خبر خوش برای بازار گوشت قرمز؛ افزایش ۵۰ درصدی پرواربندی و احتمال کاهش قیمت گوشت در هفته‌های آینده
بازار گوشت قرمز در حالی وارد نیمه آبان ۱۴۰۵ شده که افزایش هزینه‌های زندگی و کاهش قدرت خرید، تأمین این کالای پروتئینی را برای بسیاری از خانوارها دشوار کرده است.
با وجود این شرایط، فعالان صنعت دامپروری از افزایش ظرفیت عرضه و بهبود وضعیت تولید داخلی خبر می‌دهند؛ موضوعی که می‌تواند زمینه مهار رشد قیمت را فراهم کند.
منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام کشور، در تازه‌ترین اظهارات خود تأکید کرده است که افزایش عرضه دام و گوشت گرم می‌تواند در هفته‌های آینده از ادامه گرانی جلوگیری کند.
او امیدوار است در صورت استمرار عرضه، قیمت برخی اقلام گوشتی کاهش پیدا کند.
البته پوریان پیش‌تر نیز تأکید کرده بود که افزایش تولید دام لزوماً به معنای کاهش قیمت گوشت در خرده‌فروشی نیست؛ زیرا بازار مصرف علاوه بر میزان تولید، از هزینه‌ها و شرایط اقتصادی تأثیر می‌پذیرد.
این تفاوت نشان می‌دهد مسیر کاهش قیمت گوشت به عواملی فراتر از افزایش تعداد دام‌های آماده کشتار وابسته است.
افزایش ۵۰ درصدی پرواربندی؛ هشت میلیون رأس دام آماده ورود به بازار می‌شوند؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های اظهارات جدید رئیس شورای تأمین دام کشور، اعلام رشد حدود ۵۰ درصدی فعالیت‌های پرواربندی نسبت به سال گذشته است.
بر اساس توضیحات پوریان، فعالیت واحدهای پرواربندی در اواخر تابستان و فصل پاییز افزایش یافته و این رشد در بخش دام سبک و سنگین مشاهده شده است.
او همچنین پیش‌بینی کرده که جمعیت دام‌های پروارشده در کشور به حدود هشت میلیون رأس برسد.
این ارقام، برآوردهای مطرح‌شده از سوی رئیس شورای تأمین دام هستند و آمار نهایی مستقلی برای تأیید دقیق رشد ۵۰ درصدی و جمعیت هشت میلیون رأسی در منابع بررسی‌شده منتشر نشده است.
بااین‌حال، گزارش‌های پیشین نیز از بهبود پرواربندی و افزایش عرضه خبر داده بودند.
برای نمونه، پوریان در مهرماه اعلام کرده بود عرضه دام و گوشت قرمز نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۳۰ درصد افزایش یافته است.
اهمیت افزایش پرواربندی در آن است که دام‌های کم‌وزن با گذراندن دوره تغذیه و رشد، در ماه‌های آینده به وزن مناسب کشتار می‌رسند.
بنابراین، اگر روند اعلام‌شده تحقق پیدا کند، زمستان ۱۴۰۵ و بهار ۱۴۰۶ می‌تواند با عرضه بیشتر دام کشتاری همراه باشد.
نیاز سالانه ایران به گوشت قرمز چقدر است؟
برآوردهای مطرح‌شده در صنعت دامپروری نشان می‌دهد نیاز سالانه کشور به گوشت قرمز حدود یک میلیون تا یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن است.
در مقابل، تولید داخلی حدود ۹۰۰ هزار تن برآورد می‌شود و بخشی از نیاز باقی‌مانده از طریق واردات تأمین می‌شود.
بر اساس این ارقام، سهم تولید داخل از نیاز سالانه کشور حدود ۸۲ تا ۹۰ درصد است.
البته میزان دقیق تولید و نیاز مصرفی در گزارش‌های نهادهای مختلف یکسان نیست و برای ارزیابی دقیق بازار باید آمار تولید، کشتار و واردات در یک دوره زمانی مشترک بررسی شود.
این ارقام نشان می‌دهند تولیدکنندگان داخلی نقش اصلی را در تأمین گوشت قرمز دارند؛ بنابراین هرگونه افزایش پایدار تولید می‌تواند بر امنیت عرضه این محصول تأثیرگذار باشد.
بااین‌حال، افزایش ظرفیت تولید به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که مصرف‌کنندگان بتوانند گوشت را با قیمت پایین‌تری خریداری کنند.
قیمت گوشت قرمز امروز چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۴۰۵؛ بازار چه وضعیتی دارد؟
بررسی گزارش‌های تازه بازار نشان می‌دهد قیمت گوشت قرمز در روز چهارشنبه ۱۳ آبان نسبت به روز گذشته تغییر محسوسی نداشته است.
نورنیوز در گزارشی که ساعت ۱۰:۳۵ امروز منتشر شد، از ثبات قیمت گوشت گوسفندی و گوساله و نبود اختلال قابل توجه در دسترسی به محصولات خبر داد.
بااین‌حال، ثبات قیمت‌ها به معنای ارزان بودن گوشت نیست.
بر اساس مشاهدات میدانی ایسنا از یک مرکز عرضه در تهران در روز ۱۰ آبان، برخی قطعات گوشت قرمز همچنان با قیمت بالاتر از دو میلیون تومان عرضه می‌شدند.
جدول قیمت انواع گوشت قرمز در بازار تهران
|
نوع گوشت |
قیمت هر کیلوگرم |
|---|---|
|
ران گوساله |
۲٬۶۰۰٬۰۰۰ تومان |
|
ماهیچه ممتاز گوساله |
۲٬۴۷۶٬۰۰۰ تومان |
|
مغز ران ممتاز گوساله |
۲٬۳۴۰٬۰۰۰ تومان |
|
گوشت چرخ‌کرده گوساله ممتاز |
۱٬۵۲۰٬۰۰۰ تومان |
|
ران گوسفندی |
۲٬۳۴۰٬۰۰۰ تومان |
|
راسته گوسفندی با استخوان |
۲٬۲۵۰٬۰۰۰ تومان |
|
ماهیچه گوسفندی |
۲٬۱۵۰٬۰۰۰ تومان |
|
قلوه‌گاه گوسفندی |
۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان |
فاصله قیمتی میان قطعات مختلف گوشت نشان می‌دهد حتی در شرایط ثبات نسبی بازار، هزینه خرید برای خانوارها می‌تواند بسیار متفاوت باشد.
چرا با وجود افزایش عرضه، قیمت گوشت کاهش پیدا نمی‌کند؟
یکی از پرسش‌های اصلی بازار گوشت این است که چرا افزایش جمعیت دام و بهبود تولید، بلافاصله به کاهش قیمت در قصابی‌ها منجر نمی‌شود.
نخستین عامل، هزینه‌های تولید است. دامداران برای پرورش دام به خوراک، خدمات دامپزشکی، نیروی انسانی و امکانات نگهداری نیاز دارند.
افزایش قیمت نهاده‌ها می‌تواند هزینه تمام‌شده تولید را بالا ببرد و بخشی از اثر افزایش عرضه را خنثی کند.
عامل دوم، ساختار توزیع گوشت است. محصول پس از خروج از دامداری باید مراحل حمل‌ونقل، کشتار، قطعه‌بندی، نگهداری و فروش را پشت سر بگذارد.
هر مرحله هزینه‌هایی دارد که به قیمت مصرف‌کننده اضافه می‌شود.
عامل سوم نیز شرایط اقتصادی و انتظارات تورمی است.
پوریان در گفت‌وگوهای پیشین خود تأکید کرده بود که قیمت گوشت در بازار مصرف همیشه متناسب با تغییرات قیمت دام زنده حرکت نمی‌کند.
بنابراین، کاهش پایدار قیمت گوشت نیازمند بهبود هم‌زمان عرضه و شرایط اقتصادی زنجیره توزیع است.
تأثیر جنگ و نوسان دلار بر قیمت گوشت قرمز
در اظهارات رئیس شورای تأمین دام کشور، شرایط جنگی و عوامل روانی از دلایل مهم نوسانات قیمت معرفی شده‌اند.
افزایش نااطمینانی اقتصادی می‌تواند رفتار خریداران و فروشندگان را تغییر دهد و باعث شود فعالان بازار در قیمت‌گذاری محتاط‌تر عمل کنند.
از سوی دیگر، افزایش نرخ ارز می‌تواند هزینه نهاده‌های وارداتی، حمل‌ونقل و تأمین گوشت خارجی را بالا ببرد.
بااین‌حال، نسبت دادن سهم مشخصی از قیمت گوشت به عوامل روانی نیازمند مطالعه و داده‌های قابل اندازه‌گیری است.
در نتیجه، ادعای تأثیر حدود ۵۰ درصدی فضای روانی بر قیمت‌ها را باید یک ارزیابی صنفی دانست، نه آماری قطعی درباره ساختار بازار.
چرا گوشت منجمد وارداتی دیگر ارزان‌تر نیست؟
یکی دیگر از تحولات مهم بازار، افزایش هزینه واردات گوشت قرمز است.
در گذشته، گوشت منجمد وارداتی یکی از گزینه‌های نسبتاً اقتصادی برای بخشی از مصرف‌کنندگان محسوب می‌شد.
اما افزایش نرخ ارز، هزینه حمل‌ونقل، بیمه و محدودیت‌های تجاری می‌تواند این مزیت قیمتی را کاهش دهد.
پوریان پیش‌تر نیز اعلام کرده بود که افزایش هزینه واردات باعث شده اختلاف قیمت گوشت داخلی و وارداتی در برخی اقلام کاهش پیدا کند.
در چنین شرایطی، افزایش عرضه گوشت گرم تولید داخل ممکن است بخشی از تقاضای گوشت منجمد را جذب کند.
اگر این جابه‌جایی تقاضا با عرضه مناسب همراه باشد، امکان توقف رشد قیمت برخی محصولات منجمد وجود خواهد داشت.
بااین‌حال، برای تأیید کاهش قیمت باید نرخ فروش اقلام مشابه در بازه‌های زمانی مشخص مقایسه شود.
نقش تولید علوفه داخلی در کاهش هزینه دامداری
رئیس شورای تأمین دام کشور توسعه تولید علوفه داخلی را یکی از عوامل مؤثر بر بهبود پرواربندی معرفی کرده است.
به گفته او، افزایش تولید یونجه و استفاده بیشتر از علوفه داخلی، وابستگی دامداران به برخی نهاده‌های وارداتی را کاهش داده است.
در گزارشی از اظهارات قبلی پوریان آمده که سهم یونجه و علوفه داخلی در سبد تغذیه دام از حدود ۱۲ درصد به ۴۷ درصد رسیده است. این ارقام نیز به‌عنوان برآورد اعلام‌شده از سوی این مقام صنفی مطرح شده‌اند.
توسعه تولید علوفه داخلی در صورت حفظ کیفیت و قیمت مناسب می‌تواند به کاهش آسیب‌پذیری دامپروری در برابر نوسانات نرخ ارز کمک کند.
بااین‌حال، برای پایداری این روند باید موضوعاتی مانند منابع آب، هزینه کشت و بهره‌وری تولید نیز مورد توجه قرار گیرند.
پیش‌بینی قیمت گوشت قرمز در هفته‌های آینده
با توجه به شرایط فعلی، سه سناریو برای آینده قیمت گوشت قرمز قابل بررسی است.
سناریوی نخست؛ توقف روند گرانی: اگر عرضه دام و گوشت گرم مطابق برآوردها افزایش یابد و هزینه‌های تولید جهش تازه‌ای نداشته باشد، احتمال تثبیت قیمت‌ها بیشتر خواهد شد.
سناریوی دوم؛ کاهش قیمت برخی اقلام: در صورت افزایش رقابت میان عرضه‌کنندگان و ورود دام‌های پروارشده به بازار، امکان کاهش محدود قیمت بعضی قطعات گوشت و محصولات منجمد وجود دارد.
سناریوی سوم؛ ادامه قیمت‌های بالا: اگر نوسانات ارز، هزینه حمل‌ونقل و نهاده‌ها افزایش یابد، ممکن است قیمت مصرف‌کننده با وجود رشد عرضه همچنان بالا باقی بماند.
در مجموع، داده‌های موجود امکان مهار روند افزایشی را نشان می‌دهند، اما هنوز نمی‌توان زمان یا میزان مشخصی برای کاهش قیمت گوشت اعلام کرد.
جمع‌بندی؛ گوشت قرمز بالاخره ارزان می‌شود؟
بازار گوشت قرمز در آبان ۱۴۰۵ با دو واقعیت هم‌زمان روبه‌روست؛ از یک طرف افزایش فعالیت‌های پرواربندی و بهبود ظرفیت عرضه، چشم‌انداز تأمین گوشت را امیدوارکننده‌تر کرده و از طرف دیگر، هزینه بالای تولید و کاهش قدرت خرید خانوارها همچنان از چالش‌های جدی بازار است.
رئیس شورای تأمین دام کشور از رشد ۵۰ درصدی پرواربندی و احتمال رسیدن جمعیت دام‌های پروارشده به هشت میلیون رأس خبر داده و امیدوار است افزایش عرضه، گرانی گوشت را در هفته‌های آینده مهار کند.
بااین‌حال، آنچه فعلاً در بازار تأیید شده، ثبات نسبی قیمت‌هاست؛ نه آغاز کاهش گسترده و قطعی نرخ گوشت قرمز.
اگر دام‌های آماده کشتار در زمستان وارد بازار شوند و هم‌زمان هزینه‌های تولید و توزیع کنترل شود، امکان کاهش قیمت برخی اقلام وجود خواهد داشت.
در نهایت، موفقیت سیاست‌های تنظیم بازار زمانی برای مردم ملموس خواهد بود که افزایش تولید داخلی به کاهش واقعی قیمت در فروشگاه‌ها و بهبود دسترسی خانوارها به گوشت قرمز منجر شود.