نان گران نمیشود؛ وعده مهم دولت برای سفره مردم
ثبات بازار نان و آرد همواره یکی از حساسترین موضوعات اقتصادی و اجتماعی کشور بوده است؛ کالایی که مستقیماً با معیشت خانوارها، امنیت غذایی و حتی آرامش روانی جامعه گره خورده است. در چنین شرایطی، اظهارات محمدجواد کرمی رئیس کارگروه آرد و نان درباره عدم افزایش قیمت آرد تا پایان سال، پیام روشنی برای بازار و افکار عمومی دارد؛ پیامی که نشان میدهد سیاستگذار در کوتاهمدت به دنبال حفظ ثبات و جلوگیری از شوک قیمتی در زنجیره گندم، آرد و نان است.
ثبات قیمت آرد تا پایان سال؛ اولویت دولت برای آرامش بازار
رئیس کارگروه آرد و نان با استناد به اظهارات نماینده بازرگانی دولتی اعلام کرده است که تا پایان سال جاری هیچگونه افزایش قیمتی در حوزه آرد نخواهیم داشت. این موضعگیری در شرایطی مطرح میشود که بازار کالاهای اساسی در ماههای اخیر تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله نوسانات ارزی، افزایش هزینههای تولید و تحولات منطقهای قرار داشته است. ثبات قیمت آرد، بهعنوان نهاده اصلی تولید نان، نقش کلیدی در جلوگیری از انتقال فشار تورمی به مصرفکننده نهایی دارد و میتواند مانع از افزایش قیمت نان در کوتاهمدت شود.
از منظر اقتصادی، تثبیت قیمت آرد به معنای تداوم سیاستهای حمایتی دولت در بخش گندم و نان است. این سیاست اگرچه بار مالی قابلتوجهی برای بودجه عمومی ایجاد میکند، اما در مقابل، از بروز نارضایتی اجتماعی و فشار معیشتی بر دهکهای پایین درآمدی جلوگیری خواهد کرد.
وضعیت توزیع آرد در کشور؛ نبود مشکل در شبکه تأمین
کرمی در ادامه تأکید کرده است که در حال حاضر هیچ مشکلی در زمینه توزیع آرد در سطح کشور وجود ندارد. این اظهارنظر نشان میدهد که شبکه توزیع آرد، از سیلوها تا واحدهای نانوایی، در وضعیت باثباتی قرار دارد و اختلال خاصی گزارش نشده است. اهمیت این موضوع بهویژه در آستانه ماه مبارک رمضان دوچندان میشود؛ ماهی که مصرف نان در بسیاری از مناطق کشور افزایش مییابد و هرگونه اختلال در توزیع میتواند به سرعت به بحران محلی یا منطقهای تبدیل شود.
حفظ پایداری شبکه توزیع آرد مستلزم هماهنگی میان دستگاههای مختلف از جمله شرکت بازرگانی دولتی، استانداریها، اتحادیههای نانوایی و نهادهای نظارتی است. اظهارات رئیس کارگروه آرد و نان حاکی از آن است که این هماهنگی در حال حاضر برقرار است و دولت تلاش دارد با مدیریت عرضه، مانع از شکلگیری کمبودهای مقطعی شود.
کالابرگ نان؛ حلقه نهایی حمایت از مصرفکننده
یکی از محورهای مهم سخنان کرمی، اشاره به موضوع کالابرگ یارانه نان است. به گفته وی، اگر دولت تصمیم بگیرد یارانه نان را بهصورت کالابرگ پرداخت کند، این اقدام میتواند گامی بسیار مثبت برای کل زنجیره گندم باشد. کالابرگ نان بهعنوان ابزاری هدفمند، این امکان را فراهم میکند که یارانه مستقیماً به مصرفکننده نهایی برسد و از هدررفت منابع در طول زنجیره جلوگیری شود.
در سالهای اخیر، یکی از چالشهای اصلی سیاست یارانهای در بخش نان، عدم اصابت دقیق یارانه به جامعه هدف بوده است. اجرای کالابرگ نان میتواند این مشکل را تا حد زیادی برطرف کرده و ضمن حفظ قدرت خرید خانوارها، فشار مالی بر دولت را نیز مدیریتپذیرتر کند.
اختلاف قیمت گندم و جو؛ ضرورت اصلاح سیاستها
رئیس کارگروه آرد و نان در بخش دیگری از سخنان خود به بالابودن قیمت جو در سامانه بازارگاه اشاره کرده و هشدار داده است که اگر اصلاح قیمت گندم صورت نگیرد، مابهالتفاوت آن باید در حلقه نهایی بهصورت کالابرگ جبران شود. این موضوع نشاندهنده شکاف قیمتی میان نهادههای دامی و محصولات استراتژیک کشاورزی است که میتواند انگیزه تولیدکنندگان را تحت تأثیر قرار دهد.
از منظر کارشناسی، اگر قیمت تضمینی گندم متناسب با هزینههای تولید اصلاح نشود، کشاورزان ممکن است تمایل کمتری به تحویل گندم به دولت داشته باشند یا به سمت کشت محصولات جایگزین حرکت کنند. در چنین شرایطی، استفاده از ابزار کالابرگ در مرحله مصرف میتواند راهکاری موقت برای جبران این شکاف باشد، اما در بلندمدت نیازمند بازنگری در سیاستهای قیمتگذاری است.
تصمیمگیری تا فصل برداشت؛ فرصت برای سیاستگذاری دقیق
کرمی با اشاره به زمان باقیمانده تا فصل برداشت گندم تأکید کرده است که تصمیمگیریها میتواند به زمان دیگری موکول شود. این اظهارنظر نشان میدهد که دولت و نهادهای مرتبط هنوز در حال بررسی سناریوهای مختلف برای مدیریت بازار گندم هستند. فصل برداشت، نقطه عطفی در سیاستگذاری این بخش محسوب میشود و تصمیمات اتخاذشده در این مقطع میتواند مسیر بازار را برای ماهها و حتی سال آینده تعیین کند.
در این بازه زمانی، توجه به نظرات تشکلهای کشاورزی، اتحادیههای نانوایی و کارشناسان اقتصادی میتواند به اتخاذ تصمیمات واقعبینانهتر کمک کند؛ تصمیماتی که هم منافع تولیدکننده و هم حقوق مصرفکننده را در نظر بگیرد.
تأمین گندم و آرد ماه رمضان؛ نبود نگرانی در بازار
رئیس کارگروه آرد و نان با صراحت اعلام کرده است که هیچ مشکلی در خصوص تأمین گندم و آرد برای ماه رمضان وجود ندارد. به گفته وی، نیاز سالانه کشور به گندم خبازی و صنف و صنعت حدود ۱۰ میلیون تن است و بر اساس آمار موجود، کمبودی در این زمینه گزارش نشده است. این خبر میتواند خیال مصرفکنندگان و نانوایان را در آستانه ماه رمضان آسوده کند.
تأمین پایدار گندم در این مقطع زمانی، نتیجه برنامهریزیهای انجامشده در حوزه واردات، ذخایر راهبردی و خرید داخلی است. تداوم این روند نیازمند مدیریت دقیق ذخایر و پیشبینی صحیح مصرف در ماههای پیش رو خواهد بود.
ساعت کار نانواییها؛ تضمین دسترسی مردم به نان گرم
یکی دیگر از محورهای مهم سخنان کرمی، اشاره به ساعت کار واحدهای نانوایی است. وی تأکید کرده است که با اتخاذ تمهیدات لازم، نان گرم باید در سفره خانوار قرار بگیرد. تنظیم ساعت کار نانواییها، بهویژه در ایام خاص مانند ماه رمضان، نقش مهمی در رضایت عمومی دارد و میتواند از شکلگیری صفهای طولانی یا کمبود مقطعی نان جلوگیری کند.
هماهنگی میان اتحادیههای نانوایی و دستگاههای اجرایی برای تنظیم ساعت پخت، افزایش شیفت کاری در صورت لزوم و نظارت بر کیفیت نان، از جمله اقداماتی است که میتواند به تحقق این هدف کمک کند.
جمعبندی
مجموعه اظهارات رئیس کارگروه آرد و نان نشان میدهد که دولت در کوتاهمدت تمرکز خود را بر حفظ ثبات قیمت آرد، تأمین پایدار گندم و آرد و جلوگیری از ایجاد تنش در بازار نان قرار داده است. عدم افزایش قیمت آرد تا پایان سال، نبود مشکل در توزیع، اطمینان از تأمین نیاز ماه رمضان و بررسی جدی طرح کالابرگ نان، همگی حاکی از رویکردی محتاطانه و حمایتی در یکی از حساسترین بخشهای معیشتی کشور است. با این حال، چالشهایی مانند اختلاف قیمت گندم و جو و ضرورت اصلاح سیاستهای قیمتگذاری، نشان میدهد که در میانمدت و بلندمدت، تصمیمات دقیقتری برای پایداری زنجیره گندم، آرد و نان مورد نیاز خواهد بود؛ تصمیماتی که اگر بهدرستی اتخاذ شوند، میتوانند امنیت غذایی کشور و آرامش سفره خانوار ایرانی را تضمین کنند.