رجیستری ۲۴ مدل گوشی به‌زودی آزاد می‌شود؟ خبر خوش برای خریداران آیفون و سامسونگ و جزئیات فعال‌سازی موبایل‌های مسافری
بازار موبایل ایران در روزهای اخیر با چالش تازه‌ای در فرآیند واردات و رجیستری گوشی‌های هوشمند روبه‌رو شده است. توقف ثبت و فعال‌سازی برخی مدل‌های تلفن همراه، به‌ویژه محصولات پرچمدار، موجب افزایش نگرانی خریداران و بروز اختلاف میان فروشندگان و مشتریان شده است.
بر اساس آخرین اظهارات سید حسین سادات‌حسینی، رئیس اتحادیه دستگاه‌های مخابراتی و ارتباطی، تعدادی از گوشی‌هایی که از طریق رویه مسافری وارد کشور شده‌اند، با وجود اظهار در گمرک، هنوز کد فعال‌سازی دریافت نکرده‌اند.
سادات‌حسینی روز چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۴۰۵ اعلام کرد که موضوع در جلسات مشترک با وزارت صنعت، معدن و تجارت پیگیری شده و قرار است برای گوشی‌های دارای اظهار گمرکی، امکان دریافت کد فعال‌سازی فراهم شود.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که پیش‌تر، در پنجم آبان، خبر محدودیت رجیستری ۲۴ مدل گوشی از برندهای مختلف به گمرکات ابلاغ شده بود.
ماجرای ممنوعیت رجیستری ۲۴ مدل گوشی چیست؟
بر اساس گزارش‌های منتشرشده در پنجم آبان ۱۴۰۵، فهرستی شامل ۲۴ مدل تلفن همراه با محدودیت ترخیص و رجیستری در رویه‌های مسافری و تجاری مواجه شده است.
این محدودیت در ادامه سیاست‌های مربوط به واردات موبایل و پس از اعمال محدودیت ثبت سفارش تجاری گوشی‌های بالای ۴۰۰ یورو اعلام شد.
طبق گزارش خبرگزاری تسنیم، برخی مدل‌های جدید آیفون، سامسونگ، شیائومی، ویوو، آنر و گوگل در میان محصولات مشمول این تصمیم قرار دارند.
از جمله مدل‌های مطرح‌شده در گزارش‌ها می‌توان به آیفون ۱۸ پرو، آیفون ۱۸ پرو مکس، برخی مدل‌های خانواده گلکسی S27 و شیائومی ۱۸ اشاره کرد.
البته باید توجه داشت که محدودیت رجیستری این مدل‌ها به معنای ممنوعیت تمام گوشی‌های برندهای یادشده نیست.
همچنین فهرست‌های رسانه‌ای را نباید جایگزین آخرین وضعیت ثبت‌شده در گمرک و سامانه همتا دانست.
نکته مهم دیگر این است که عدد ۲۴ به تعداد مدل‌های مشمول محدودیت اشاره دارد، نه تعداد دستگاه‌هایی که تاکنون با مشکل رجیستری مواجه شده‌اند. رئیس اتحادیه نیز اعلام کرده آمار دقیقی از تعداد گوشی‌های بلاتکلیف در دست نیست.
خبر خوش برای خریداران؛ مشکل رجیستری کدام گوشی‌ها حل می‌شود؟
جدیدترین اظهارات رئیس اتحادیه دستگاه‌های مخابراتی و ارتباطی نشان می‌دهد بخشی از مشکلات ایجادشده ممکن است در روزهای آینده برطرف شود.
به گفته سادات‌حسینی، گوشی‌هایی که از مسیر مسافری وارد کشور شده و فرآیند اظهار گمرکی آنها انجام شده، اما هنوز کد فعال‌سازی دریافت نکرده‌اند، در اولویت تعیین تکلیف قرار دارند.
این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بعضی خریداران هنگام خرید تصور می‌کردند که فرآیند قانونی واردات گوشی تکمیل شده است، اما پس از دریافت دستگاه متوجه شده‌اند امکان فعال‌سازی آن در شبکه تلفن همراه وجود ندارد.
با این حال، اظهار گمرکی به‌تنهایی به معنای تکمیل رجیستری نیست و وضعیت پرداخت حقوق گمرکی و ثبت اطلاعات دستگاه نیز باید مشخص باشد.
سادات‌حسینی ابراز امیدواری کرده است که این مشکل طی چند روز آینده برطرف شود؛ اما تا زمان انتشار گزارش حاضر، تاریخ قطعی و عمومی برای صدور همه کدهای فعال‌سازی اعلام نشده است.
سرنوشت گوشی‌هایی که به گمرک اظهار نشده‌اند چه می‌شود؟
یکی از مهم‌ترین ابهامات بازار مربوط به گوشی‌هایی است که بدون طی مراحل قانونی اظهار گمرکی وارد کشور شده‌اند.
رئیس اتحادیه تأکید کرده است که اگر حقوق گمرکی تلفن همراه پرداخت نشده باشد، خریدار نمی‌تواند انتظار داشته باشد دستگاه بدون تکمیل ضوابط قانونی از خدمات شبکه تلفن همراه استفاده کند.
در نتیجه، شرایط این گروه با گوشی‌هایی که در گمرک اظهار شده‌اند، یکسان نیست.
برای روشن‌تر شدن موضوع، می‌توان وضعیت دستگاه‌ها را در سه گروه بررسی کرد:
|
وضعیت گوشی |
شرایط رجیستری |
|---|---|
|
اظهار گمرکی انجام‌شده، اما کد فعال‌سازی صادر نشده |
در انتظار تعیین تکلیف و صدور کد در صورت احراز شرایط |
|
بدون اظهار گمرکی و پرداخت حقوق قانونی |
فاقد امکان فعال‌سازی قانونی در وضعیت فعلی |
|
ثبت و فعال‌سازی کامل در همتا |
قابل استفاده مطابق وضعیت ثبت‌شده دستگاه |
در چنین شرایطی، خریدارانی که گوشی رجیسترنشده دریافت کرده‌اند باید ابتدا مشخص کنند دستگاه آنها در کدام گروه قرار می‌گیرد.
همچنین رئیس اتحادیه توصیه کرده است افرادی که با فروشنده اختلاف دارند، موضوع را با توجه به شرایط معامله پیگیری کنند و در صورت حل نشدن مشکل به بخش رسیدگی به شکایات اتحادیه مراجعه کنند.
واردات مسافری ۲۴ مدل گوشی چه زمانی دوباره آغاز می‌شود؟
یکی دیگر از موضوعات مهم، احتمال بازگشایی مسیر واردات مسافری برای مدل‌های مشمول محدودیت است.
بر اساس اعلام رئیس اتحادیه، مذاکراتی برای تدوین ساختار جدید واردات گوشی مسافری انجام شده و فعالان صنفی در حال پیگیری بازگشایی این مسیر هستند.
با این حال، آغاز مجدد واردات به فراهم شدن زیرساخت‌های اجرایی و تعیین ضوابط تازه بستگی دارد.
در جلسه‌ای که دوازدهم آبان درباره بازنگری فرآیند واردات مسافری برگزار شد، سه محور اصلی مورد توجه قرار گرفت: احراز اصالت دستگاه، ارائه خدمات پس از فروش و رعایت الزامات امنیتی.
این موارد قرار است در طراحی سازوکار جدید ثبت گوشی‌های مسافری لحاظ شوند.
هدف از چنین تغییراتی، ایجاد سازوکاری شفاف‌تر برای واردات مسافری و جلوگیری از سوءاستفاده از این رویه عنوان شده است.
با وجود این، هنوز نمی‌توان بازگشایی قطعی واردات تمام ۲۴ مدل را اعلام کرد.
تأثیر محدودیت رجیستری بر قیمت آیفون و سامسونگ در بازار ایران
توقف رجیستری برخی مدل‌های گوشی می‌تواند از چند مسیر بر بازار موبایل اثر بگذارد.
نخستین پیامد احتمالی، کاهش عرضه قابل استفاده قانونی در بازار است. هنگامی که ورود یا فعال‌سازی یک مدل با محدودیت مواجه می‌شود، خریداران ممکن است برای تهیه نسخه‌های رجیسترشده به فروشندگان کمتری دسترسی داشته باشند.
این موضوع می‌تواند اختلاف قیمت میان گوشی‌های رجیسترشده و رجیسترنشده را افزایش دهد.
از سوی دیگر، برخی خریداران ممکن است خرید خود را به تعویق بیندازند تا وضعیت مقررات مشخص شود. چنین رفتاری می‌تواند به کاهش معاملات منجر شود.
فعالان صنفی نیز هشدار داده‌اند که محدودیت مسیرهای رسمی واردات ممکن است بخشی از تقاضا را به سمت بازارهای غیررسمی هدایت کند و مشکلات مربوط به ضمانت و خدمات پس از فروش را افزایش دهد.
با این حال، افزایش قیمت همه مدل‌های آیفون یا سامسونگ نتیجه قطعی این تصمیم نیست؛ زیرا نرخ ارز، میزان موجودی بازار و وضعیت تقاضا نیز بر قیمت گوشی تأثیر دارند.
چگونه قبل از خرید گوشی رجیستری آن را استعلام بگیریم؟
مهم‌ترین توصیه کارشناسان بازار موبایل به خریداران این است که پیش از پرداخت وجه، وضعیت اصالت و فعال‌سازی دستگاه را بررسی کنند.
سامانه همتا امکان استعلام شناسه گوشی را فراهم کرده است و خریداران می‌توانند از طریق روش‌های رسمی، اطلاعات دستگاه را مشاهده کنند.
برای این کار می‌توان مراحل زیر را انجام داد:
-
با شماره‌گیری کد
*#06#شناسه ۱۵ رقمی IMEI گوشی را مشاهده کنید. -
کد دستوری
*7777#را شماره‌گیری کرده و گزینه استعلام اصالت را انتخاب کنید. -
شناسه IMEI دستگاه را وارد کنید و نتیجه اعلام‌شده را بررسی کنید.
-
مشخصات دستگاه، نوع واردات و وضعیت قانونی آن را با اطلاعات فروشنده تطبیق دهید.
-
در صورت خرید گوشی نو، از ارائه کد فعال‌سازی معتبر و تکمیل فعال‌سازی اطمینان حاصل کنید.
همچنین امکان استفاده از وب‌سایت رسمی سامانه همتا وجود دارد.
طبق راهنمای منتشرشده درباره سامانه همتا، استعلام اصالت می‌تواند اطلاعاتی درباره قانونی بودن دستگاه، نوع واردات و وضعیت آن ارائه کند.
خریداران گوشی‌های کارکرده نیز باید علاوه بر استعلام اصالت، انتقال مالکیت دستگاه را بررسی کنند.
آیا خرید گوشی رجیسترنشده ریسک دارد؟
خرید تلفن همراهی که وضعیت رجیستری مشخصی ندارد، می‌تواند مشکلات مالی و حقوقی برای مصرف‌کننده ایجاد کند.
مهم‌ترین خطر، احتمال قطع خدمات شبکه تلفن همراه پس از پایان مهلت مجاز استفاده از دستگاه است.
همچنین خریدار ممکن است برای دریافت کد فعال‌سازی با مشکل روبه‌رو شود یا ناچار باشد اختلاف خود با فروشنده را از طریق مراجع صنفی پیگیری کند.
در مورد گوشی‌های واردشده از مسیر مسافری نیز موضوع خدمات پس از فروش اهمیت دارد؛ زیرا شرایط گارانتی و پشتیبانی این دستگاه‌ها می‌تواند با گوشی‌های واردشده از مسیر تجاری متفاوت باشد.
به همین دلیل، اتکا به وعده فروشنده مبنی بر رجیستر شدن گوشی در آینده، بدون وجود مدارک و وضعیت مشخص قانونی، می‌تواند ریسک خرید را افزایش دهد.
جمع‌بندی؛ آیا مشکل رجیستری ۲۴ مدل گوشی حل می‌شود؟
بررسی تازه‌ترین خبرهای بازار موبایل در چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد پیگیری‌ها برای حل مشکل رجیستری ۲۴ مدل گوشی وارد مرحله جدیدی شده است.
رئیس اتحادیه دستگاه‌های مخابراتی و ارتباطی اعلام کرده که گوشی‌های مسافری اظهارشده در گمرک که هنوز کد فعال‌سازی دریافت نکرده‌اند، در مسیر تعیین تکلیف قرار دارند.
در مقابل، گوشی‌هایی که بدون اظهار گمرکی وارد کشور شده‌اند، همچنان با محدودیت قانونی مواجه هستند.
همچنین مذاکرات برای بازگشایی واردات مسافری مدل‌های مشمول محدودیت ادامه دارد، اما اجرایی شدن آن به تصویب و فراهم شدن سازوکار جدید وابسته است.
در مجموع، خبر جدید رجیستری برای بخشی از خریداران امیدوارکننده است، اما هنوز به معنای رفع کامل ممنوعیت یا فعال‌سازی قطعی تمام گوشی‌های بلاتکلیف نیست.
بنابراین، مهم‌ترین توصیه به خریداران این است که پیش از خرید هر مدل گوشی، وضعیت قانونی آن را در سامانه همتا بررسی کنند و تا زمان صدور مجوزهای رسمی، صرفاً بر اساس وعده رجیستری در روزهای آینده تصمیم به خرید نگیرند.