جهش قیمت اونس طلا تا کانال ۴۲۰۰ دلار؛ آیا بازگشایی تنگه هرمز طلا را به ۵۰۰۰ دلار میرساند؟
بر اساس دادههای معاملاتی منتشرشده، قیمت هر اونس طلا برای تحویل فوری با حدود ۰.۵ درصد افزایش به ۴۲۶۵ دلار و ۲۲ سنت رسید و بهای قراردادهای آتی طلای آمریکا نیز با رشدی مشابه در محدوده ۴۳۲۴ دلار و ۶۰ سنت قرار گرفت.
قیمتها در بازار جهانی بهصورت لحظهای تغییر میکنند. در بهروزرسانی صبح پنجشنبه رویترز، طلای نقدی ۴۲۵۴ دلار و ۹۸ سنت و قراردادهای آتی آمریکا ۴۳۱۲ دلار و ۸۰ سنت گزارش شده بود؛ بنابراین تفاوت جزئی اعداد منتشرشده در رسانهها، عمدتاً به زمان ثبت قیمت مربوط میشود. طلا در همین معاملات برای چهارمین روز متوالی صعود کرد و به بالاترین سطح خود از ۱۸ ژوئن رسید.
اهمیت این حرکت زمانی بیشتر مشخص میشود که بدانیم قیمت طلای جهانی در معاملات چهارشنبه حدود ۴.۴ درصد جهش کرده بود. این بزرگترین افزایش روزانه طلا از ماه فوریه محسوب میشد و باعث شد فلز زرد از میانگین متحرک ۵۰روزه خود عبور کند. قراردادهای آتی دسامبر آمریکا نیز با رشد ۳.۷ درصدی در سطح ۴۳۰۵ دلار و ۲۰ سنت بسته شدند.
چرا امید به بازگشایی تنگه هرمز طلا را گران کرد؟
در نگاه اول ممکن است چنین به نظر برسد که کاهش تنشهای ژئوپلیتیکی باید تقاضا برای طلا بهعنوان دارایی امن را کاهش دهد؛ اما واکنش این روزهای بازار از مسیر دیگری شکل گرفته است.
بستهماندن یا ناامنبودن تنگه هرمز، قیمت نفت و هزینه حملونقل انرژی را افزایش میدهد. صعود نفت نیز میتواند تورم جهانی را بالا نگه دارد و بانکهای مرکزی را به افزایش نرخ بهره یا حفظ طولانیتر سیاستهای انقباضی وادار کند. نرخ بهره بالا معمولاً به زیان طلاست، زیرا این فلز برخلاف اوراق قرضه و سپرده بانکی سود دورهای پرداخت نمیکند.
در مقابل، احتمال بازگشایی تنگه هرمز به کاهش قیمت نفت، فروکشکردن نگرانیهای تورمی و محدودشدن احتمال افزایش نرخ بهره کمک میکند. تونی سیکامور، تحلیلگر بازار در مؤسسه آیجی، همین زنجیره را مهمترین عامل جهش اخیر طلا دانسته است: امید به پیشرفت دیپلماتیک، نفت را تحت فشار قرار میدهد و نیاز بانکهای مرکزی به افزایش نرخ بهره را کمتر میکند؛ شرایطی که برای طلا مطلوب است.
بازار هنوز به توافق نهایی اعتماد کامل ندارد
خوشبینی معاملهگران به معنای قطعیشدن بازگشایی تنگه هرمز نیست. گزارش رویترز نشان میدهد مذاکرات همچنان بر سر جزئیات مهم، از جمله نحوه کنترل تردد کشتیها، بازرسی محمولهها و دریافت هزینه از عبور کشتیها ادامه دارد.
در طرح مورد مذاکره، ایران کنترل ترافیک ورودی به خلیج فارس را در اختیار میگیرد، اما درباره سازوکار خروج کشتیها و میزان هزینههای احتمالی توافق نهایی حاصل نشده است. منابع منطقهای نیز هشدار دادهاند که فاصله مواضع طرفها همچنان قابلتوجه است و اعلامهای سیاسی بهتنهایی برای بازگشایی پایدار این آبراه کافی نیست.
برای بازار، افزایش واقعی تعداد کشتیهای عبوری، کاهش حق بیمه جنگ، ازسرگیری منظم صادرات نفت و گاز و انتشار متن قابلراستیآزمایی توافق اهمیت بیشتری از اظهارات خوشبینانه مقامها دارد. شکست توافقهای قبلی نیز باعث شده سرمایهگذاران با احتیاط بیشتری به اخبار سیاسی واکنش نشان دهند.
معمای افت ۱۹ درصدی طلا پس از آغاز جنگ
طلا معمولاً در دوران جنگ و نااطمینانی سیاسی افزایش مییابد، اما از زمان آغاز درگیری آمریکا و ایران در ۲۸ فوریه، قیمت این فلز حدود ۱۹ درصد کاهش یافته است. طلا همچنین نسبت به رکورد تاریخی ۵۵۹۴ دلار و ۸۲ سنتی ماه ژانویه، حدود ۲۴ درصد پایینتر قرار دارد.
علت این رفتار متفاوت را باید در ماهیت بحران جستوجو کرد. افزایش شدید قیمت انرژی، نگرانی از تورم را تقویت کرد و معاملهگران را به سمت پیشبینی افزایش نرخ بهره آمریکا سوق داد. بهاینترتیب، اثر منفی نرخ بهره بالا بر طلا از اثر مثبت تقاضای پناهگاه امن قویتر شد.
این تجربه نشان میدهد که رابطه جنگ و قیمت طلا همیشه مستقیم نیست. هنگامی که بحران ژئوپلیتیکی همزمان نفت، تورم، بازده اوراق و دلار را بالا میبرد، ممکن است قیمت طلا برخلاف انتظار کاهش پیدا کند.
کاهش احتمال افزایش نرخ بهره آمریکا
یکی دیگر از عوامل تقویت قیمت اونس طلا، تغییر انتظارات درباره نشست ماه سپتامبر فدرال رزرو است. احتمال افزایش نرخ بهره آمریکا که دو روز قبل حدود ۶۷ درصد برآورد میشد، در معاملات پنجشنبه به ۵۵ درصد کاهش یافت.
ابزار فدواچ بورس کالای شیکاگو این احتمالات را بر اساس قیمت قراردادهای آتی نرخ وجوه فدرال محاسبه میکند. این اعداد ثابت نیستند و ممکن است پس از انتشار هر گزارش اقتصادی یا خبر سیاسی تغییر کنند.
همزمان، شاخص دلار آمریکا تحت فشار قرار گرفته است. کاهش ارزش دلار، خرید طلا را برای سرمایهگذارانی که از یورو، پوند، یوان یا سایر ارزها استفاده میکنند، ارزانتر میکند. افت بازده اوراق خزانهداری نیز هزینه فرصت نگهداری طلای بدون سود را کاهش میدهد.
گزارش اشتغال آمریکا مسیر بعدی طلا را تعیین میکند
مهمترین رویداد پیشروی بازار، انتشار گزارش اشتغال غیرکشاورزی آمریکا در روز جمعه است. گزارش مؤسسه ADP نشان داد بخش خصوصی آمریکا در ماه ژوئیه تنها ۴۴ هزار شغل ایجاد کرده است؛ درحالیکه این رقم در ماه ژوئن ۹۵ هزار شغل بود.
نظرسنجی رویترز از اقتصاددانان نشان میدهد انتظار میرود اشتغال غیرکشاورزی در ژوئیه حدود ۸۰ هزار نفر افزایش یافته و نرخ بیکاری در سطح ۴.۲ درصد باقی مانده باشد. البته دادههای ADP و شاخص اشتغال بخش خدمات همیشه پیشبینیکننده دقیقی برای گزارش رسمی دولت آمریکا نیستند.
گزارش اشتغال ضعیفتر از انتظار میتواند احتمال افزایش نرخ بهره را کاهش دهد، دلار و بازده اوراق را پایین بیاورد و زمینه ادامه رشد طلا را فراهم کند. در مقابل، رشد قدرتمند اشتغال یا افزایش غیرمنتظره دستمزدها ممکن است نگرانی تورمی را دوباره زنده کرده و باعث اصلاح کوتاهمدت قیمت اونس شود.
آیا طلای ۵۰۰۰ دلاری در راه است؟
تونی سیکامور معتقد است تثبیت قیمت طلا بالاتر از میانگین متحرک ۲۰۰روزه میتواند راه را برای حرکت به سمت سطح ۵۰۰۰ دلار باز کند. این پیشبینی به معنای قطعیبودن طلای ۵۰۰۰ دلاری نیست؛ بلکه یک سناریوی تکنیکال است که به شکست پایدار مقاومتها نیاز دارد.
برای تحقق این سناریو، چند شرط باید همزمان برقرار شود: بازگشایی واقعی تنگه هرمز، کاهش پایدار قیمت نفت، افت تورم، تضعیف دلار، کاهش بازده اوراق و کناررفتن احتمال افزایش نرخ بهره آمریکا.
اگر مذاکرات شکست بخورد یا تنشهای نظامی دوباره شدت بگیرد، واکنش طلا به رفتار نفت بستگی خواهد داشت. افزایش محدود تنش میتواند تقاضای امن برای طلا ایجاد کند؛ اما جهش شدید نفت و بازگشت نگرانی تورمی احتمالاً دوباره نرخهای بهره را به عامل مسلط بازار تبدیل خواهد کرد.
تقاضای سرمایهگذاری هنوز شکننده است
گزارش شورای جهانی طلا نشان میدهد صندوقهای قابل معامله با پشتوانه طلا در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ با خروج ۴۵ تن طلا مواجه شدند. افزایش انتظارات تورمی، نگرانی از نرخ بهره و تقویت دلار از عوامل اصلی این خروج سرمایه بود.
بااینحال، بانکهای مرکزی در همین دوره ۲۸۹ تن طلا خریدند و تقاضای کل طلا با احتساب معاملات خارج از بورس به ۱۲۶۹ تن رسید. این آمار نشان میدهد حمایت بلندمدت از بازار کاملاً از بین نرفته، اما جریان سرمایهگذاری کوتاهمدت همچنان به نرخ بهره و دلار بسیار حساس است.
بازار نقره، پلاتین و پالادیوم چه وضعیتی داشت؟
در بازار سایر فلزات گرانبها، قیمت نقره پس از جهش روز چهارشنبه اندکی کاهش یافت و در محدوده ۶۲ دلار معامله شد. پلاتین به حدود ۱۷۵۵ دلار رسید و در نزدیکی بالاترین قیمت خود از ماه ژوئن قرار گرفت. پالادیوم نیز به روند صعودی خود ادامه داد.
عملکرد متفاوت این فلزات به ترکیب تقاضای سرمایهگذاری و صنعتی آنها مربوط است. پلاتین و پالادیوم علاوه بر عوامل پولی، از وضعیت صنعت خودرو، تولید کاتالیستها و چشمانداز رشد اقتصادی نیز تأثیر میپذیرند.
چشمانداز قیمت طلا؛ همه نگاهها به جمعه
جهش اخیر قیمت جهانی طلا بیش از آنکه تنها یک واکنش احساسی به اخبار سیاسی باشد، نتیجه تغییر همزمان انتظارات درباره نفت، تورم، دلار و نرخ بهره است. بازار اکنون بازگشایی تنگه هرمز را عاملی برای کاهش فشار تورمی میبیند؛ نه صرفاً خبری که تقاضای دارایی امن را تضعیف کند.
در کوتاهمدت، گزارش اشتغال آمریکا میتواند تعیین کند طلا بالای محدوده ۴۲۰۰ دلار تثبیت میشود یا بخشی از رشد سریع خود را پس میدهد. در افق بلندتر، دستیابی به سطح ۵۰۰۰ دلار به کاهش پایدار نرخهای واقعی و بازگشت سرمایه به صندوقهای طلا نیاز دارد.
برای بازار ایران نیز تنها افزایش قیمت اونس تعیینکننده نیست. قیمت دلار در بازار داخلی، سیاستهای ارزی و میزان تقاضا برای سکه و طلای آبشده میتواند اثر صعود یا نزول اونس جهانی را تقویت یا خنثی کند. به همین دلیل، رشد قیمت جهانی طلا الزاماً با همان درصد به بازار داخلی منتقل نخواهد شد.
