قیمت جهانی طلا در معاملات سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵ برابر با ۳ نوامبر ۲۰۲۶، به محدوده ۳۹۲۷ دلار به ازای هر اونس رسید. این در حالی است که طلا در ژانویه سال جاری رکورد تاریخی ۵۵۹۵ دلار را ثبت کرده بود. مقایسه این دو رقم نشان می‌دهد ارزش اونس جهانی نسبت به بالاترین سطح خود حدود ۲۹.۸ درصد کاهش یافته است.

در معاملات صبح چهارشنبه ۱۳ آبان نیز قیمت طلای نقدی با افزایش نسبی به حدود ۳۹۴۷ دلار رسید. تضعیف دلار و کاهش بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا از عوامل حمایت‌کننده قیمت در این مقطع بودند؛ با این حال، بازار همچنان تحت تأثیر انتظارات نرخ بهره و تحولات سیاسی قرار دارد.

این تحولات پرسش مهمی را پیش روی سرمایه‌گذاران قرار داده است: آیا کاهش شدید قیمت طلا فرصتی برای بازگشت تقاضا ایجاد می‌کند یا بازار جهانی فلز زرد همچنان در مسیر اصلاح قیمت باقی خواهد ماند؟

چرا قیمت جهانی طلا در سال ۲۰۲۶ سقوط کرد؟

بازار طلا سال ۲۰۲۶ را با افزایش چشمگیر تقاضای سرمایه‌گذاری آغاز کرد. نگرانی درباره آینده اقتصاد جهانی، افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی و تمایل سرمایه‌گذاران به حفظ ارزش دارایی‌های خود، قیمت اونس را در ماه ژانویه به بالاترین سطح تاریخی رساند.

با این حال، روند صعودی قیمت‌ها پایدار نماند و مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و سیاسی، مسیر بازار را تغییر داد.

یکی از مهم‌ترین عوامل این تغییر، پیامدهای اقتصادی جنگ مرتبط با ایران و افزایش نگرانی‌ها درباره عرضه انرژی بود. رشد قیمت نفت، انتظارات تورمی در اقتصاد جهانی را تشدید کرد و احتمال بالا ماندن نرخ بهره آمریکا را افزایش داد.

در چنین شرایطی، دارایی‌هایی مانند اوراق خزانه‌داری آمریکا به دلیل پرداخت سود، برای بخشی از سرمایه‌گذاران جذاب‌تر شدند. طلا برخلاف این اوراق، درآمد دوره‌ای ایجاد نمی‌کند و افزایش بازده واقعی اوراق می‌تواند هزینه فرصت نگهداری آن را بالا ببرد.

از سوی دیگر، تقویت شاخص دلار باعث شد خرید طلا برای دارندگان سایر ارزها گران‌تر شود. ترکیب این عوامل، فشار فروش را در بازار جهانی افزایش داد و مانع تداوم روند صعودی ابتدای سال شد.

نکته مهم این است که افزایش تنش‌های نظامی الزاماً به معنای رشد قیمت طلا نیست. اگر یک بحران ژئوپلیتیکی با افزایش قیمت انرژی، تورم بالاتر و سیاست پولی انقباضی همراه شود، آثار منفی آن می‌تواند بر تقاضای دارایی امن غلبه کند؛ اتفاقی که در بخش‌هایی از سال ۲۰۲۶ مشاهده شد.

بازگشت قیمت طلا پس از سقوط اکتبر؛ آیا بازار به کف رسیده است؟

فشار فروش در بازار جهانی طلا طی روزهای پایانی اکتبر شدت گرفت. افت سهام شرکت‌های فناوری و هوش مصنوعی، افزایش نگرانی درباره ارزش‌گذاری این شرکت‌ها و نیاز برخی سرمایه‌گذاران به تأمین نقدینگی، موج تازه‌ای از فروش دارایی‌ها را ایجاد کرد.

در چنین شرایطی، حتی طلا نیز از فشار فروش در امان نماند. کاهش قیمت به محدوده ۳۸۷۵ دلار نشان داد که در دوره‌های کمبود نقدینگی، سرمایه‌گذاران ممکن است دارایی‌های امن خود را نیز بفروشند.

با این حال، معاملات دوشنبه ۲ نوامبر با بازگشت تقاضا همراه شد و طلا بیش از ۲ درصد افزایش قیمت را تجربه کرد. کاهش قیمت نفت و انتشار اخبار مربوط به تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان جنگ ایران از عوامل مؤثر بر این بازگشت بودند.

این رشد در معاملات سه‌شنبه ادامه نیافت و قیمت دوباره کاهش پیدا کرد؛ موضوعی که نشان می‌دهد هنوز نمی‌توان از پایان قطعی روند اصلاحی بازار سخن گفت.

خرید ۳۲۱ تن طلا توسط بانک‌های مرکزی؛ مهم‌ترین سیگنال صعودی بازار

در میان عوامل تأثیرگذار بر آینده قیمت جهانی طلا، رفتار بانک‌های مرکزی اهمیت ویژه‌ای دارد.

بر اساس گزارش شورای جهانی طلا که سوم نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، بانک‌های مرکزی جهان در سه‌ماهه سوم سال جاری میلادی ۳۲۱ تن طلا به ذخایر خود اضافه کرده‌اند.

این میزان خرید نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴۲ درصد افزایش یافته است. همچنین مجموع خرید خالص بانک‌های مرکزی از ابتدای سال تا پایان سپتامبر به ۶۷۵ تن رسیده که ۶ درصد بیشتر از دوره مشابه سال ۲۰۲۵ است.

بخش بزرگی از خریدهای ثبت‌شده به چین و لهستان مربوط بوده است. البته گزارش شورای جهانی طلا نشان می‌دهد از مجموع ۳۲۱ تن تقاضای برآوردشده بانک‌های مرکزی در سه‌ماهه سوم، تنها حدود ۱۲۰ تن به‌صورت رسمی گزارش شده است.

این تفاوت نشان می‌دهد بخشی از فعالیت بانک‌های مرکزی در بازار طلا از طریق داده‌های غیرمستقیم برآورد می‌شود.

شورای جهانی طلا پیش‌بینی کرده خرید این نهادها در کل سال ۲۰۲۶ حداقل به سطح حدود ۸۴۸ تن سال ۲۰۲۵ برسد.

اهمیت این خریدها در آن است که بانک‌های مرکزی معمولاً با اهداف بلندمدت مانند تنوع‌بخشی به ذخایر، مدیریت ریسک و کاهش وابستگی به ارزهای خارجی وارد بازار طلا می‌شوند.

بنابراین، تداوم خرید بانک‌های مرکزی می‌تواند پشتوانه‌ای ساختاری برای قیمت طلا باشد؛ هرچند به‌تنهایی تضمین‌کننده افزایش قیمت در کوتاه‌مدت نیست.

کاهش تقاضای جواهرات و افزایش ورود سرمایه به صندوق‌های طلا

تازه‌ترین گزارش شورای جهانی طلا تصویری متفاوت از رفتار خریداران ارائه می‌دهد.

در حالی که بانک‌های مرکزی به خرید ادامه داده‌اند، تقاضای مصرفی در بخش‌هایی از بازار کاهش یافته است.

افت قدرت خرید مصرف‌کنندگان و انتظار برای مشخص شدن مسیر قیمت‌ها، از مهم‌ترین دلایل کاهش تقاضای فیزیکی هستند.

در مقابل، صندوق‌های سرمایه‌گذاری مبتنی بر طلای فیزیکی در سه‌ماهه سوم حدود ۲۱۱ تن ورود سرمایه ثبت کرده‌اند و موجودی آنها به رکورد ۴۲۵۶ تن رسیده است.

این تفاوت نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران نهادی و مصرف‌کنندگان خرد، ارزیابی یکسانی از آینده بازار طلا ندارند.

پیش‌بینی قیمت طلا در سال ۲۰۲۷؛ اونس به ۴۶۵۰ دلار می‌رسد؟

نتایج نظرسنجی جدید رویترز از ۳۰ تحلیلگر و معامله‌گر بازار طلا نشان می‌دهد انتظارات برای سال آینده همچنان نسبتاً مثبت است.

طبق این نظرسنجی که ۲۷ اکتبر منتشر شد، میانه پیش‌بینی قیمت متوسط طلا برای سال ۲۰۲۶ از ۴۵۰۹ دلار به ۴۴۹۵ دلار کاهش یافته است.

در مقابل، پیش‌بینی قیمت متوسط طلا برای سال ۲۰۲۷ از ۴۶۱۰ دلار به ۴۶۵۰ دلار افزایش یافته است.

البته این ارقام به معنای رسیدن قطعی طلا به ۴۶۵۰ دلار در پایان سال ۲۰۲۷ نیستند؛ بلکه نشان‌دهنده برآورد تحلیلگران از متوسط قیمت در طول آن سال هستند.

تحلیلگران معتقدند اگر فشار نرخ بهره کاهش پیدا کند و تقاضای بانک‌های مرکزی ادامه یابد، شرایط برای بازیابی تدریجی قیمت فراهم خواهد شد.

پیش‌بینی قیمت اونس طلا تا پایان ۲۰۲۶؛ سه سناریوی احتمالی

با توجه به شرایط فعلی، می‌توان سه مسیر متفاوت برای آینده کوتاه‌مدت طلا در نظر گرفت. این سناریوها بر پایه تحلیل میان‌سال شورای جهانی طلا و تحولات اخیر بازار تنظیم شده‌اند و هدف قیمتی قطعی محسوب نمی‌شوند.

این محدوده‌ها صرفاً برای بررسی سناریوها هستند و احتمال تحقق هرکدام به تحولات اقتصادی و سیاسی وابسته است. شورای جهانی طلا نیز در تحلیل میان‌سال خود، امکان حرکت قیمت به سوی ۴۵۰۰ دلار را در صورت شکل‌گیری محرک‌های صعودی مطرح کرده بود.

از مهم‌ترین متغیرهای پیش روی بازار می‌توان به تصمیم بعدی فدرال رزرو، داده‌های اشتغال و تورم آمریکا، قیمت نفت و تحولات خاورمیانه اشاره کرد.

تأثیر قیمت جهانی طلا بر بازار طلا و سکه ایران

نوسانات اونس جهانی برای سرمایه‌گذاران ایرانی اهمیت بالایی دارد، اما مسیر قیمت طلای داخلی تنها به بازار جهانی وابسته نیست.

قیمت دلار در بازار آزاد ایران، میزان تقاضای داخلی و شرایط سیاسی و اقتصادی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در قیمت طلا و سکه دارند.

به‌عنوان مثال، اگر اونس جهانی افزایش یابد اما نرخ دلار در ایران کاهش پیدا کند، ممکن است رشد قیمت طلای داخلی محدود شود.

در مقابل، حتی با کاهش قیمت جهانی طلا، افزایش قابل‌توجه نرخ ارز می‌تواند قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار را بالا ببرد.

علاوه بر این، قیمت سکه تحت تأثیر حباب بازار و میزان عرضه و تقاضا قرار دارد. بنابراین، پیش‌بینی قیمت سکه امامی و طلای ۱۸ عیار صرفاً بر اساس روند اونس جهانی قابل اتکا نیست.

آیا اکنون زمان بازگشت طلا فرا رسیده است؟

بررسی مجموع داده‌ها نشان می‌دهد که بازار جهانی طلا در موقعیتی حساس قرار دارد.

از یک سو، سقوط نزدیک به ۳۰ درصدی از سقف تاریخی ژانویه، افزایش خرید بانک‌های مرکزی و ورود سرمایه به صندوق‌های طلا، احتمال بازگشت قیمت‌ها را تقویت کرده‌اند.

از سوی دیگر، تداوم سیاست‌های پولی انقباضی، تقویت دلار و افزایش بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا همچنان از موانع اصلی صعود اونس جهانی محسوب می‌شوند.

در مجموع، چشم‌انداز میان‌مدت طلا نسبت به کوتاه‌مدت امیدوارکننده‌تر به نظر می‌رسد؛ اما بازگشت پایدار قیمت به کانال ۴۵۰۰ دلار، به تغییر محسوس شرایط اقتصاد جهانی نیاز دارد.

برای بازار ایران نیز نتیجه نهایی به حرکت هم‌زمان قیمت جهانی طلا و نرخ دلار بستگی خواهد داشت. ازاین‌رو، سرمایه‌گذاران باید در کنار اخبار بازار جهانی، تحولات ارزی داخلی و ریسک نوسانات شدید قیمت را نیز در نظر بگیرند.