بورس امروز ۳ مرداد ۱۴۰۵؛ رشد ۳۰ هزار واحدی شاخص کل چرا دوام نیاورد؟
معاملات بورس امروز شنبه ۳ مرداد ۱۴۰۵ با تقاضای نسبتاً قدرتمندی آغاز شد. شاخص کل در ۱۵ دقیقه نخست حدود ۳۰ هزار واحد، معادل نزدیک به ۰.۶ درصد، افزایش یافت و از محدوده پایانی چهار میلیون و ۸۸۴ هزار واحد تا حوالی چهار میلیون و ۹۱۵ هزار واحد پیش رفت. این حرکت اولیه نشان میداد بخشی از خریداران پس از تعطیلات پایان هفته، برای ورود به سهام آماده شدهاند.
نامگذاری امروز بهعنوان «نخستین روز کاری مرداد» از آن جهت اهمیت دارد که اول مرداد ۱۴۰۵ با پنجشنبه همزمان بود و معاملات بورس تهران در روزهای پنجشنبه و جمعه برگزار نمیشود. بنابراین شنبه سوم مرداد، نخستین جلسه معاملاتی بازار سرمایه در ماه جدید محسوب میشود.
شروع مثبت بازار تا حدی ادامه فضای معاملاتی روزهای پایانی تیر بود؛ دورهای که انتشار گزارشهای سهماهه شرکتها موجب افزایش تقاضا در برخی نمادهای بنیادی شد. پیشبینیهای قبل از شروع معاملات نیز بر ظرفیت بنیادی بازار برای حرکت مثبت تأکید داشتند، هرچند ریسکهای سیاسی و منطقهای همچنان بهعنوان مهمترین عامل کوتاهمدت معرفی میشدند.
عقبنشینی شاخص کل از سقف روزانه
رشد ۳۰ هزار واحدی شاخص کل پایدار نماند. دادههای لحظهای بازار در ادامه جلسه نشان داد شاخص کل بخش عمده افزایش ابتدایی خود را از دست داد و در مقطعی با رشد کمتر از دو هزار واحد در محدوده چهار میلیون و ۸۸۵ هزار واحد قرار گرفت.
همزمان شاخص هموزن بیش از هشت هزار و ۵۰۰ واحد، معادل حدود ۰.۶۳ درصد، افزایش داشت. ارزش صفهای خرید نیز در آن مقطع بیشتر از صفهای فروش بود، اما جریان پول حقیقی وضعیت تقریباً خنثی و متمایل به خروج را نشان میداد. این آمارها لحظهای هستند و تا پایان معاملات امکان تغییر آنها وجود دارد.
فاصله گرفتن شاخص کل از سقف روزانه به این معناست که عرضه در نمادهای بزرگ و شاخصساز افزایش یافته است. بسیاری از معاملهگران کوتاهمدت احتمالاً از رشد ابتدای بازار برای شناسایی سود یا کاهش ریسک سبد خود استفاده کردهاند. در نتیجه، تقاضای اولیه نتوانست تمام عرضههای ایجادشده را جذب کند.
این اتفاق لزوماً به معنای منفی شدن کامل فضای بازار نیست. رشد شاخص هموزن نشان میدهد تعداد قابلتوجهی از شرکتهای کوچک و متوسط همچنان در محدوده مثبت معامله شدهاند. بنابراین فشار فروش بیشتر در وزنهای بزرگ بازار دیده شده و حرکت سهام یکدست نبوده است.
چرا شاخص هموزن از شاخص کل بهتر عمل کرد؟
شاخص کل بورس بیشترین تأثیر را از شرکتهایی با ارزش بازار بالا دریافت میکند. نمادهای بزرگ فلزی، پتروشیمی، پالایشی، بانکی و هلدینگها میتوانند حتی در شرایطی که بیشتر سهمهای بازار مثبت هستند، جهت شاخص کل را تغییر دهند.
در مقابل، شاخص هموزن به شرکتهای کوچک و بزرگ وزن یکسانتری میدهد. مثبت ماندن این نماگر در معاملات امروز نشان میدهد تقاضا در بخش وسیعتری از بازار جریان داشته، اما این تقاضا لزوماً به نمادهای شاخصساز منتقل نشده است.
این رفتار ادامه روندی است که در هفته پایانی تیر نیز مشاهده شد. در آن هفته شاخص کل ۰.۲۰ درصد کاهش یافت، اما شاخص هموزن ۲.۲۵ درصد رشد کرد. چنین واگراییای معمولاً زمانی شکل میگیرد که معاملهگران بهجای خرید گسترده نمادهای بزرگ، به سراغ تکسهمها و شرکتهایی میروند که گزارش مالی، افزایش نرخ یا چشمانداز سودآوری جذابتری دارند.
داروییها و غذاییها همچنان در مرکز توجه
گروههای دارویی و غذایی در شروع معاملات امروز بار دیگر با تقاضای بیشتری نسبت به بسیاری از صنایع مواجه شدند. ماهیت مصرفی محصولات این شرکتها و حساسیت کمتر تقاضای آنها به رکود اقتصادی، موجب شده این دو صنعت در دورههای افزایش نااطمینانی بهعنوان گروههای نسبتاً دفاعی شناخته شوند.
گزارشهای منتشرشده پیش از آغاز معاملات نیز ادامه توجه بازار به صنایع دارویی و غذایی را محتمل دانسته بودند. نیاز مستمر خانوارها و مراکز درمانی به محصولات این دو صنعت و افزایش درآمد اسمی شرکتها در شرایط تورمی، از عوامل حمایتکننده سهام این گروهها عنوان شده است.
با این حال، برخلاف برخی روزهای تیرماه، تمام نمادهای دارویی و غذایی با صف خرید پایدار مواجه نشدند. در تعدادی از سهمهایی که پیشتر رشد کرده بودند، عرضه افزایش یافت. این رفتار نشان میدهد بخشی از انتظارات مثبت قبلاً در قیمت سهام منعکس شده و خریداران اکنون با حساسیت بیشتری گزارش شرکتها و نسبتهای ارزشگذاری را بررسی میکنند.
افزایش فروش یک شرکت بهتنهایی برای ادامه رشد سهم کافی نیست. اگر هزینه مواد اولیه، دستمزد، انرژی و تأمین مالی با سرعت بیشتری از درآمد افزایش پیدا کند، رشد فروش ممکن است به بهبود حاشیه سود منجر نشود. به همین دلیل، معاملهگران پس از انتشار گزارشهای سهماهه میان شرکتهای یک صنعت نیز تفاوت قائل میشوند.
کوچ نقدینگی از بانک و پتروشیمی به صنایع دفاعی
نمادهای بانکی و شیمیایی در هفتههای گذشته با فشار فروش و خروج بخشی از نقدینگی حقیقی مواجه بودند. اندازه بزرگ این شرکتها و تأثیر زیاد آنها بر شاخص کل، یکی از دلایل عقبماندن نماگر اصلی از شاخص هموزن بوده است.
بانکها تحت تأثیر ابهامهای مربوط به کیفیت داراییها، نرخ سود، تسعیر ارز و سیاستهای پولی قرار دارند. در صنعت شیمیایی و پتروشیمی نیز نرخ ارز، قیمت جهانی محصولات، هزینه خوراک و انرژی و وضعیت صادرات نقش تعیینکنندهای در سودآوری شرکتها ایفا میکند.
افزایش ریسکهای سیاسی معمولاً حساسیت سرمایهگذاران به صنایع صادراتی و شرکتهای بزرگ را بیشتر میکند. در مقابل، شرکتهای غذایی و دارویی به دلیل اتکا به تقاضای داخلی، در نگاه بخشی از معاملهگران ریسک عملیاتی محدودتری دارند. با این حال، دفاعی بودن یک صنعت به معنای بدون ریسک بودن تمام نمادهای آن نیست.
گزارشهای سهماهه موتور تقاضای مرداد خواهند بود؟
مهمترین پشتوانه بنیادی بازار در شرایط فعلی، صورتهای مالی سهماهه شرکتهاست. در پایان تیر و شروع مرداد، بسیاری از شرکتهای بورسی عملکرد فصل بهار خود را منتشر کردهاند و بازار فرصت دارد فروش، سود عملیاتی و حاشیه سود آنها را با دوره مشابه سال گذشته مقایسه کند.
شرکتهایی که توانستهاند افزایش هزینهها را از طریق رشد تولید، افزایش نرخ فروش یا کنترل مخارج جبران کنند، احتمالاً همچنان مورد توجه خواهند بود. در مقابل، نمادهایی که قیمت آنها پیش از انتشار گزارش رشد کرده اما عملکرد واقعیشان پایینتر از انتظار بوده است، ممکن است با اصلاح قیمت مواجه شوند.
از این منظر، معاملات مرداد بیش از آنکه یک حرکت هماهنگ در کل بازار باشد، میتواند دوره رقابت میان گزارشهای مالی باشد. حتی در یک گروه مشخص مانند دارویی یا غذایی، ممکن است برخی نمادها صف خرید داشته باشند و تعدادی دیگر با افزایش عرضه روبهرو شوند.
چه عواملی ادامه رشد بورس را تعیین میکنند؟
نخستین عامل، جریان ورود و خروج پول حقیقی است. رشد شاخص بدون ورود پایدار نقدینگی معمولاً شکننده است و ممکن است با نخستین موج عرضه از بین برود. خنثی بودن نسبی جریان پول در ساعت ابتدایی معاملات امروز نیز یکی از دلایل کاهش شتاب صعود شاخص کل بود.
عامل دوم، عملکرد نمادهای بزرگ است. برای آنکه شاخص کل بتواند سطوح بالاتر از چهار میلیون و ۹۰۰ هزار واحد را تثبیت کند، تقاضا باید علاوه بر سهام کوچک به شرکتهای شاخصساز نیز سرایت کند. بدون همراهی فلزات، پتروشیمیها، بانکها، پالایشیها و هلدینگهای بزرگ، افزایش شاخص کل دشوار خواهد بود.
ریسکهای سیاسی و تحولات منطقهای نیز همچنان بر تصمیم سرمایهگذاران اثر دارد. تحلیلهای پیش از معاملات امروز تأکید داشتند که بازار از نظر بنیادی ظرفیت رشد دارد، اما تشدید تنشهای سیاسی میتواند فشار فروش را دوباره افزایش دهد.
عامل چهارم، ارزش معاملات خرد است. رشد ارزش معاملات همراه با ورود پول حقیقی میتواند نشانه قویتر شدن تقاضا باشد، اما افزایش معاملات همراه با خروج پول ممکن است بیشتر ناشی از عرضه سهامداران و جابهجایی مالکیت باشد.
مقاومت چهار میلیون و ۹۰۰ هزار واحدی جدی شد
حرکت شاخص کل تا محدوده چهار میلیون و ۹۱۵ هزار واحد و عقبنشینی سریع از این سطح، نشان داد محدوده چهار میلیون و ۹۰۰ هزار واحد فعلاً با عرضه روبهرو است. البته واکنش یکروزه برای معرفی یک مقاومت قطعی کافی نیست، اما رفتار امروز اهمیت این محدوده را برای معاملهگران کوتاهمدت افزایش میدهد.
تثبیت شاخص بالاتر از این سطح نیازمند ارزش معاملات مناسب، ورود پول حقیقی و همراهی نمادهای بزرگ است. در غیر این صورت، احتمال ادامه نوسان شاخص در محدوده چهار میلیون و ۸۰۰ تا چهار میلیون و ۹۰۰ هزار واحد وجود دارد.
از سوی دیگر، عملکرد مثبت شاخص هموزن نشان میدهد بازار در لایههای زیرین هنوز ظرفیت تقاضا دارد. حتی در صورت درجا زدن شاخص کل، ممکن است شرکتهای گزارشمحور و صنایع کوچکتر مسیر متفاوتی را طی کنند.
چشمانداز بورس امروز ۳ مرداد ۱۴۰۵
شروع معاملات امروز امیدوارکننده بود، اما کاهش سریع رشد شاخص کل هشداری درباره قدرت عرضههاست. بازار برای حفظ روند مثبت به چیزی بیشتر از صفهای خرید ابتدای جلسه نیاز دارد؛ نقدینگی باید تا پایان معاملات باقی بماند و از سهام کوچک به نمادهای شاخصساز نیز گسترش پیدا کند.
در شرایط فعلی، شاخص هموزن تصویر مثبتتری از کلیت بازار ارائه میدهد. این موضوع نشان میدهد همچنان میتوان در میان شرکتهای کوچک و متوسط فرصتهایی پیدا کرد، اما خرید بدون بررسی گزارشهای مالی ریسک بالایی خواهد داشت.
پیام اصلی نخستین روز کاری مرداد این است که بازار وارد دوره انتخابگری شده است. صنایع دارویی و غذایی هنوز مورد توجه هستند، اما حتی در این گروهها نیز صفهای خرید دائمی نیست. بانکها و شیمیاییها برای بازگشت به مرکز توجه به محرکهای بنیادی یا کاهش ریسکهای سیاسی نیاز دارند.
رشد ۳۰ هزار واحدی ابتدای بازار یک سیگنال مثبت بود، اما از دست رفتن بخش عمده آن نشان داد اعتماد معاملهگران هنوز کامل نیست. نتیجه نهایی معاملات امروز مشخص خواهد کرد آیا تقاضای ابتدای جلسه تنها یک هیجان کوتاهمدت بوده یا مقدمهای برای بازگشت تدریجی خریداران به بورس است.
این گزارش براساس دادههای لحظهای معاملات تنظیم شده و آمارها تا پایان جلسه بازار قابل تغییر هستند. مطالب فوق توصیهای برای خرید یا فروش سهام محسوب نمیشود.