قیمت مرغ امروز شنبه ۱۱ مهر ۱۴۰۵؛ مرغ ۲۲۸ هزار تومانی هم مشتری ندارد | هشدار درباره تغییر دوباره قیمت‌ها
تازه‌ترین بررسی بازار مرغ تهران نشان می‌دهد هر کیلوگرم مرغ کامل تازه در برخی مراکز عرضه با قیمت حدود ۲۲۸ هزار تومان فروخته می‌شود؛ در حالی که نرخ اعلام‌شده در نرخ‌نامه سازمان مدیریت میادین میوه و تره‌بار برای مرغ کامل تازه بسته‌بندی‌شده ۲۵۰ هزار تومان است.
به این ترتیب قیمت واقعی فروش در برخی نقاط بازار حدود ۲۲ هزار تومان پایین‌تر از نرخ میادین قرار گرفته است.
گزارش‌های امروز نیز عرضه مرغ در محدوده ۲۲۸ هزار تومان را تأیید می‌کنند و دلیل اصلی آن را افزایش عرضه نسبت به تقاضا عنوان کرده‌اند. در عین حال، در بازار کمبود محسوسی مشاهده نمی‌شود و مسئله فعلی نه نبود کالا، بلکه ضعف قدرت جذب بازار است.
این وضعیت از آن جهت قابل توجه است که طی ماه‌های گذشته بازار مواد پروتئینی عمدتاً با افزایش قیمت روبه‌رو بوده و کاهش نرخ یک کالای اساسی معمولاً به‌عنوان خبر مثبت برای مصرف‌کننده تلقی می‌شود؛ اما در بازار فعلی مرغ، افت قیمت روی دیگری هم دارد: زیان تولیدکننده.
چرا قیمت مرغ ارزان شد؟
حبیب اسدالله‌نژاد، مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی، علت اصلی افت فعلی قیمت را مازاد تولید و برهم خوردن تعادل عرضه و تقاضا عنوان کرده است.
بر اساس اظهارات او، مرغداران در شرایط فعلی قادر نیستند محصول خود را متناسب با هزینه واقعی تولید بفروشند. در چند روز گذشته قیمت خرید مرغ در برخی استان‌ها حدود ۲۰ هزار تومان افزایش یافته و به محدوده ۱۸۰ هزار تومان رسیده، اما فعالان صنفی همچنان این رقم را پایین‌تر از سطح متناسب با هزینه تولید می‌دانند.
مدیرعامل اتحادیه مرغداران همچنین امروز تأکید کرده است که عرضه بیشتر از تقاضا شرایطی پایدار نیست و قیمت فعلی مرغ را منطقی نمی‌داند. طبق برآورد این اتحادیه، فشار ناشی از فاصله قیمت فروش و هزینه تولید، زیان روزانه سنگینی به زنجیره مرغداری تحمیل می‌کند.
بنابراین کاهش قیمت فعلی را نمی‌توان به معنای ارزان‌شدن هزینه تولید مرغ دانست؛ بلکه مرغ بیشتری نسبت به نیاز روز بازار تولید شده و تولیدکنندگان برای فروش محصول ناچار به پذیرش قیمت پایین‌تر شده‌اند.
مرغ فراوان است اما چرا مشتری کم شده؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های معادله کنونی، کاهش قدرت خرید خانوارهاست.
مرغ در سال‌های گذشته یکی از اصلی‌ترین جایگزین‌های گوشت قرمز برای خانوارهای ایرانی بوده است، اما افزایش عمومی هزینه‌های خوراک و سایر مخارج زندگی باعث شده حتی میزان خرید این محصول نیز برای بخشی از مصرف‌کنندگان کاهش پیدا کند.
مشاهدات میدانی از مراکز فروش نشان می‌دهد با وجود عرضه کافی، حجم مراجعه و خرید بالا نیست. این وضعیت برای بازار یک پیام روشن دارد: پایین آمدن قیمت نسبت به نرخ رسمی الزاماً باعث بازگشت سریع مصرف نمی‌شود.
در واقع ممکن است یک خانوار همچنان مرغ بخرد، اما میزان خرید ماهانه خود را کاهش دهد؛ برای مثال به جای چند مرغ کامل، حجم محدودتری خریداری کند یا خرید را به فاصله زمانی طولانی‌تری موکول کند.
همین تغییر رفتار مصرفی، وقتی با افزایش تولید همزمان شود، مازاد کالا را تشدید می‌کند.
جوجه‌ریزی ۱۲۰ میلیون قطعه‌ای؛ کمبود مرغ در راه نیست؟
برنامه تولید برای مهر و آبان نیز نشانه‌ای از نگرانی بابت کمبود مرغ نشان نمی‌دهد.
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی اعلام کرده است برای این دو ماه جوجه‌ریزی حدود ۱۲۰ میلیون قطعه‌ای برنامه‌ریزی شده و جوجه‌ها در حال ورود به سالن‌های تولید هستند. به گفته او، با در نظر گرفتن سطح فعلی مصرف، این حجم می‌تواند نیاز بازار را پوشش دهد و حتی احتمال شکل‌گیری مجدد مازاد تولید نیز وجود دارد.
این عدد اهمیت زیادی برای پیش‌بینی قیمت مرغ دارد.
اگر مصرف خانوار افزایش محسوسی پیدا نکند و ۱۲۰ میلیون قطعه جوجه‌ریزی به تولید نهایی تبدیل شود، عرضه مرغ در هفته‌های آینده همچنان بالا خواهد ماند. بنابراین از سمت عرضه فعلاً نشانه‌ای جدی برای جهش قیمت ناشی از کمبود دیده نمی‌شود.
با این حال، ادامه زیان مرغداران می‌تواند در دوره‌های بعدی روی تصمیم آنان برای جوجه‌ریزی اثر بگذارد و به همین دلیل ارزان ماندن طولانی‌مدت نیز لزوماً به نفع ثبات بازار نیست.
مشکل صادرات مرغ؛ فقط ۵۰۰ تن از مجوز ۱۰ هزار تنی صادر شد
یکی از راهکارهای اصلی برای جمع‌آوری مرغ مازاد، صادرات است؛ اما این مسیر تاکنون با موانع جدی روبه‌رو بوده است.
طبق گزارش منتشرشده در پنجم مهر، از مجموع مجوز صادرات ۱۰ هزار تن مرغ، کمتر از ۵۰۰ تن صادر شده بود. همزمان فعالان صنعت خواستار تسریع خرید حمایتی حدود ۳۰ هزار تن مرغ مازاد شده‌اند.
مقاصد اصلی صادرات مرغ ایران عمدتاً بازارهای منطقه‌ای از جمله عراق و افغانستان هستند. اما صادرکنندگان ایرانی با چند مشکل مواجه‌اند؛ از جمله عوارض وارداتی در کشورهای مقصد، حضور رقبای قدرتمند و نبود بازار صادراتی پایدار.
اسدالله‌نژاد پیش‌تر نیز گفته بود عراق برای واردات مرغ ایران عوارضی در نظر گرفته که قدرت رقابت محصول ایرانی با سایر تأمین‌کنندگان این بازار را کاهش می‌دهد.
در نتیجه، صرف داشتن مازاد تولید به معنای امکان صادرات فوری نیست. صادرکننده باید بتواند محصول ایران را با قیمت، کیفیت و شرایط حمل رقابتی به بازار مقصد برساند.
خرید حمایتی دولت می‌تواند قیمت مرغ را تغییر دهد؟
یکی دیگر از ابزارهای تنظیم بازار، خرید مرغ مازاد توسط شرکت پشتیبانی امور دام است.
این سیاست در برخی استان‌ها نیز وارد مرحله اجرا شده است. برای نمونه در پایان شهریور، خرید حمایتی مرغ مازاد تولید در کردستان آغاز شد؛ اقدامی که هدف آن جمع‌آوری بخشی از عرضه اضافی، حمایت از تولیدکننده و تقویت ذخایر راهبردی عنوان شده است.
اگر خرید حمایتی در حجم بالا انجام شود، میزان مرغ موجود در بازار آزاد کاهش می‌یابد و فشار نزولی قیمت بر مرغداران کمتر می‌شود.
از همین رو، قیمت مرغ در هفته‌های آینده فقط تابع میزان جوجه‌ریزی نیست؛ حجم خرید حمایتی و میزان صادرات نیز نقش مهمی در تعیین قیمت خواهند داشت.
پیش‌بینی قیمت مرغ؛ ارزانی ادامه پیدا می‌کند؟
در کوتاه‌مدت، با توجه به فراوانی عرضه و برنامه تولید مهر و آبان، احتمال شکل‌گیری کمبود جدی مرغ پایین به نظر می‌رسد.
اما درباره ادامه قیمت ۲۲۸ هزار تومانی نمی‌توان با قطعیت صحبت کرد.
مدیرعامل اتحادیه مرغداران صراحتاً اعلام کرده کاهش قیمت ناشی از عرضه بالاتر از تقاضاست و از نگاه تولیدکنندگان قابل استمرار نیست.
اگر شرکت پشتیبانی امور دام حجم قابل توجهی از مرغ مازاد را خریداری کند یا صادرات سرعت بگیرد، بخشی از مازاد از بازار خارج می‌شود و قیمت می‌تواند از کف‌های فعلی فاصله بگیرد.
در مقابل، اگر صادرات همچنان محدود باقی بماند و مصرف خانوار نیز رشد نکند، رقابت مرغداران برای فروش محصول می‌تواند مانع از افزایش سریع قیمت شود.
بنابراین دو نیروی متضاد در بازار فعال هستند: عرضه فراوان و تقاضای ضعیف که قیمت را پایین نگه می‌دارند، و افزایش هزینه تولید و زیان مرغداران که امکان ادامه این قیمت‌ها را محدود می‌کند.
مرغ ارزان شد، اما زنگ خطر برای تولید به صدا درآمد
بازار مرغ در شنبه ۱۱ مهر ۱۴۰۵ نمونه روشنی از شرایطی است که در آن کاهش قیمت برای مصرف‌کننده الزاماً به معنای بهبود وضعیت کل بازار نیست.
مرغ ۲۲۸ هزار تومانی نسبت به نرخ ۲۵۰ هزار تومانی میادین برای خانوار خبر مطلوبی محسوب می‌شود، اما اگر این قیمت پایین‌تر از هزینه پایدار تولید باشد، ادامه آن می‌تواند مرغداران را با مشکل نقدینگی و کاهش انگیزه تولید روبه‌رو کند.
در حال حاضر، با جوجه‌ریزی برنامه‌ریزی‌شده ۱۲۰ میلیون قطعه‌ای، نگرانی عمده‌ای از کمبود مرغ در مهر و آبان وجود ندارد؛ مسئله اصلی، چگونگی مدیریت مازاد است.
اگر صادرات، خرید حمایتی و تنظیم حجم تولید به‌طور همزمان اجرا شوند، بازار می‌تواند میان قیمت قابل‌قبول برای مصرف‌کننده و حفظ توان تولید مرغداران به تعادل برسد. در غیر این صورت ممکن است بازار از یک دوره مازاد و افت قیمت، در دوره‌های بعدی به کاهش تولید و نوسان دوباره قیمت وارد شود.
