خبر خوش معیشتی دولت؛ سیبزمینی و پیاز هم کالابرگی شد
در شرایطی که موضوع معیشت خانوارهای ایرانی همچنان در صدر دغدغههای اقتصادی جامعه قرار دارد، دولت سیزدهم با تداوم سیاست کالابرگ الکترونیکی تلاش کرده است مسیر حمایت هدفمند از دهکهای مختلف را هموارتر کند. تازهترین اظهارات وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در گفتوگو با صداوسیما نشان میدهد که این سیاست وارد مرحلهای تازه شده و دامنه اقلام مشمول کالابرگ از کالاهای صنعتی و بستهبندی شده فراتر رفته و به حوزه محصولات کشاورزی رسیده است؛ حوزهای که همواره سهم قابل توجهی در سبد مصرف روزانه خانوارها داشته اما تاکنون در کالابرگ جایگاهی نداشت.
تصمیم جدید دولت برای تقویت سبد غذایی خانوار
بر اساس اعلام رسمی وزیر کار، رفاه و امور اجتماعی، در نوبت اسفندماه، محصولات کشاورزی نیز به فهرست اقلام کالابرگ الکترونیکی اضافه شدهاند. این تصمیم در حالی اتخاذ شده که افزایش قیمت برخی محصولات اساسی کشاورزی در ماههای اخیر فشار مضاعفی بر هزینههای روزمره خانوارها وارد کرده است. دولت با این اقدام، عملاً تلاش دارد سبد غذایی مشمول حمایت را متنوعتر کرده و دسترسی اقشار مختلف به اقلام پرمصرف و ضروری را تسهیل کند.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در تشریح این سیاست جدید تأکید کرده است که تا پیش از این، میوه و ترهبار جزو اقلام کالابرگ نبودند، اما با بررسیهای انجام شده و گفتوگوهای گسترده با شبکه تعاونیهای روستایی و عرضهکنندگان محلی، بستر لازم برای ورود محصولات کشاورزی به این طرح فراهم شده است. این تغییر رویکرد را میتوان پاسخی مستقیم به مطالبات عمومی برای پوشش واقعیتر نیازهای غذایی دانست.
نقش تعاونیهای روستایی در اجرای کالابرگ کشاورزی
یکی از نکات کلیدی در سخنان وزیر کار، اشاره به همکاری ۹ هزار تعاونی روستایی در اجرای این طرح است. تعاونیهای روستایی به عنوان حلقه واسط میان تولیدکننده و مصرفکننده، نقش مهمی در تنظیم بازار محصولات کشاورزی دارند. مشارکت گسترده این تعاونیها نشان میدهد که دولت برای جلوگیری از اختلال در عرضه، افزایش قیمت یا کاهش کیفیت محصولات، به سراغ ظرفیتهای موجود در بدنه تولید رفته است.
به گفته وزیر، علاوه بر تعاونیهای روستایی، تعدادی از عرضهکنندگان فعال در سطح محلات نیز در این طرح مشارکت خواهند داشت. این رویکرد محلهمحور، میتواند دسترسی خانوارها به اقلام کالابرگی را سادهتر کرده و از تمرکز خرید در فروشگاههای محدود جلوگیری کند. چنین مدلی، هم به نفع مصرفکننده است و هم میتواند به رونق کسبوکارهای خرد و محلی کمک کند.
کدام محصولات کشاورزی به کالابرگ اضافه میشوند
بر اساس اعلام رسمی، از ۱۵ اسفند ماه، محصولاتی نظیر سیبزمینی، پیاز، پرتقال و خرما به کالابرگ الکترونیکی اضافه خواهند شد. این انتخاب، تصادفی نیست و نشاندهنده تمرکز دولت بر اقلامی است که هم مصرف بالایی در خانوار دارند و هم در ماههای اخیر با نوسان قیمتی مواجه بودهاند.
سیبزمینی و پیاز از پایهایترین اقلام سبد غذایی ایرانیان محسوب میشوند و تقریباً در اغلب وعدههای غذایی نقش دارند. پرتقال به عنوان یکی از میوههای پرمصرف فصل زمستان و خرما به عنوان محصولی با ارزش غذایی بالا و مصرف گسترده در مناطق مختلف کشور، انتخابهایی هدفمند برای تقویت امنیت غذایی خانوارها به شمار میروند. ورود این اقلام به کالابرگ میتواند بخشی از فشار هزینهای ناشی از تورم مواد غذایی را کاهش دهد.
تأثیر کالابرگ کشاورزی بر تنظیم بازار
یکی از نگرانیهای همیشگی درباره سیاستهای حمایتی، تأثیر آنها بر بازار و قیمتهاست. با این حال، مدل اجرای کالابرگ الکترونیکی در سالهای اخیر نشان داده است که در صورت مدیریت صحیح، میتواند به جای ایجاد رانت یا کمبود، به تنظیم بازار کمک کند. اضافه شدن محصولات کشاورزی به کالابرگ، در صورتی که با نظارت دقیق بر زنجیره تأمین همراه باشد، میتواند از شوکهای قیمتی فصلی جلوگیری کند.
همکاری مستقیم با تعاونیهای روستایی این امکان را فراهم میکند که محصولات با قیمت عادلانه از تولیدکننده خریداری شده و بدون واسطههای متعدد به دست مصرفکننده برسد. این سازوکار، هم منافع کشاورزان را حفظ میکند و هم از افزایش بیرویه قیمتها در بازار خردهفروشی جلوگیری خواهد کرد.
کالابرگ الکترونیکی و عدالت اجتماعی
از منظر سیاستگذاری اجتماعی، گسترش دامنه کالابرگ به محصولات کشاورزی را میتوان گامی در جهت تحقق عدالت غذایی دانست. بسیاری از کارشناسان معتقدند که حمایت معیشتی زمانی اثربخش است که به نیازهای واقعی مردم نزدیک باشد. حذف میوه و ترهبار از سبد حمایتی، همواره یکی از نقاط ضعف کالابرگ تلقی میشد؛ چرا که این اقلام نقش مهمی در سلامت و تغذیه خانوار دارند.
اکنون با اضافه شدن این محصولات، کالابرگ الکترونیکی به واقعیت مصرف روزانه مردم نزدیکتر شده است. این اقدام میتواند به بهبود کیفیت تغذیه دهکهای کمدرآمد کمک کرده و در بلندمدت آثار مثبتی بر شاخصهای سلامت عمومی جامعه بر جای بگذارد.
زمانبندی اجرا و انتظارات عمومی
بر اساس اعلام وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اجرای این تصمیم از ۱۵ اسفند آغاز خواهد شد. این زمانبندی، همزمان با روزهای پایانی سال و افزایش تقاضای خانوارها برای اقلام غذایی، اهمیت دوچندان دارد. بسیاری از خانوادهها در آستانه نوروز با افزایش هزینهها مواجه میشوند و ورود محصولات کشاورزی به کالابرگ میتواند بخشی از این فشار را کاهش دهد.
انتظار میرود با اطلاعرسانی دقیق و شفاف، خانوارهای مشمول بتوانند بهدرستی از این امکان استفاده کنند. همچنین نحوه توزیع، کیفیت محصولات و قیمتگذاری، از جمله مواردی است که افکار عمومی نسبت به آن حساسیت بالایی دارد و نیازمند نظارت مستمر دستگاههای مسئول است.
جمعبندی
اضافه شدن محصولات کشاورزی به کالابرگ الکترونیکی از نیمه اسفند را میتوان یکی از مهمترین تحولات معیشتی ماههای پایانی سال دانست. این تصمیم، با تکیه بر ظرفیت ۹ هزار تعاونی روستایی و عرضهکنندگان محلی، تلاش دارد هم سبد غذایی خانوارها را تقویت کند و هم به تنظیم بازار محصولات کشاورزی کمک برساند. انتخاب اقلامی مانند سیبزمینی، پیاز، پرتقال و خرما نشان میدهد که دولت به سراغ نیازهای واقعی و روزمره مردم رفته است. اگر این طرح با نظارت دقیق و اجرای منسجم همراه شود، میتواند گامی مؤثر در جهت کاهش فشار معیشتی، ارتقای عدالت غذایی و افزایش اعتماد عمومی به سیاستهای حمایتی دولت باشد.