرده‌اند.

همچنین در زمان انتشار گزارش اولیه بازار، ابزار فدواچ گروه CME احتمال افزایش نرخ بهره در اکتبر را حدود ۱۶ درصد و احتمال آن در دسامبر را نزدیک به ۹۰ درصد نشان می‌داد. این احتمالات متغیرند و تضمینی برای تصمیم نهایی فدرال رزرو محسوب نمی‌شوند.

این وضعیت نشان می‌دهد که معامله‌گران بیش از تصمیم نشست پیش رو، بر مسیر نرخ بهره در ماه‌های آینده تمرکز دارند.

تورم آمریکا دوباره خطرناک شد؛ قیمت نفت چه نقشی دارد؟

اطلاعات رسمی اداره آمار کار آمریکا نشان می‌دهد نرخ تورم سالانه این کشور در سپتامبر ۲۰۲۶ به ۳.۷ درصد رسیده است.

همچنین شاخص قیمت مصرف‌کننده در مقیاس ماهانه ۰.۶ درصد افزایش یافته و قیمت بنزین در همین ماه رشد ۹.۱ درصدی را تجربه کرده است.

این ارقام بیانگر آن است که افزایش هزینه انرژی پیش از معاملات اخیر نیز یکی از محرک‌های مهم تورم آمریکا بوده است.

در چنین شرایطی، ادامه رشد قیمت نفت ممکن است برنامه فدرال رزرو برای بازگرداندن تورم به هدف ۲ درصدی را دشوارتر کند.

برای سرمایه‌گذاران بازار طلا، این مسئله اهمیت زیادی دارد؛ زیرا هر نشانه‌ای از تورم پایدار می‌تواند انتظارات افزایش نرخ بهره را تقویت کند.

پیش‌بینی قیمت نفت؛ آیا برنت به ۱۱۵ دلار می‌رسد؟

با توجه به شرایط فعلی بازار انرژی، می‌توان سه سناریو برای روند کوتاه‌مدت نفت در نظر گرفت.

سناریوی صعودی: در صورت تشدید حملات به کشتی‌ها، اختلال در زیرساخت‌های انرژی یا ادامه کاهش ذخایر آمریکا، احتمال افزایش فشار خرید وجود دارد. در این شرایط، محدوده ۱۱۲ تا ۱۱۵ دلار می‌تواند به‌عنوان یک هدف تحلیلی احتمالی برای نفت برنت مطرح شود.

سناریوی خنثی: چنانچه اخبار سیاسی متناقض باقی بمانند و اختلال تازه‌ای در عرضه رخ ندهد، احتمال نوسان نفت در محدوده ۱۰۵ تا ۱۱۲ دلار وجود دارد.

سناریوی نزولی: انتشار اخبار معتبر درباره کاهش تنش‌ها یا بهبود جریان صادرات نفت می‌تواند بخشی از ریسک سیاسی موجود در قیمت‌ها را کاهش دهد و برنت را به سمت محدوده ۱۰۰ تا ۱۰۵ دلار هدایت کند.

این محدوده‌ها سناریوهای تحلیلی هستند، نه پیش‌بینی‌های قطعی یا سطوح تأییدشده معاملات آتی.

پیش‌بینی قیمت طلای جهانی؛ اونس ۴۱۰۰ دلاری حفظ می‌شود؟

برای بازار جهانی طلا، محدوده ۴۱۰۰ دلار به دلیل نزدیکی به قیمت فعلی می‌تواند سطحی مهم برای ارزیابی رفتار کوتاه‌مدت معامله‌گران باشد.

اگر فشار فروش ادامه یابد و قیمت زیر این محدوده تثبیت شود، احتمال حرکت به سمت سطح روانی ۴۰۰۰ دلار افزایش خواهد یافت.

در مقابل، اگر انتظارات افزایش نرخ بهره فدرال رزرو کاهش پیدا کند، امکان بازگشت تقاضا و حرکت قیمت به سمت محدوده ۴۲۰۰ دلار وجود دارد.

ایلیا اسپیواک، رئیس بخش اقتصاد کلان جهانی شرکت Tastylive، نیز معتقد است کاهش انتظارات مربوط به افزایش نرخ بهره در سال آینده می‌تواند زمینه رشد دوباره قیمت طلا را فراهم کند.

البته مسیر آینده طلا فقط به نرخ بهره وابسته نیست. تغییر ارزش دلار، بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا و شدت تنش‌های ژئوپلیتیکی نیز می‌توانند بر روند این فلز گران‌بها اثر بگذارند.

تأثیر افزایش نفت و کاهش اونس جهانی بر قیمت طلا و دلار در ایران

تحولات اخیر بازارهای جهانی برای اقتصاد ایران نیز اهمیت دارد.

افزایش بهای نفت در شرایط عادی می‌تواند ارزش بالقوه صادرات انرژی را بالا ببرد؛ اما میزان بهره‌مندی ایران از این وضعیت به حجم صادرات، محدودیت‌های تجاری، هزینه حمل‌ونقل و امکان وصول درآمدهای ارزی بستگی دارد.

در بازار طلای داخلی نیز افت قیمت جهانی لزوماً به کاهش قیمت طلای ۱۸ عیار و سکه منجر نمی‌شود.

قیمت طلا در ایران از ترکیب نرخ اونس جهانی و قیمت دلار داخلی تأثیر می‌پذیرد. بنابراین اگر هم‌زمان با کاهش اونس، نرخ دلار در بازار آزاد افزایش یابد، ممکن است قیمت طلای داخلی همچنان صعودی باقی بماند.

از سوی دیگر، افزایش هزینه انرژی می‌تواند از مسیر تورم جهانی، تجارت خارجی و انتظارات ارزی بر اقتصاد ایران اثر غیرمستقیم داشته باشد.

به همین دلیل، معامله‌گران داخلی باید تغییرات نفت، اونس جهانی و دلار را به‌صورت هم‌زمان بررسی کنند.

جمع‌بندی؛ نفت صعودی، طلا نزولی؛ بازارها در انتظار تصمیم سرنوشت‌ساز فدرال رزرو

معاملات چهارشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۵ نشان داد بازارهای جهانی در وضعیت پیچیده‌ای قرار گرفته‌اند. نفت برنت بار دیگر از ۱۱۰ دلار عبور کرده، درحالی‌که طلا چهارمین جلسه متوالی کاهش قیمت را تجربه کرده است.

تشدید نااطمینانی در خاورمیانه و افت ذخایر آمریکا از قیمت نفت حمایت می‌کنند، اما همین افزایش بهای انرژی می‌تواند از مسیر تورم و انتظارات نرخ بهره بر بازار طلا فشار وارد کند.

در روزهای آینده، داده‌های رسمی ذخایر نفت آمریکا، گزارش تورم مصرف شخصی (PCE)، تحولات امنیتی منطقه و نشست ۵ و ۶ آبان فدرال رزرو مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده خواهند بود.

نتیجه اصلی این است که ادامه جهش نفت الزاماً به معنای رشد قیمت طلا نیست. تا زمانی که نگرانی از افزایش نرخ بهره آمریکا پابرجا باشد، بازار فلز زرد ممکن است با وجود ریسک‌های سیاسی، همچنان تحت فشار بماند.

منابع اصلی راستی‌آزمایی: رویترز، اداره آمار کار آمریکا (BLS)، نظرسنجی سیاست پولی رویترز و داده‌های اولیه مؤسسه نفت آمریکا (API).

اگر مایل باشی، می‌توانم هر روز یک گزارش تحلیلی از تغییرات نفت و طلا با مقایسه قیمت‌ها و چشم‌انداز روز بعد تهیه کنم.