قیمت دام زنده ۳۰ شهریور ثابت ماند؛ گوسفند ۷۲۲ هزار تومان، گوشت ارزان میشود؟
بازار دام زنده در آخرین روز شهریور تصویر نسبتاً روشنی دارد؛ قیمتها نه افزایش تازهای ثبت کردهاند و نه بخش قابل توجهی از جهش نیمه دوم ماه را پس دادهاند.
این وضعیت از یک سو برای فعالان بازار نشانه کاهش التهاب روزانه است، اما از سوی دیگر، تثبیت قیمت در سطوح بالا به این معناست که هزینه اولیه تأمین گوشت برای کشتارگاه و شبکه توزیع همچنان سنگین باقی مانده است.
قیمت دام زنده امروز ۳۰ شهریور ۱۴۰۵
براساس دادههای اعلامی بازار، بیشترین قیمت گوسفند زنده در استان قم و کمترین نرخ در استان یزد ثبت شده است. در بازار گوساله نیز تهران بالاترین نرخ و قم و یزد پایینترین ارقام را دارند.
| نوع دام | استان | قیمت هر کیلو |
|---|---|---|
| گوسفند زنده | قم | ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان |
| گوسفند زنده | یزد | ۷۱۰ هزار تومان |
| گوساله زنده | تهران | ۷۱۵ هزار تومان |
| گوساله زنده | قم و یزد | حدود ۶۶۵ هزار تومان |
دامنه قیمت گوسفند در بازار مورد بررسی تنها حدود ۱۲ هزار و ۵۰۰ تومان اختلاف دارد، اما در گوساله فاصله سقف و کف به حدود ۵۰ هزار تومان میرسد.
همین اختلاف نشان میدهد شرایط عرضه، نوع دام، وزن، کیفیت و هزینه جابهجایی در بازار دام سنگین اثر بیشتری بر تفاوت استانی نرخها گذاشته است.
گوسفند و گوساله چند روز است گران نشدهاند؟
بررسی دادههای روزهای گذشته نشان میدهد دام زنده از ۲۴ تا ۲۹ شهریور نیز تقریباً در همین محدودهها معامله شده است.
در ۲۴ شهریور گوسفند قم ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان و گوساله تهران ۷۱۵ هزار تومان گزارش شده بود. در ۲۶ شهریور نیز دامنه گوسفند ۷۱۰ تا ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان و گوساله حدود ۶۶۵ هزار و ۵۰۰ تا ۷۱۵ هزار تومان بود. نرخهای ۲۹ شهریور نیز همین محدوده را حفظ کردند.
بنابراین بازار تقریباً یک هفته است که پس از جهش قبلی، در یک سطح مشخص متوقف شده است.
این وضعیت را بهتر است «تثبیت پس از افزایش» نامید، نه ارزان شدن دام.
مقایسه با نیمه شهریور؛ دام هنوز گران است
اهمیت نرخهای امروز زمانی بیشتر مشخص میشود که آنها را با نیمه نخست ماه مقایسه کنیم.
در ۱۴ شهریور، بالاترین قیمت گزارششده برای گوسفند زنده حدود ۶۳۵ هزار تومان و برای گوساله حدود ۶۱۰ هزار تومان بود. سپس در ۲۲ شهریور بازار وارد محدوده ۷۰۰ هزار تومان شد و سقف گوسفند به ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان رسید.
بر این اساس، سقف قیمت گوسفند نسبت به ۱۴ شهریور حدود ۱۴ درصد و سقف گوساله حدود ۱۷ درصد بالاتر قرار گرفته است.
این مقایسه البته میان سقف نرخهای گزارششده در استانهای مختلف انجام میشود و نباید آن را افزایش دقیق قیمت یک دام مشخص در یک بازار واحد تلقی کرد؛ اما جهت کلی بازار را بهخوبی نشان میدهد.
چرا با ثبات دام، گوشت قرمز هنوز ارزان نشده است؟
مهمترین پرسش مصرفکنندگان همین است.
در بازار امروز گوشت قرمز، ران کامل ممتاز گوسفندی حدود ۲ میلیون و ۲۹۰ هزار تومان، ران پاکشده گوساله حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان و سردست پاکشده گوساله حدود یک میلیون و ۴۵۰ هزار تومان گزارش شده است.
در ۲۷ شهریور نیز برخی رصدهای بازار، ران گوسفندی را حدود ۲ میلیون و ۳۴۰ هزار تومان و ران و سردست گوساله را حدود ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان ثبت کرده بودند؛ اختلافی که نشان میدهد محل عرضه، نوع بستهبندی، کیفیت و شیوه پاکسازی میتواند نرخهای بسیار متفاوتی ایجاد کند.
بنابراین حتی وقتی دام زنده چند روز تغییر نمیکند، قیمت گوشت خردهفروشی الزاماً بلافاصله پایین نمیآید.
فاصله دام زنده تا گوشت فروشگاهی از کجا میآید؟
هر کیلو وزن زنده دام به یک کیلو گوشت قابل فروش تبدیل نمیشود.
بعد از کشتار، پوست، استخوان، احشاء، چربیهای غیرقابل فروش و افت وزن از لاشه جدا میشود. سپس هزینه کشتارگاه، سردخانه، حمل، قطعهبندی، بستهبندی و حاشیه شبکه عمدهفروشی و خردهفروشی نیز اضافه میشود.
به همین دلیل مقایسه مستقیم گوسفند زنده ۷۲۲ هزار تومانی با ران گوسفندی بالای دو میلیون تومان، بدون درنظر گرفتن ضریب تبدیل لاشه، تصویر دقیقی ارائه نمیکند.
با این حال، هرچه شکاف قیمت دام و گوشت بزرگتر شود، حساسیت نسبت به عملکرد شبکه توزیع و حاشیههای واسطهگری نیز افزایش پیدا میکند.
معاون اقتصادی استانداری گلستان نیز در روزهای اخیر گفته با توجه به ثبات نسبی قیمت دام زنده، افزایش قیمت گوشت باید بهدقت بررسی شود تا افزایشهای غیرواقعی از دامداری تا بازار به مصرفکننده تحمیل نشود.
توقف عرضه گوشت خارجی چه اثری بر بازار دارد؟
یکی دیگر از متغیرهای مهم، ترکیب عرضه گوشت است.
طبق گزارش منتشرشده در روزهای پایانی شهریور، مدیرعامل سازمان میادین میوه و ترهبار تهران اعلام کرده در شرایط فعلی گوشت خارجی در میادین عرضه نمیشود و گوشت عرضهشده در این مراکز تولید داخل است.
اگر سهم واردات در بازار کاهش پیدا کند، وزن تولید داخلی در تعیین قیمت بیشتر میشود.
این موضوع الزاماً به معنای افزایش فوری قیمت نیست، اما باعث میشود بازار نسبت به میزان عرضه دام داخلی، نرخ نهاده و حجم کشتار حساستر شود.
از سوی دیگر، اگر جمعیت دام و عرضه داخلی کافی باشد، بازار میتواند بدون جهش تازه به ثبات برسد؛ مسئلهای که فعالان صنعت نیز بر آن تأکید کردهاند.
چرا قیمت گوسفند در قم از یزد بالاتر است؟
اختلاف استانی قیمت دام را نمیتوان تنها به یک عامل نسبت داد.
وزن متوسط دام، نژاد، میزان چربی، کیفیت خوراک، هزینه نگهداری و حمل تا کشتارگاه در قیمت موثر است. همچنین شرایط عرضه و تقاضا در هر استان یکسان نیست.
به همین دلیل گوسفند قم با ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان لزوماً همان مشخصات دام ۷۱۰ هزار تومانی یزد را ندارد.
در بازار گوساله نیز فاصله تهران با قم و یزد حدود ۵۰ هزار تومان است که میتواند از ترکیب دام عرضهشده، هزینه جابهجایی و تقاضای بالاتر بازار تهران اثر گرفته باشد.
قیمت دام در مهرماه دوباره افزایش مییابد؟
ثبات یکهفتهای بازار فعلاً نشانهای مثبت برای جلوگیری از جهش فوری است، اما تضمینی برای ادامه این وضعیت وجود ندارد.
مهمترین متغیرها در مهرماه شامل قیمت خوراک دام، ذرت و کنجاله سویا، هزینه حملونقل، میزان عرضه دام به کشتارگاهها و قدرت خرید مصرفکننده خواهد بود.
در ۲۴ شهریور، قیمت ذرت دامی حدود ۴۹ هزار و ۵۵۰ تومان و کنجاله سویا حدود ۶۹ هزار و ۵۲۰ تومان در برخی رصدهای بازار نهاده گزارش شده بود. هزینه این اقلام میتواند مستقیماً بر قیمت تمامشده دامداری اثر بگذارد.
اگر نهادهها گرانتر شوند و دامدار هزینه بیشتری برای نگهداری دام بپردازد، احتمال فشار افزایشی بر قیمت زنده بیشتر خواهد شد. در مقابل، عرضه مناسب و ضعف تقاضای مصرفی میتواند جلوی رشد سریع قیمت را بگیرد.
آیا گوشت قرمز در مهر ارزان میشود؟
با دادههای فعلی، نمیتوان کاهش محسوس قیمت گوشت را قطعی دانست.
ثبات دام زنده نخستین شرط برای فروکش کردن فشار افزایشی است، اما برای کاهش قیمت مصرفکننده باید همین ثبات در چند هفته ادامه پیدا کند و هزینههای دیگر زنجیره نیز افزایش نیابد.
قدرت خرید خانوار نیز عامل مهمی است. وقتی برخی قطعات گوشت بالای دو میلیون تومان قرار دارند، کاهش تقاضای واقعی میتواند مانع افزایش بیشتر قیمت شود؛ اما کاهش تقاضا بهتنهایی تضمینکننده افت شدید نرخ نیست.
در نتیجه سناریوی محتملتر در کوتاهمدت، ثبات یا نوسان محدود است، مگر اینکه در عرضه دام یا نهادههای تولید شوک تازهای ایجاد شود.
ثبات قیمت دام خوب است، اما بازار هنوز گران است
آخرین روز شهریور بدون افزایش تازه در قیمت دام زنده سپری شده است. گوسفند قم همچنان ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان، گوسفند یزد ۷۱۰ هزار تومان، گوساله تهران ۷۱۵ هزار تومان و کف گوساله در قم و یزد حدود ۶۶۵ هزار تومان قیمت دارد.
اما نکته اصلی این است که این ثبات در سطحی اتفاق افتاده که نسبت به نیمه نخست شهریور بهطور محسوسی بالاتر است.
بنابراین سیگنال فعلی بازار برای مصرفکننده نه «ارزانی»، بلکه توقف موقت رشد قیمت است. اگر دام در مهرماه همین محدوده را حفظ کند و نهادهها و هزینه توزیع جهش نکنند، امکان آرامتر شدن بازار گوشت افزایش مییابد؛ اما برای مشاهده کاهش ملموس در ویترین قصابیها، ثبات چندروزه دام بهتنهایی کافی نخواهد بود.