هشدار درباره قیمت مرغ در آبان ۱۴۰۵؛ زیان ۱۰۰ هزار تومانی مرغداران و جهش قیمت ذرت و سویا | گرانی جدید در راه است؟

صنعت مرغداری کشور در شرایطی قرار گرفته که فاصله میان هزینه تولید و قیمت فروش، به یکی از مهم‌ترین مشکلات فعالان این بخش تبدیل شده است.

حبیب اسداله‌نژاد در گفت‌وگویی که امروز ۲۶ مهر به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان منتشر شد، اعلام کرد مرغداران به دلیل رشد هزینه نهاده‌های دامی و پایین بودن قیمت فروش مرغ زنده، با زیان قابل‌توجهی مواجه هستند.

به گفته او، هزینه تولید هر کیلوگرم مرغ زنده اکنون از ۲۶۰ هزار تومان فراتر رفته است، اما محصول مرغداری‌ها در محدوده ۱۶۰ تا ۱۷۰ هزار تومان فروخته می‌شود.

این فعال صنفی برآورد کرده که زیان مرغداران برای هر کیلوگرم محصول بین ۷۰ تا ۱۰۰ هزار تومان است.

البته با در نظر گرفتن هزینه حداقلی ۲۶۰ هزار تومان، اختلاف حسابی آن با نرخ فروش ۱۶۰ تا ۱۷۰ هزار تومان، دست‌کم ۹۰ تا ۱۰۰ هزار تومان می‌شود. تفاوت این محاسبه با کف ۷۰ هزار تومانی زیان اعلام‌شده احتمالاً به تفاوت هزینه تولید واحدها و زمان معاملات مربوط است؛ جزئیات محاسبات اتحادیه منتشر نشده است.

جدول قیمت مرغ زنده و نهاده‌های دامی امروز ۲۶ مهر ۱۴۰۵

منبع: اظهارات مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی در ۲۶ مهر ۱۴۰۵. نرخ‌های مرغ زنده و نهاده‌ها، ارقام اعلامی این مقام صنفی هستند و با قیمت مرغ گرم در فروشگاه تفاوت دارند.

یکی از نکات مهم این جدول، اختلاف میان قیمت فروش تولیدکننده و هزینه تمام‌شده است.

برای مثال، اگر یک مرغداری یک تن مرغ زنده را با زیان ۹۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم بفروشد، زیان محاسباتی آن برای همین حجم فروش به ۹۰ میلیون تومان می‌رسد.

این رقم نشان می‌دهد تداوم چنین شرایطی چگونه می‌تواند نقدینگی واحدهای تولیدی را تحت فشار قرار دهد.

جهش قیمت ذرت و سویا؛ هزینه خوراک مرغداری‌ها چقدر افزایش یافت؟

مهم‌ترین عامل افزایش هزینه تولید مرغ در هفته‌های اخیر، رشد قیمت نهاده‌های دامی بوده است.

اسداله‌نژاد اعلام کرده طی ۲۰ روز گذشته، قیمت ذرت از کیلویی ۴۳ هزار تومان به ۷۰ هزار تومان رسیده است؛ یعنی افزایش ۲۷ هزار تومانی در هر کیلوگرم.

همچنین قیمت سویا از ۷۰ هزار تومان به محدوده ۱۰۰ تا ۱۰۵ هزار تومان رسیده است.

این تغییرات برای واحدهای مرغداری اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ذرت و کنجاله سویا از اجزای اصلی جیره غذایی طیور محسوب می‌شوند.

افزایش هزینه خوراک، علاوه بر بالا بردن قیمت تمام‌شده تولید، نیاز مرغداری‌ها به سرمایه در گردش را افزایش می‌دهد.

در چنین شرایطی، حتی تولیدکننده‌ای که ظرفیت کافی برای ادامه فعالیت دارد، ممکن است برای خرید نهاده‌های دوره بعد با کمبود نقدینگی روبه‌رو شود.

چرا مرغداران زیان می‌کنند، اما مرغ برای مردم ارزان نیست؟

یکی از تناقض‌های ظاهری بازار مرغ این است که تولیدکنندگان از فروش زیر قیمت تمام‌شده شکایت دارند، اما مصرف‌کنندگان نیز قیمت گوشت مرغ را بالا می‌دانند.

دلیل این موضوع، تفاوت قیمت مرغ زنده در مرغداری با مرغ گرم آماده مصرف در فروشگاه است.

مرغ زنده پس از خروج از واحد تولیدی وارد زنجیره کشتار، بسته‌بندی، حمل‌ونقل و توزیع می‌شود. علاوه بر هزینه خدمات، وزن قابل‌فروش لاشه نیز از وزن مرغ زنده کمتر است.

برای نمونه، سازمان مدیریت میادین میوه و تره‌بار تهران در ۲۳ مهر، قیمت مرغ کامل تازه بسته‌بندی‌شده را کیلویی ۲۵۰ هزار تومان اعلام کرده بود.

این نرخ با قیمت فروش ۱۶۰ تا ۱۷۰ هزار تومانی مرغ زنده در مرغداری قابل مقایسه مستقیم نیست.

همچنین اختلاف میان این دو قیمت الزاماً سود خالص واسطه‌ها محسوب نمی‌شود؛ زیرا هزینه‌های فرآوری، افت وزن، توزیع و فروش باید از آن کسر شود.

در نتیجه، ممکن است هم‌زمان مرغدار زیان کند و مصرف‌کننده نیز برای خرید مرغ تحت فشار مالی باشد.

هشدار درباره زیان روزانه ۷۰۰ میلیارد تومانی صنعت مرغداری

مشکلات مالی تولیدکنندگان به اظهارات امروز محدود نیست.

اسداله‌نژاد در ۲۱ مهر نیز اعلام کرده بود که مرغداران به دلیل اختلاف هزینه تولید و قیمت فروش، روزانه حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیارد تومان زیان می‌کنند.

او در همان زمان خواستار ارائه تسهیلات ارزان‌قیمت و توسعه تولید قراردادی برای حمایت از فعالان صنعت شده بود.

این رقم برآورد اتحادیه است و به معنای زیان حسابرسی‌شده تمام مرغداری‌های کشور نیست.

بااین‌حال، تکرار هشدارها در فاصله چند روز نشان می‌دهد فعالان صنفی نسبت به پایداری اقتصادی تولید نگرانی دارند.

اگر واحدهای مرغداری نتوانند هزینه دوره قبلی را جبران کنند، تأمین سرمایه لازم برای خرید جوجه یک‌روزه، نهاده، دارو و سایر ملزومات دوره بعد دشوارتر خواهد شد.

این وضعیت می‌تواند در بلندمدت بر حجم تولید اثر بگذارد؛ حتی اگر در بازار امروز کمبود محسوسی مشاهده نشود.

جوجه‌ریزی مهر به ۱۲۰ میلیون قطعه می‌رسد؛ برنامه کاهش تولید در آبان

مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی اعلام کرده میزان جوجه‌ریزی در مهرماه طبق برنامه‌ریزی به حدود ۱۲۰ میلیون قطعه خواهد رسید.

او همچنین گفته است میزان جوجه‌ریزی آبان کمتر از مهر پیش‌بینی شده است.

هدف اعلامی این تصمیم، تنظیم تولید متناسب با نیاز واقعی بازار و جلوگیری از تشدید زیان ناشی از عرضه بیش از تقاضاست.

پیش‌تر نیز در ۲۱ مهر، اسداله‌نژاد از ضرورت کاهش جوجه‌ریزی ماهانه به حدود ۱۱۰ میلیون قطعه سخن گفته بود.

البته عدد ۱۱۰ میلیون قطعه هنوز نباید به‌عنوان آمار قطعی جوجه‌ریزی آبان معرفی شود؛ زیرا در اظهارات تازه، تنها کمتر بودن میزان جوجه‌ریزی آبان نسبت به مهر اعلام شده است.

کاهش جوجه‌ریزی ممکن است فشار عرضه را در هفته‌های بعد کمتر کند، اما اثر آن فوری نیست. جوجه‌های واردشده به مرغداری پس از طی دوره پرورش آماده عرضه می‌شوند.

ازاین‌رو، تغییر برنامه تولید در آبان می‌تواند بر حجم عرضه دوره‌های بعد اثر بگذارد.

صادرات مرغ راه نجات تولیدکنندگان است؟

یکی از پیشنهادهای اتحادیه مرغداران برای کاهش فشار عرضه داخلی، توسعه صادرات است.

اسداله‌نژاد معتقد است پایین بودن قیمت فروش مرغ در داخل کشور، امکان رقابت در برخی بازارهای صادراتی را فراهم کرده است.

او در عین حال از مشکلات مربوط به بازگشت ارز حاصل از صادرات انتقاد کرده و خواستار تسهیل این فرایند شده است.

صادرات در صورت وجود تقاضای خارجی، رعایت ضوابط بهداشتی و دسترسی به مسیرهای تجاری مناسب می‌تواند بخشی از مازاد تولید را جذب کند.

اما این راهکار نیز محدودیت‌هایی دارد.

نخست اینکه قیمت فروش در مقصد باید پس از کسر هزینه حمل، نگهداری سردخانه‌ای، بسته‌بندی و سایر مخارج، برای صادرکننده توجیه اقتصادی داشته باشد.

دوم اینکه صادرات پایدار به قراردادهای قابل اتکا و مقررات روشن نیاز دارد.

سوم اینکه سیاست صادراتی باید با وضعیت عرضه داخلی هماهنگ باشد تا کاهش احتمالی تولید، با افزایش ناگهانی خروج محصول از کشور همراه نشود.

به همین دلیل، صادرات می‌تواند یکی از ابزارهای تنظیم بازار باشد، اما جایگزین اصلاح مشکلات تأمین نهاده و نقدینگی مرغداری‌ها نیست.

کاهش قدرت خرید مردم چگونه به زیان مرغداران منجر می‌شود؟

مرغ یکی از منابع مهم پروتئین در سبد غذایی خانوار است؛ بااین‌حال، تقاضا برای این محصول نیز از قدرت خرید مصرف‌کنندگان تأثیر می‌پذیرد.

در شرایط افزایش هزینه‌های زندگی، برخی خانوارها ممکن است میزان خرید خود را کاهش دهند یا به جای خرید حجم بالا، مقدار کمتری تهیه کنند.

اگر عرضه مرغ متناسب با این تغییر رفتار کاهش پیدا نکند، احتمال ایجاد فشار نزولی بر قیمت خرید از مرغداری وجود دارد.

در چنین وضعیتی، مرغدار از یک سو با افزایش هزینه نهاده‌ها مواجه است و از سوی دیگر، نمی‌تواند محصول خود را متناسب با هزینه تولید گران‌تر بفروشد.

این مسئله نشان می‌دهد زیان تولیدکنندگان همیشه ناشی از کمبود عرضه یا افزایش قیمت فروش نیست؛ گاهی تولید بیش از ظرفیت جذب بازار نیز می‌تواند مشکلات اقتصادی جدی ایجاد کند.

پیش‌بینی قیمت مرغ در آبان ۱۴۰۵؛ آیا باید منتظر گرانی باشیم؟

آینده قیمت مرغ در آبان به سه متغیر اصلی وابسته خواهد بود: قیمت نهاده‌های دامی، حجم تولید و قدرت خرید مصرف‌کنندگان.

در سناریوی نخست، اگر عرضه مرغ در سطح بالایی باقی بماند و تقاضای مصرفی تقویت نشود، احتمال ادامه فشار بر قیمت مرغ زنده وجود دارد.

در سناریوی دوم، اگر کاهش جوجه‌ریزی با افزایش هزینه نهاده‌ها همراه شود، ممکن است بازار در هفته‌های بعد با فشار افزایشی قیمت روبه‌رو شود.

در سناریوی سوم، بهبود تأمین نهاده‌ها و اجرای برنامه‌های حمایتی می‌تواند به کاهش فشار هزینه‌ای تولیدکنندگان کمک کند و از نوسانات شدید بازار جلوگیری کند.

بااین‌حال، از اطلاعات فعلی نمی‌توان میزان دقیق افزایش یا کاهش قیمت مرغ در آبان را تعیین کرد.

به‌ویژه باید میان هزینه تولید، قیمت مرغ زنده و نرخ مرغ گرم مصرف‌کننده تفاوت گذاشت؛ زیرا تغییرات این سه شاخص الزاماً هم‌زمان و هم‌اندازه نیستند.

چه راهکارهایی می‌تواند از زیان مرغداران جلوگیری کند؟

برای کاهش مشکلات فعلی صنعت مرغداری، صرف افزایش قیمت فروش یا کاهش جوجه‌ریزی کافی نیست.

یکی از اقدامات مهم، ایجاد ثبات در تأمین نهاده‌هاست. دسترسی منظم مرغداران به ذرت و کنجاله سویا با قیمت شفاف می‌تواند برنامه‌ریزی تولید را آسان‌تر کند.

تأمین سرمایه در گردش متناسب با افزایش هزینه‌ها نیز اهمیت زیادی دارد؛ به‌ویژه برای واحدهای کوچک‌تر که توان مالی کمتری دارند.

همچنین قراردادهای تولید و خرید می‌توانند در صورت طراحی مناسب، بخشی از ریسک نوسان قیمت و فروش محصول را کاهش دهند.

در کنار این اقدامات، انتشار آمار دقیق جوجه‌ریزی، تولید، موجودی و مصرف به تصمیم‌گیری بهتر تولیدکنندگان کمک خواهد کرد.

هدف سیاست تنظیم بازار باید ایجاد تعادلی باشد که هم تولیدکننده امکان ادامه فعالیت داشته باشد و هم قیمت محصول از توان مالی مصرف‌کننده فاصله بیشتری نگیرد.

جمع‌بندی؛ مرغداران زیان می‌کنند، اما خطر گرانی آینده پابرجاست

اظهارات حبیب اسداله‌نژاد در ۲۶ مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد صنعت مرغداری با شکاف قابل‌توجهی میان هزینه تولید و قیمت فروش مواجه شده است.

درحالی‌که هزینه اعلامی تولید هر کیلوگرم مرغ زنده از ۲۶۰ هزار تومان عبور کرده، قیمت فروش آن در مرغداری‌ها حدود ۱۶۰ تا ۱۷۰ هزار تومان گزارش شده است.

افزایش حدود ۶۳ درصدی قیمت ذرت طی ۲۰ روز و رشد ۴۳ تا ۵۰ درصدی نرخ سویا، فشار جدیدی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.

مهم‌ترین هشدار بازار این است که پایین بودن قیمت مرغ زنده در شرایط فعلی، الزاماً به معنای پایداری قیمت‌ها در آینده نیست؛ زیرا تداوم زیان می‌تواند انگیزه و توان تولید دوره‌های بعد را کاهش دهد.

پیش‌بینی جوجه‌ریزی ۱۲۰ میلیون قطعه‌ای در مهر و برنامه کاهش آن در آبان نشان می‌دهد تنظیم حجم تولید به یکی از اولویت‌های فعالان صنعت تبدیل شده است.

در نهایت، آینده بازار مرغ به توان سیاست‌گذاران در کنترل هزینه نهاده‌ها، حمایت هدفمند از تولیدکنندگان و حفظ تعادل عرضه و تقاضا وابسته خواهد بود؛ تعادلی که هم برای امنیت غذایی کشور و هم برای معیشت خانوارها اهمیت دارد.