قیمت روغن خوراکی امروز شنبه ۱۱ مهر ۱۴۰۵؛ بازار بدون افزایش قیمت / روغن ۵ کیلویی از ۲ میلیون تومان عبور کرد
تازه‌ترین رصد بازار مواد غذایی نشان می‌دهد قیمت انواع روغن خوراکی در ابتدای دومین هفته مهرماه افزایش تازه‌ای را ثبت نکرده است.
اقتصادآنلاین در گزارش امروز خود از بررسی مراکز پخش، فروشگاه‌های زنجیره‌ای و واحدهای خرده‌فروشی نوشته است که روغن‌های مایع، سرخ‌کردنی، ذرت و محصولات نیمه‌جامد همچنان با قیمت‌های قبلی عرضه می‌شوند و فاکتور تازه افزایشی برای این گروه کالایی مشاهده نشده است. این گزارش همچنین از مناسب بودن موجودی فروشگاه‌ها و نبود محدودیت محسوس در خرید خبر می‌دهد.
بر همین اساس، روغن مایع سرخ‌کردنی آفتابگردان فامیلا در بسته ۱۳۵۰ میلی‌لیتری با قیمت حدود ۵۴۹ هزار و ۵۶۰ تومان در بازار دیده می‌شود.
روغن نیمه‌جامد لادن پنج کیلویی نیز ۲ میلیون و ۱۱۲ هزار تومان قیمت دارد. روغن مایع ذرت پخت‌وپز ورژن ۱۵۰۰ میلی‌لیتری نیز با قیمت یک میلیون و ۷۴۸ هزار تومان عرضه شده و روغن آفتابگردان پخت‌وپز اویلا ۸۱۰ گرمی حدود ۳۳۴ هزار و ۹۸۰ تومان قیمت دارد.
| محصول | وزن | قیمت امروز |
|---|---|---|
| روغن سرخ‌کردنی آفتابگردان فامیلا | ۱۳۵۰ میلی‌لیتر | ۵۴۹ هزار و ۵۶۰ تومان |
| روغن نیمه‌جامد لادن | ۵ کیلوگرم | ۲ میلیون و ۱۱۲ هزار تومان |
| روغن ذرت پخت‌وپز ورژن | ۱۵۰۰ میلی‌لیتر | ۱ میلیون و ۷۴۸ هزار تومان |
| روغن آفتابگردان پخت‌وپز اویلا | ۸۱۰ گرم | ۳۳۴ هزار و ۹۸۰ تومان |
چرا روغن برخلاف دلار دوباره گران نشد؟
ثبات فعلی قیمت روغن در شرایطی رخ داده که نرخ ارز در روزهای اخیر افزایش محسوسی داشته است. در حالت عادی، جهش ارز می‌تواند برای کالایی مانند روغن خوراکی که وابستگی قابل‌توجهی به مواد اولیه وارداتی دارد، یک عامل افزایشی محسوب شود.
اما انتقال نرخ ارز به قیمت مصرف‌کننده همیشه فوری نیست.
کارخانه‌ها ممکن است بخشی از مواد اولیه مورد نیاز خود را پیش‌تر خریداری کرده باشند و محصول موجود در شبکه توزیع نیز با هزینه‌های دوره قبل تولید شده باشد. علاوه بر آن، قیمت‌گذاری کالاهای اساسی معمولاً به سیاست‌های تنظیم بازار، نرخ تأمین ارز و تصمیمات رسمی مربوط به قیمت مصرف‌کننده نیز وابسته است.
در اردیبهشت امسال نیز دبیر انجمن روغن نباتی اعلام کرده بود که افزایش قیمت تازه‌ای برای روغن تصویب نشده و محصولات براساس نرخ‌های تعیین‌شده قبلی به فروش می‌رسند. او در همان مقطع از ادامه واردات روغن خام از مبادی شمالی و جنوبی کشور خبر داده بود.
بنابراین صرف افزایش دلار آزاد الزاماً به معنای تغییر فوری قیمت روی بطری روغن در فروشگاه نیست.
تقاضای ضعیف هم به ثبات بازار کمک کرده است
یک متغیر کمتر دیده‌شده در بازار روغن، کاهش توان خرید خانوار است.
ثبات قیمت امروز الزاماً به این معنا نیست که فشار هزینه‌ای تولید از بین رفته است. بخشی از آن می‌تواند نتیجه کاهش قدرت جذب بازار باشد؛ یعنی تولیدکننده و فروشنده با بازاری مواجه هستند که ظرفیت پذیرش جهش‌های متوالی قیمت را ندارد.
اظهارات دبیر انجمن صنایع روغن نباتی در ماه‌های گذشته نیز این موضوع را تأیید می‌کند. علیرضا شریفی گفته بود پس از تغییر سیاست ارزی، مصرف روغن کاهش پیدا کرده و رفتار خانوارها برای خرید و ذخیره‌سازی نیز تغییر کرده است. به گفته او، کاهش تقاضا یکی از دلایلی بوده که آثار افت واردات روغن خام بلافاصله به شکل بحران در بازار ظاهر نشده است.
این مسئله نکته مهمی برای تحلیل بازار مواد غذایی است: گاهی «ثبات قیمت» نتیجه وفور کامل کالا نیست، بلکه کاهش تقاضا نیز می‌تواند جلوی افزایش سریع نرخ‌ها را بگیرد.
بازار روغن از ابتدای سال چه مسیری طی کرده است؟
اگرچه امروز بازار روغن آرام است، قیمت این کالای اساسی در مقایسه با ماه‌های قبل در سطح بسیار بالایی قرار دارد.
دبیر انجمن صنایع روغن نباتی در شهریورماه اعلام کرده بود قیمت مصرف‌کننده روغن نباتی نسبت به دی‌ماه ۱۴۰۴ به طور متوسط حدود ۳۸۰ درصد افزایش یافته است. در همان گزارش‌ها از افت مصرف خانوار و بخش صنف و صنعت و همچنین کاهش تولید در پنج ماه نخست سال سخن گفته شد.
به این ترتیب، عبارت «ثبات قیمت روغن در مهر» نباید با ارزان بودن بازار اشتباه گرفته شود.
قیمت‌ها پس از چند مرحله تغییر شدید اکنون روی سطوح بسیار بالاتری تثبیت شده‌اند. برای نمونه، پرداخت بیش از دو میلیون تومان برای یک حلب پنج کیلویی روغن نیمه‌جامد نشان می‌دهد هزینه تأمین این کالای پایه چه سهم قابل‌توجهی از بودجه غذایی خانوار پیدا کرده است.
وابستگی به واردات؛ نقطه آسیب‌پذیر بازار روغن
مهم‌ترین ریسک بازار روغن در ماه‌های آینده همچنان در بخش تأمین مواد اولیه قرار دارد.
صنعت روغن ایران برای بخش بزرگی از روغن خام و دانه‌های روغنی مورد نیاز به واردات وابسته است. برآوردهای منتشرشده درباره ساختار بازار نشان می‌دهد سهم تأمین داخلی محدود است و بخش عمده تقاضا باید از مسیر واردات روغن خام یا دانه‌های روغنی تأمین شود.
این وابستگی باعث می‌شود عواملی مانند تخصیص ارز، بدهی واردکنندگان، حمل‌ونقل دریایی، قیمت جهانی روغن‌های گیاهی و محدودیت‌های تجاری بتوانند با فاصله زمانی به بازار داخلی منتقل شوند.
دبیر انجمن صنفی صنایع روغن نباتی در مردادماه اعلام کرده بود واردکنندگان روغن خام بیش از یک میلیارد یورو از دولت مطالبه ارزی دارند و کاهش سرمایه در گردش می‌تواند ادامه واردات را تحت فشار قرار دهد.
هشدار درباره نیمه دوم سال؛ مرز ۱۵۰ هزار تن مهم است
مهم‌ترین نکته برای پیش‌بینی قیمت روغن در پاییز، میزان تأمین ماهانه مواد اولیه است.
انجمن صنفی صنایع روغن نباتی پیش‌تر هشدار داده بود که اگر در پاییز و زمستان مجموع روغن خام وارداتی و روغن استحصال‌شده از دانه‌های داخلی و وارداتی به حدود ۱۵۰ هزار تن در ماه نرسد، خطر ایجاد عدم تعادل در بازار افزایش پیدا خواهد کرد.
این هشدار اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اکنون وارد نیمه دوم سال شده‌ایم.
بنابراین موجودی مناسب فروشگاه‌ها در ۱۱ مهر یک نشانه مثبت برای وضعیت فعلی است، اما برای نتیجه‌گیری درباره کل پاییز کافی نیست. ثبات بازار باید در ماه‌های مهر، آبان و آذر همراه با روند واردات و تولید ارزیابی شود.
آیا قیمت روغن دوباره افزایش پیدا می‌کند؟
در کوتاه‌مدت، داده‌های بازار امروز نشانه‌ای از اجرای افزایش رسمی تازه قیمت نشان نمی‌دهد. عرضه مناسب است و گزارش میدانی امروز نیز از نبود کمبود یا سهمیه‌بندی خبر می‌دهد.
اما برای هفته‌ها و ماه‌های آینده سه عامل می‌تواند معادله را تغییر دهد: تأمین ارز واردات، حجم ورود روغن خام و دانه‌های روغنی و هزینه تولید و بسته‌بندی.
اگر تأمین مواد اولیه منظم باقی بماند و تولید کارخانه‌ها بدون اختلال ادامه پیدا کند، بازار ظرفیت حفظ ثبات فعلی را خواهد داشت.
اما اگر هشدار صنعت درباره کاهش واردات عملی شود، کاهش موجودی می‌تواند ابتدا خود را در محدود شدن تخفیف‌ها و عرضه برخی برندها نشان دهد و در مراحل بعد فشار قیمت ایجاد کند.
به همین دلیل بازار روغن در مهر را می‌توان «آرام، اما وابسته به تأمین» توصیف کرد.
قیمت روغن فعلاً ثابت است؛ اما ریسک تأمین از بین نرفته
جمع‌بندی وضعیت بازار در شنبه ۱۱ مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد مصرف‌کنندگان فعلاً با موج تازه‌ای از گرانی روغن مواجه نشده‌اند. روغن فامیلا ۱۳۵۰ میلی‌لیتری در محدوده ۵۵۰ هزار تومان، اویلای ۸۱۰ گرمی حدود ۳۳۵ هزار تومان و روغن نیمه‌جامد پنج کیلویی لادن بیش از ۲.۱ میلیون تومان قیمت دارد.
موجودی فروشگاه‌ها نیز در مقطع فعلی مناسب گزارش شده و کمبود فراگیر مشاهده نمی‌شود.
با این حال آرامش فعلی نباید ریسک زنجیره تأمین را پنهان کند. صنعت روغن همچنان به واردات وابستگی بالایی دارد و خود فعالان صنفی حداقل تأمین ماهانه ۱۵۰ هزار تن را برای جلوگیری از اختلال در نیمه دوم سال مهم دانسته‌اند.
بنابراین مهم‌ترین پرسش بازار دیگر فقط این نیست که «روغن امروز چند است؟»؛ سؤال تعیین‌کننده برای ماه‌های آینده این خواهد بود که آیا جریان واردات و تأمین ارز به اندازه‌ای پایدار می‌ماند که ثبات مهرماه تا زمستان نیز ادامه پیدا کند یا خیر.
