رصد بازار کالاهای اساسی در آستانه نیمه بهمن؛ کاهش نسبی تخم‌مرغ، ثبات مرغ و تداوم فشار قیمتی بر سفره خانوار + جدول

بازار کالاهای اساسی در هفته منتهی به ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ تصویری چندلایه از اقتصاد معیشتی خانوارهای ایرانی را به نمایش گذاشت؛ بازاری که در آن برخی اقلام با کاهش یا ثبات نسبی قیمت همراه بوده‌اند و در مقابل، گروهی دیگر همچنان زیر فشار تورمی قرار دارند. بررسی میدانی قیمت‌ها نشان می‌دهد اگرچه سیاست‌های تنظیم بازار و واردات در برخی حوزه‌ها توانسته از شتاب رشد قیمت‌ها بکاهد، اما سطح عمومی قیمت‌ها همچنان فاصله محسوسی با قدرت خرید بخش قابل توجهی از جامعه دارد. در این میان، اجرای مرحله‌ای کالابرگ الکترونیک نیز به یکی از متغیرهای اثرگذار بر الگوی خرید مردم تبدیل شده است.

بازار تخم‌مرغ؛ عقب‌نشینی محدود قیمت‌ها پس از ماه‌ها نوسان

بازار تخم‌مرغ در هفته‌های اخیر نشانه‌هایی از آرامش نسبی را تجربه کرده است. گزارش‌های میدانی حاکی از آن است که قیمت هر شانه تخم‌مرغ با وزن تقریبی یک و نیم تا دو کیلوگرم در محدوده ۲۵۰ تا ۳۳۰ هزار تومان قرار گرفته است؛ رقمی که نسبت به اوج قیمت‌ها در ماه‌های گذشته کاهش محدودی را نشان می‌دهد. این کاهش، هرچند هنوز به معنای بازگشت کامل تعادل به بازار نیست، اما برای یکی از اقلام پرمصرف سبد خانوار اهمیت قابل توجهی دارد.

در بخش بسته‌بندی‌های فروشگاهی، تخم‌مرغ‌های ۲۰ عددی و ۳۰ عددی به ترتیب با قیمت حدود ۳۷۴ هزار تومان و ۳۹۷ هزار و ۵۰۰ تومان عرضه می‌شوند. فاصله قیمتی میان تخم‌مرغ فله و بسته‌بندی‌شده همچنان پابرجاست و نشان می‌دهد هزینه‌های جانبی توزیع و بسته‌بندی سهم قابل توجهی در قیمت نهایی این محصول دارد. فعالان بازار معتقدند تداوم این روند کاهشی منوط به ثبات در نهاده‌های دامی و مدیریت عرضه در ماه‌های پیش رو خواهد بود.

بازار گوشت مرغ؛ ثبات شکننده در سایه هزینه‌های تولید

در بازار گوشت مرغ، قیمت‌ها طی حدود سه هفته گذشته نوسان چشمگیری نداشته و هر کیلوگرم مرغ در بازه ۱۹۹ تا ۲۳۰ هزار تومان به فروش رسیده است. این ثبات نسبی در شرایطی رقم خورده که هزینه‌های تولید همچنان بالاست و تولیدکنندگان نسبت به آینده بازار با احتیاط نگاه می‌کنند.

گوشت مرغ به عنوان یکی از اصلی‌ترین منابع پروتئین خانوار، نقش مهمی در حفظ امنیت غذایی دارد و هرگونه تغییر قیمتی در این بخش، به سرعت بر الگوی مصرف مردم اثر می‌گذارد. در کنار مرغ، بازار گوشت ماکیان نیز مورد توجه قرار دارد و هر کیلوگرم گوشت بوقلمون با قیمت حدود ۳۳۹ هزار تومان عرضه می‌شود؛ قیمتی که این محصول را بیشتر در سبد خرید خانوارهای با توان مالی بالاتر قرار می‌دهد.

بازار گوشت قرمز؛ کاهش مقطعی نرخ‌ها اما تداوم گرانی

گوشت قرمز همچنان یکی از گران‌ترین اقلام سبد غذایی خانوار محسوب می‌شود. در هفته‌های اخیر قیمت هر کیلوگرم گوشت گوسفندی تا حدود ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان و گوشت گوساله تا ۱ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان افزایش یافته بود، اما با اجرای تدابیری در حوزه واردات گوشت قرمز و دام زنده، روند قیمت‌ها تا حدودی کاهشی شده است.

با وجود این کاهش نسبی، سطح قیمت‌ها همچنان برای بخش زیادی از مردم بالا ارزیابی می‌شود و خرید گوشت قرمز به‌تدریج به یک انتخاب محدود و دوره‌ای تبدیل شده است. کارشناسان بازار معتقدند اگرچه واردات می‌تواند نقش ضربه‌گیر کوتاه‌مدت را ایفا کند، اما حل ریشه‌ای مشکل نیازمند سیاست‌های پایدار در تولید داخلی و کاهش هزینه‌های زنجیره تأمین است.

بازار کنسرو؛ افزایش قیمت محصولات جایگزین پروتئینی

در شرایطی که قیمت گوشت قرمز بالا باقی مانده، بسیاری از خانوارها به سمت محصولات جایگزین مانند کنسروها روی آورده‌اند؛ اما این بازار نیز از موج افزایش قیمت‌ها در امان نمانده است. در هفته جاری، قیمت کنسرو ماهی ۱۸۰ گرمی معمولی از حدود ۱۳۸ هزار تومان به ۱۷۰ هزار تومان رسیده است.

همچنین رب گوجه‌فرنگی که یکی از اقلام پایه در آشپزی خانوار محسوب می‌شود، افزایش قیمت محسوسی را تجربه کرده و از ۱۱۹ هزار و ۹۰۰ تومان به ۱۳۹ هزار تومان رسیده است. این افزایش‌ها نشان می‌دهد حتی کالاهایی که به‌عنوان گزینه‌های اقتصادی‌تر شناخته می‌شوند نیز تحت تأثیر هزینه‌های تولید و توزیع قرار دارند.

بازار لبنیات؛ نوسان مداوم و افزایش قیمت برندهای بزرگ

بازار لبنیات همچنان یکی از پرنوسان‌ترین بخش‌های بازار کالاهای اساسی است. در هفته جاری، بخشی دیگر از برندهای بزرگ لبنی اقدام به افزایش قیمت محصولات خود کرده‌اند. به عنوان نمونه، قیمت هر بطری شیر کمتر از یک کیلوگرم از یکی از برندهای شناخته‌شده از ۹۹ هزار و ۵۰۰ تومان به ۱۰۷ هزار و ۵۰۰ تومان افزایش یافته است.

نکته قابل توجه آن است که این افزایش قیمت تنها محدود به محصولات پرفروش نبوده و فرآورده‌هایی با تقاضای کمتر نیز مشمول رشد قیمت شده‌اند. این روند می‌تواند در میان‌مدت بر مصرف سرانه لبنیات اثر منفی بگذارد؛ موضوعی که از منظر سلامت عمومی جامعه نیز حائز اهمیت است.

کالابرگ الکترونیک؛ نقش حمایتی در برابر تورم مواد غذایی

در کنار تحولات قیمتی، اجرای طرح کالابرگ الکترونیک یکی از مهم‌ترین محورهای سیاست حمایتی دولت در حوزه معیشت به شمار می‌رود. در گام دوم این طرح، اعتبار دهک‌های اول تا سوم در ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ شارژ شد و خانوارهای مشمول در حال استفاده از آن برای خرید کالاهای اساسی هستند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد گوشت، برنج و روغن از جمله اقلام پرتقاضا در خریدهای کالابرگی هستند. با این حال، کمبود عرضه روغن در برخی فروشگاه‌ها باعث شده قفسه‌های این کالا اغلب خالی باشد. در بازار آزاد نیز قیمت روغن نیمه‌جامد پنج کیلوگرمی به بیش از یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسیده که با توجه به قدرت خرید مردم، تقاضای چندانی ندارد.

بر اساس اعلام‌ها، شارژ اعتبار دهک‌های چهارم تا هفتم از دوشنبه ۲۰ بهمن آغاز می‌شود و سایر خانوارها نیز از ۲۵ بهمن امکان استفاده از اعتبار خود را خواهند داشت. نکته مهم آن است که در صورت استفاده نشدن کامل از اعتبار ماهانه، مانده آن به ماه‌های بعد منتقل می‌شود و نگرانی از بابت سوخت شدن اعتبار وجود ندارد.

چشم‌انداز بازار کالاهای اساسی؛ میان سیاست حمایتی و واقعیت بازار

مجموع تحولات بازار کالاهای اساسی در هفته منتهی به ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که اگرچه برخی اقدامات تنظیمی توانسته‌اند از شدت نوسانات بکاهند، اما فاصله میان سطح قیمت‌ها و توان مالی خانوارها همچنان چالش اصلی است. ثبات نسبی در بازار مرغ و کاهش محدود قیمت تخم‌مرغ می‌تواند نشانه‌ای مثبت تلقی شود، اما گرانی گوشت قرمز، افزایش قیمت کنسروها و نوسان مداوم لبنیات، فشار معیشتی را کاهش نداده است.

در این میان، کالابرگ الکترونیک به‌عنوان ابزاری حمایتی نقش مهمی در تأمین حداقلی کالاهای اساسی ایفا می‌کند، اما تداوم اثربخشی آن نیازمند تأمین پایدار کالا و نظارت دقیق بر زنجیره توزیع است. به نظر می‌رسد آینده بازار بیش از هر چیز به هماهنگی سیاست‌های تولید، واردات و حمایت از مصرف‌کننده وابسته خواهد بود؛ هماهنگی‌ای که می‌تواند مسیر ثبات نسبی و قابل پیش‌بینی را برای سفره خانوارهای ایرانی هموار کند.

قیمت کالاهای اساسی