شوک کوین وارش به بازار طلا؛ اونس زیر فشار نرخ بهره، نفت ۹۰ دلاری معادله را پیچیده کرد
طلا هفته تازه را نتوانست با بازگشت قدرتمند خریداران آغاز کند. براساس تازهترین دادههای رویترز در صبح دوشنبه ۳۱ اوت، قیمت لحظهای هر اونس طلا با حدود ۰.۳ درصد کاهش به ۴۴۳۹.۳۱ دلار رسید و در مقطعی پایینترین سطح خود از ۱۹ اوت را لمس کرد. قراردادهای آتی طلای آمریکا نیز حدود ۰.۹ درصد افت کردند و به ۴۴۸۹.۵۰ دلار رسیدند.
این افت در ادامه ریزش سنگین روز جمعه رخ داده است. طلا در معاملات ۲۸ اوت بیش از ۳ درصد سقوط کرد؛ اتفاقی که پس از سخنرانی کوین وارش در نشست جکسون هول و تغییر سریع انتظارات معاملهگران درباره سیاست پولی آمریکا رقم خورد. طلا پیش از آن در روز سهشنبه تا ۴۶۹۶ دلار پیشروی کرده بود، اما لحن رئیس فدرال رزرو بخش بزرگی از این رشد را پس گرفت.
با وجود این عقبنشینی، تصویر بزرگتر بازار همچنان متفاوت است. طلا در ماه اوت حدود ۱۰ درصد رشد کرده و در مسیر ثبت بهترین عملکرد ماهانه خود از ژانویه قرار دارد. این نکته مهمی است؛ زیرا نشان میدهد ریزش اخیر هنوز نتوانسته روند صعودی کل ماه را از بین ببرد.
کوین وارش چه گفت که طلا ۳ درصد سقوط کرد؟
مهمترین عامل تغییر جهت بازار، سخنرانی رئیس فدرال رزرو بود.
وارش در جکسون هول تأکید کرد هدف تورمی ۲ درصدی فدرال رزرو یک هدف جدی و ثابت است و اگر سیاستگذاران نسبت به حرکت تورم به سمت این سطح اطمینان کافی پیدا نکنند، بانک مرکزی آمریکا همچنان باید برای کنترل قیمتها اقدام کند.
دادههایی که خود وارش در سخنرانیاش ارائه کرد نیز لحن انقباضی او را توضیح میدهد. تورم سالانه براساس شاخص PCE در آمریکا به ۳.۷ درصد رسیده و نرخ ششماهه آن حدود ۴.۱ درصد است؛ سطوحی که همچنان فاصله قابل توجهی با هدف ۲ درصدی فدرال رزرو دارند. رئیس فدرال رزرو همچنین تأکید کرد شرایط بازار کار آمریکا باثبات است و نرخ بیکاری ۴.۱ درصدی هنوز از بازاری نزدیک به اشتغال کامل حکایت دارد.
این ترکیب برای بازار طلا خبر چندان خوبی نیست؛ تورم بالا در کنار بازار کار مقاوم به فدرال رزرو فضای بیشتری برای افزایش نرخ بهره میدهد.
بازار نیز خیلی سریع واکنش نشان داد. احتمال افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر که پیش از سخنان وارش حدود ۳۶ درصد برآورد میشد، روز جمعه به ۵۸ درصد رسید و در معاملات دوشنبه به حدود ۶۰ درصد نزدیک شد.
چرا افزایش نرخ بهره برای طلا خطرناک است؟
طلا برخلاف اوراق خزانه یا سپردههای بانکی سود دورهای پرداخت نمیکند. به همین دلیل هر زمان نرخهای بهره افزایش مییابد، نگهداری داراییهای بدون بازده مانند طلا برای بخشی از سرمایهگذاران جذابیت کمتری پیدا میکند.
از سوی دیگر نرخ بهره بالاتر معمولاً از دلار حمایت میکند.
شاخص دلار آمریکا روز دوشنبه اندکی تا محدوده ۹۹.۶ عقب نشست، اما این کاهش کوچک پس از جهش ۰.۶ درصدی روز جمعه رخ داد و دلار همچنان نزدیک بالاترین سطح دو هفته اخیر باقی ماند. بنابراین افت جزئی روز دوشنبه را نمیتوان نشانه بازگشت ضعف جدی دلار دانست.
دلار قویتر نیز فشار مضاعفی بر طلا وارد میکند، زیرا فلز زرد با دلار قیمتگذاری میشود و بالا رفتن ارزش پول آمریکا هزینه خرید آن را برای دارندگان سایر ارزها افزایش میدهد.
نفت ۹۰ دلاری؛ چرا جنگ این بار به کمک طلا نیامد؟
در شرایط معمول، تشدید تنشهای ژئوپلیتیک میتواند محرکی برای خرید طلا باشد. اما تحولات اخیر خاورمیانه یک اثر متناقض ایجاد کرده است.
نیروهای آمریکایی روز یکشنبه دو پرتابگر موشکی ایران را در جزیره لارک هدف قرار دادند و پس از آن گزارشهایی درباره حملات تلافیجویانه ایران علیه نیروهای آمریکایی مستقر در اردن منتشر شد. این تحولات بار دیگر نگرانیها درباره امنیت تنگه هرمز و انتقال نفت منطقه را افزایش داد.
نتیجه خیلی سریع در بازار انرژی دیده شد. نفت برنت که در ساعات ابتدایی معاملات در محدوده ۸۹ تا ۹۰ دلار معامله میشد، بعدتر بیش از ۲ درصد رشد کرد و تا حوالی ۹۰.۷۰ دلار در هر بشکه بالا رفت.
در نگاه اول، جنگ و نااطمینانی سیاسی باید برای طلا مثبت باشد؛ اما نفت گرانتر به معنای افزایش هزینه حملونقل، انرژی و تولید است و میتواند تورم جهانی را دوباره بالا ببرد. در چنین شرایطی بازار به این نتیجه میرسد که فدرال رزرو احتمالاً مجبور خواهد شد نرخهای بهره را برای مدت بیشتری بالا نگه دارد یا حتی دوباره افزایش دهد.
به این ترتیب همان تنش ژئوپلیتیکی که باید تقاضای پناهگاه امن برای طلا ایجاد کند، از مسیر افزایش نفت و تورم به عاملی منفی برای فلز زرد تبدیل شده است.
یک نیروی بزرگ هنوز پشت طلا ایستاده است
با وجود فشار نرخ بهره، بازار طلا یک پشتوانه مهم دیگر دارد: نگرانی از کاهش ارزش دلار و وضعیت مالی دولت آمریکا.
وزارت خزانهداری آمریکا در ماه اوت برنامه خرید مجدد اوراق بلندمدت را افزایش داد. این اقدام با هدف کاهش فشار در بخش بلندمدت بازار اوراق انجام شد، اما در بازار ارز یک پیام دیگر داشت؛ اینکه دولت آمریکا تحمل افزایش بیشتر هزینه استقراض را ندارد.
همین موضوع بار دیگر معاملات موسوم به Debasement Trade یا معامله بر مبنای نگرانی از کاهش ارزش پول را فعال کرد. در این سناریو سرمایهگذاران بخشی از داراییهای خود را به سمت طلا، بیتکوین و سایر داراییهایی منتقل میکنند که تصور میشود در برابر کاهش قدرت خرید پول مقاومتر هستند.
این نگرانی بیدلیل نیست. طلا در سال ۲۰۲۵ حدود ۶۴ درصد رشد کرد و بهترین عملکرد سالانه خود از سال ۱۹۷۹ را ثبت کرد. کاهش نرخ بهره، خرید بانکهای مرکزی، ورود سرمایه به ETFهای طلا و نااطمینانی ژئوپلیتیک از عوامل اصلی آن جهش تاریخی بودند.
بانکهای مرکزی نیز همچنان یکی از مهمترین خریداران ساختاری طلا هستند. بررسیهای اخیر نشان میدهد تقاضای این گروه یکی از دلایل اصلی حفظ قیمت اونس در سطوح بسیار بالاتر از سالهای گذشته بوده است.
طلا به کدام سمت میرود؟ همه نگاهها به آمار اشتغال آمریکا
مسیر بعدی قیمت جهانی طلا احتمالاً نه در جکسون هول، بلکه در گزارشهای اقتصادی این هفته تعیین میشود.
بازار منتظر مجموعهای از دادههای بازار کار آمریکا شامل فرصتهای شغلی، گزارش اشتغال بخش خصوصی ADP، درخواستهای هفتگی بیمه بیکاری و مهمتر از همه گزارش اشتغال غیرکشاورزی آمریکا در روز جمعه است.
اگر دادههای اشتغال قویتر از انتظار باشند، استدلال فدرال رزرو برای افزایش نرخ بهره تقویت میشود و احتمال دارد فشار فروش بر طلا ادامه پیدا کند. در این سناریو بازگشت پایدار دلار و افزایش بازده اوراق خزانه میتواند خریداران طلا را محتاطتر کند.
اما سناریوی دوم دقیقاً برعکس است. اگر اشتغال آمریکا ضعیف باشد یا نشانههایی از کاهش سرعت اقتصاد دیده شود، احتمال افزایش نرخ بهره میتواند دوباره پایین بیاید. چنین تغییری میتواند بخشی از ریزش بعد از جکسون هول را جبران کرده و تقاضا برای طلا را افزایش دهد.
چشمانداز قیمت طلا؛ پایان روند صعودی یا یک اصلاح موقت؟
ریزش بیش از ۳ درصدی طلا در یک روز بدون تردید هشدار مهمی برای معاملهگران بود، اما برای اعلام پایان روند صعودی هنوز زود است.
فلز زرد در ماه اوت حدود ۱۰ درصد رشد کرده، نگرانی درباره بدهی و ارزش دلار آمریکا پابرجاست، بانکهای مرکزی همچنان خریدار طلا هستند و تنشهای ژئوپلیتیک نیز از بازار حذف نشده است. در طرف مقابل، تورم بالای آمریکا، نفت بالای ۹۰ دلار و احتمال حدود ۶۰ درصدی افزایش نرخ بهره در سپتامبر، سه مانع جدی برای ادامه سریع صعود محسوب میشوند.
بنابراین بازار طلا وارد مرحلهای شده که در آن تورم میتواند هم دوست طلا باشد و هم دشمن آن؛ نگرانی از کاهش قدرت خرید سرمایهگذاران را به سمت طلا میکشاند، اما اگر همان تورم فدرال رزرو را به افزایش نرخ بهره وادار کند، هزینه نگهداری طلا بالا میرود.
فعلاً کفه دوم سنگینتر شده و اونس به محدوده ۴۴۰۰ دلار عقبنشینی کرده است. اما نتیجه نهایی این نبرد احتمالاً با انتشار آمار اشتغال و تورم آمریکا مشخص خواهد شد. برای طلا، هفته پیش رو فقط یک هفته معاملاتی عادی نیست؛ بازار در حال تعیین این است که ریزش اخیر آغاز یک اصلاح عمیقتر است یا فقط یک توقف در مسیر صعودی بزرگتر.