ثبات نسبی در بازار دام زنده؛ تهران صدرنشین قیمت گوسفند و گوساله + جدول
بازار دام زنده ایران در هفته جاری با ثبات نسبی همراه بوده و طبق دادههای رسمی اتحادیه سراسری صنعت دامپروران همگام کشور، نرخها بدون تغییر نسبت به روزهای گذشته باقی ماندهاند. این ثبات در شرایطی رخ داده که نوسانات فصلی و هزینههای خوراک دام در ماههای اخیر بر صنعت دامپروری فشار وارد کرده بود. بررسیها نشان میدهد میانگین قیمت گوسفند در استانهای مختلف کشور حدود ۵۶۱ هزار تومان و میانگین بهای گوساله زنده نیز در حدود ۵۴۱ هزار تومان است؛ عددی که در مقایسه با دوره مشابه ماه قبل تقریباً تغییر نکرده است.
تهران؛ پیشتاز گرانی گوسفند زنده
در تحلیل استانی بازار دام، پایتخت همچنان در صدر فهرست گرانترین بازارها قرار دارد. در تهران، بهای هر کیلوگرم گوسفند زنده به ۵۹۰ هزار تومان رسیده است؛ رقمی که اختلاف قابلتوجهی با میانگین کشوری دارد. رشد تقاضای مصرفی در حاشیه بازار تهران، هزینه حملونقل، اجاره مکانهای نگهداری دام و همچنین نرخ بالاتر خوراک از جمله عواملی هستند که موجب تثبیت این سطح قیمت در پایتخت شدهاند. کارشناسان اقتصادی معتقدند فاصله قیمتی تهران با سایر استانها، بازتاب فشار هزینههای توزیع و تقاضای بالای مصرفی در کلانشهر است و بعید است در کوتاهمدت کاهش محسوسی در نرخها مشاهده شود.
ارزانترین گوسفند در فارس؛ نشانهای از وفور عرضه
در نقطه مقابل، استان فارس با متوسط قیمت ۵۲۵ هزار تومان بهعنوان ارزانترین منطقه کشور در فروش گوسفند زنده معرفی شده است. کارشناسان دلیل اصلی این تفاوت را در وفور تولید، شرایط اقلیمی مناسب برای پرورش نژادهای بومی و کاهش هزینههای حملونقل میدانند. دامداران این استان اعلام کردهاند که بهرغم افزایش هزینه خوراک، با مدیریت تولید و عرضه مستمر توانستهاند تعادل بازار را حفظ کنند. این روند، به تثبیت نسبی نرخ دام در جنوب کشور انجامیده و در صورت تداوم، میتواند اثر بازدارندهای بر افزایش قیمت در سطح ملی داشته باشد.
وضعیت بهای گوساله؛ تهران همچنان در قله قیمت
بازار گوساله نیز تصویری مشابه با گوسفند دارد. در پایتخت، متوسط قیمت هر کیلوگرم گوساله زنده ۵۹۰ هزار تومان اعلام شده است؛ رقمی که مطابق با سقف نرخ گوسفند در همین استان است. شرایط تغذیه، هزینههای نگهداری و فشار تقاضای مستمر از سوی کشتارگاهها، موجب تثبیت سطح بالای قیمت در تهران شده است. در سوی دیگر کشور، استانهای چهارمحال و بختیاری و خراسان رضوی با نرخ ۴۹۰ هزار تومان ارزانترین بازار گوساله را در اختیار دارند. این مناطق با برخورداری از مراتع طبیعی و آبوهوای مناسب برای پرورش دام سنگین، توانستهاند قیمتها را کنترل کنند و بخشی از نیاز سایر استانها را نیز تأمین نمایند.
تحلیل ثبات نرخها از نگاه کارشناسان
کارشناسان اتحادیه دامپروران همگام کشور معتقدند علت اصلی ثبات نرخ دام در روزهای اخیر، کاهش تقاضای فصلی و رکود نسبی در خرید خانوارهاست. در حالی که در ماههای منتهی به نوروز معمولاً افزایش قیمتها مشاهده میشود، امسال شرایط بازار نشانههایی از آرامش دارد. بخشی از این مسئله به اصلاح زنجیره تأمین خوراک دام و مدیریت بهینه عرضه در استانهای تولیدکننده بازمیگردد. از سوی دیگر، دامداران ترجیح دادهاند در وضعیت فعلی از عرضه گسترده دام خودداری کنند تا تعادل بازار حفظ شود.
تأثیر هزینه خوراک و نهادهها بر قیمت دام
هزینه خوراک دام همواره از عوامل تعیینکننده در نرخ نهایی گوسفند و گوساله بوده است. در ماههای گذشته، نوسانات قیمت نهادههایی مانند ذرت، جو و سویا تاثیر چشمگیری بر هزینه تولید داشت، اما با بهبود شرایط تأمین در بازار داخلی و واردات هدفمند نهادههای دامی، قیمتها تا حدی کنترل شدهاند. دامپروران میگویند چنانچه این روند ادامه پیدا کند، امکان حفظ ثبات کنونی تا پایان زمستان وجود دارد، هرچند کوچکترین تغییر در بازار جهانی خوراک دام میتواند تعادل قیمت را برهم بزند.
چشمانداز بازار دام تا پایان زمستان
بر اساس روند فعلی، کارشناسان بازار پیشبینی میکنند تا پیش از شروع ماه رمضان، نوسان عمدهای در نرخ دام زنده رخ ندهد. با توجه به ظرفیت موجود در استانهای تولیدکننده، عرضه نسبتاً پایدار و کنترل هزینههای حملونقل، احتمال رشد شدید قیمتها پایین ارزیابی میشود. با این حال، رشد تقاضای فصلی برای گوشت قرمز در ماه پایانی سال میتواند فشار موقتی بر بازار وارد کند. اتحادیه دامپروران تأکید دارد که در صورت تداوم مدیریت عرضه، بازار بدون شوک قیمتی وارد سال جدید خواهد شد.
نقش تهران در تعادل بازار ملی دام
تهران نه تنها بزرگترین بازار مصرف دام زنده در کشور است، بلکه نقش تعیینکنندهای در شکلدهی به قیمتهای سراسری دارد. هر نوسان در نرخ دام پایتخت به سرعت به سایر استانها سرایت میکند. از این رو، تمرکز سیاستگذاریهای تنظیم بازار بر کنترل هزینههای توزیع و تقویت زیرساختهای میادین عرضه در تهران میتواند در ثبات ملی مؤثر باشد. تحلیلگران اقتصادی پیشنهاد میکنند با حمایت از دامداران مناطق ارزانتر نظیر فارس و چهارمحال و بختیاری، شبکه توزیع بیناستانی تقویت شود تا اختلاف قیمتها کاهش یابد.
جمعبندی
آمارهای رسمی اتحادیه سراسری صنعت دامپروران همگام کشور نشان میدهد که بازار دام زنده ایران در وضعیت تعادلی قرار دارد؛ نه خبری از افزایش ناگهانی و نه نشانهای از کاهش محسوس دیده میشود. تهران همچنان گرانترین استان در هر دو شاخص گوسفند و گوساله است، در حالی که فارس، چهارمحال و بختیاری و خراسان رضوی در سمت مقابل، ارزانترین بازارها را به خود اختصاص دادهاند. تحلیلها حاکی از آن است که مدیریت عرضه، ثبات نسبی در هزینه خوراک دام و کاهش تقاضای فصلی، سه عامل اصلی در حفظ آرامش بازار فعلی بودهاند. با تداوم این شرایط، به نظر میرسد تا پایان زمستان، بازار دام زنده ایران یکی از آرامترین دورههای خود را در سالهای اخیر تجربه کند.
