قیمت مرغ امروز سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵؛ مرغ کیلویی ۳۳۰ هزار تومان شد؛ هشدار درباره گرانی از ۲۰ آبان!
بازار مرغ ایران در روزهای ابتدایی آبان ۱۴۰۵ با شرایط متفاوتی نسبت به بسیاری از بازارهای کالاهای اساسی مواجه شده است. برخلاف برخی محصولات غذایی که تحت تأثیر افزایش هزینه‌های تولید با رشد قیمت همراه بوده‌اند، مرغ به دلیل افزایش عرضه و ضعف تقاضا، پایین‌تر از نرخ مصوب معامله می‌شود.
مهدی یوسف‌خانی، دبیر انجمن کشتارگاه و صنایع بسته‌بندی طیور، در تازه‌ترین اظهارات خود نرخ مرغ زنده درب مرغداری را ۲۲۰ هزار تومان و قیمت مرغ گرم را ۳۳۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم اعلام کرده است.
این ارقام با روند گزارش‌های اخیر بازار نیز همخوانی دارند. در گزارشی که دوم آبان منتشر شد، یوسف‌خانی قیمت مرغ گرم را ۳۴۰ هزار تومان و نرخ مرغ زنده را حدود ۲۲۰ هزار تومان اعلام کرده بود.
همچنین فهرست قیمت خرده‌فروشی روز دوشنبه ۱۱ آبان، نرخ هر کیلو مرغ کامل تازه بسته‌بندی‌شده را ۳۳۰ هزار تومان ثبت کرده است.
با این حال، قیمت مصرف‌کننده در فروشگاه‌های مختلف ممکن است بسته به شهر، نوع بسته‌بندی، وزن مرغ و هزینه توزیع متفاوت باشد.
جدول قیمت مرغ امروز سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵
|
نوع محصول یا نرخ |
قیمت هر کیلو (تومان) |
|---|---|
|
مرغ زنده درب مرغداری |
۲۲۰٬۰۰۰ |
|
مرغ گرم برای مصرف‌کننده |
۳۳۰٬۰۰۰ |
|
نرخ مصوب مرغ زنده |
۲۵۰٬۰۰۰ |
|
نرخ مصوب مرغ گرم |
۳۸۰٬۰۰۰ |
|
اختلاف مرغ گرم با نرخ مصوب |
۵۰٬۰۰۰ کمتر |
|
اختلاف مرغ زنده با نرخ مصوب |
۳۰٬۰۰۰ کمتر |
مقایسه نرخ بازار و نرخ مصوب مرغ گرم
قیمت فعلی بازار
۳۳۰ هزار تومان
نرخ مصوب
۳۸۰ هزار تومان
این اختلاف نشان می‌دهد قیمت بازار در مقطع کنونی کمتر از سطحی است که برای فروش مرغ در ابتدای سال تعیین شده بود.
با این حال، پایین بودن قیمت نسبت به نرخ مصوب الزاماً به معنای سود مناسب برای تولیدکنندگان نیست. مسئله اصلی مرغداران، نسبت هزینه تمام‌شده تولید به درآمد حاصل از فروش است.
چرا قیمت مرغ با وجود تورم بالا کاهش یافته است؟
مهم‌ترین عامل کاهش قیمت مرغ در هفته‌های اخیر، پیشی گرفتن عرضه از تقاضاست.
در صنعت مرغداری، حجم تولید به میزان جوجه‌ریزی در هفته‌های گذشته وابسته است. زمانی که تعداد جوجه‌های واردشده به واحدهای پرورش بیش از نیاز بازار باشد، پس از تکمیل دوره پرورش، حجم زیادی مرغ آماده عرضه می‌شود.
از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید خانوارها باعث شده تقاضا به اندازه عرضه افزایش پیدا نکند.
یوسف‌خانی در گزارش دوم آبان تأکید کرده بود که مرغداران حدود دو دوره تولید را با زیان پشت سر گذاشته‌اند و ادامه این وضعیت می‌تواند توان مالی آنها را تضعیف کند.
نکته مهم این است که کاهش قیمت مرغ در بازار مصرف، الزاماً نشانه کاهش هزینه تولید نیست.
مرغداران همچنان با هزینه تأمین نهاده‌هایی مانند ذرت و کنجاله سویا، انرژی، دارو، واکسن، حمل‌ونقل و نیروی انسانی روبه‌رو هستند.
در نتیجه، زمانی که قیمت فروش مرغ زنده پایین‌تر از هزینه تمام‌شده باشد، افزایش تولید به جای سود بیشتر می‌تواند زیان واحدهای مرغداری را تشدید کند.
پیش‌بینی قیمت مرغ از ۲۰ آبان ۱۴۰۵؛ پایان دوره ارزانی؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های اظهارات تازه دبیر انجمن کشتارگاه و صنایع بسته‌بندی طیور به احتمال تغییر روند قیمت‌ها از ۲۰ آبان اختصاص دارد.
یوسف‌خانی پیش‌بینی کرده است که پس از این تاریخ، شرایط بازار برای تولیدکنندگان بهتر شود و قیمت مرغ به سطحی برسد که زیان مرغداران کاهش پیدا کند.
این پیش‌بینی با اظهارات قبلی او نیز هم‌راستاست. وی دوم آبان اعلام کرده بود امیدوار است از نیمه آبان قیمت مرغ به محدوده مصوب ۳۸۰ هزار تومان نزدیک شود.
بر این اساس، برای نیمه دوم آبان می‌توان سه وضعیت احتمالی را بررسی کرد.
سناریوی نخست؛ افزایش تدریجی قیمت: اگر عرضه مازاد کاهش پیدا کند و تقاضای بازار تقویت شود، احتمال حرکت مرغ گرم از محدوده ۳۳۰ هزار تومان به سمت ۳۵۰ تا ۳۸۰ هزار تومان وجود دارد.
سناریوی دوم؛ تداوم ثبات: در صورت ادامه عرضه بالا و ضعف تقاضا، ممکن است قیمت مرغ همچنان نزدیک محدوده فعلی باقی بماند.
سناریوی سوم؛ بازگشت فشار فروش: چنانچه حجم عرضه همچنان بالا باشد و امکان جذب مازاد تولید فراهم نشود، احتمال ادامه فشار بر قیمت مرغ زنده وجود خواهد داشت.
بازه ۳۵۰ تا ۳۸۰ هزار تومان یک سناریوی مشروط مبتنی بر نرخ مصوب و چشم‌انداز اعلامی فعالان صنعت است، نه قیمت قطعی روزهای آینده.
روزانه ۱۸۰۰ تن مرغ در تهران توزیع می‌شود
طبق اظهارات یوسف‌خانی، روزانه حدود ۱۷۰۰ تا ۱۸۰۰ تن مرغ در بازار تهران توزیع می‌شود.
این حجم عرضه نشان‌دهنده گستردگی شبکه تأمین و توزیع مرغ در پایتخت است.
در گزارش‌های پیشین نیز نیاز روزانه استان تهران حدود ۱۸۰۰ تن اعلام شده بود.
تأمین چنین حجمی از مرغ نیازمند فعالیت هماهنگ مرغداری‌ها، کشتارگاه‌ها، ناوگان حمل‌ونقل و مراکز عرضه است.
با این حال، بالا بودن حجم توزیع به‌تنهایی نشان‌دهنده تعادل بازار نیست. اگر تقاضای واقعی خانوارها پایین‌تر از مقدار عرضه باشد، فروشندگان ممکن است برای جلوگیری از ماندن محصول، قیمت‌ها را کاهش دهند.
از طرف دیگر، اگر عرضه به‌سرعت محدود شود، احتمال افزایش قیمت وجود خواهد داشت.
بنابراین مدیریت تولید و توزیع باید به‌گونه‌ای انجام شود که نه بازار با کمبود روبه‌رو شود و نه مرغداران به دلیل مازاد تولید متحمل زیان سنگین شوند.
خرید حمایتی مرغ توسط دولت؛ ۱۰۰ هزار تن ذخیره یا خرید قطعی؟
یکی دیگر از موضوعات مهم بازار مرغ، ورود شرکت پشتیبانی امور دام به خرید محصولات مازاد مرغداران است.
در متن اظهارات جدید، از خرید حمایتی ۱۰۰ هزار تن مرغ نام برده شده است؛ با این حال، بررسی گزارش‌های رسمی پیشین نشان می‌دهد باید میان حجم ذخایر، برنامه خرید و مقدار خریداری‌شده تفاوت قائل شد.
حبیب اسدالله‌نژاد، مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی، در ۱۱ مهر اعلام کرده بود کشور حدود ۷۰ هزار تن ذخایر راهبردی مرغ دارد و برنامه افزایش ۳۰ هزار تنی این ذخایر نیز در نظر گرفته شده است.
در زمان انتشار آن گزارش، حدود هفت تا هشت هزار تن از ظرفیت جدید جذب شده بود.
همچنین شرکت پشتیبانی امور دام از ۲۳ شهریور، خرید حمایتی مرغ مازاد را با نرخ ۳۳۵ هزار تومان برای هر کیلو مرغ منجمد واجد شرایط آغاز کرده بود.
بنابراین رقم ۱۰۰ هزار تن در گزارش‌های پیشین به مجموع ذخایر معمول و ظرفیت اضافه‌شده مربوط بوده و تأیید مستقلی مبنی بر خرید قطعی تمام این مقدار تا امروز به دست نیامده است.
با وجود این، اصل اجرای سیاست خرید حمایتی تأیید شده و هدف آن کاهش فشار عرضه بر بازار و حمایت از تولیدکنندگان است.
آیا خرید حمایتی مرغ مانع زیان مرغداران می‌شود؟
خرید حمایتی یکی از ابزارهای دولت برای مدیریت مازاد تولید محصولات کشاورزی و دامی است.
در شرایطی که عرضه مرغ از تقاضا بیشتر است، جمع‌آوری بخشی از محصول و انتقال آن به ذخایر منجمد می‌تواند فشار فروش در بازار را کاهش دهد.
اما اثربخشی این سیاست به نرخ خرید، هزینه‌های جانبی و سرعت پرداخت مطالبات تولیدکنندگان وابسته است.
برای نمونه، مدیرعامل اتحادیه مرغداران در مهرماه توضیح داده بود که باوجود نرخ خرید حمایتی ۳۳۵ هزار تومانی برای مرغ منجمد، پس از کسر هزینه‌های کشتار، انجماد، بسته‌بندی و حمل‌ونقل، ارزش مؤثر خرید مرغ زنده برای تولیدکننده حدود ۲۱۰ تا ۲۱۵ هزار تومان خواهد بود.
این موضوع نشان می‌دهد خرید حمایتی لزوماً تمام زیان احتمالی تولیدکنندگان را جبران نمی‌کند.
اگر هزینه تمام‌شده تولید بالاتر از درآمد خالص مرغدار باشد، ادامه حمایت‌ها باید با اصلاح برنامه تولید و کاهش هزینه‌های زنجیره تأمین همراه شود.
کاهش جوجه‌ریزی؛ راهکار دولت برای کنترل قیمت مرغ
یکی از اقداماتی که برای متعادل کردن بازار مرغ مطرح شده، مدیریت میزان جوجه‌ریزی در واحدهای تولیدی است.
براساس گزارش دوم آبان، برای مهرماه سقف حدود ۱۲۰ میلیون قطعه جوجه‌ریزی مطرح شده بود و هدف‌گذاری آبان نیز در محدوده حداکثر ۱۱۰ میلیون قطعه قرار داشت.
کاهش جوجه‌ریزی می‌تواند پس از گذشت دوره پرورش، حجم مرغ آماده عرضه را کمتر کند.
اما این سیاست باید با دقت اجرا شود؛ زیرا کاهش بیش از اندازه تولید ممکن است در ماه‌های آینده زمینه کمبود و افزایش شدید قیمت را فراهم کند.
از طرف دیگر، صنعت مرغداری برای ادامه فعالیت به جریان نقدینگی منظم نیاز دارد. زیان‌های متوالی می‌تواند توان تولیدکنندگان برای خرید نهاده و آغاز دوره جدید پرورش را کاهش دهد.
بنابراین حفظ تعادل میان عرضه و تقاضا، مهم‌تر از افزایش یا کاهش مقطعی میزان تولید است.
گرانی مرغ به سود مصرف‌کننده است یا تولیدکننده؟
قیمت ۳۳۰ هزار تومانی مرغ گرم در مقایسه با نرخ مصوب ۳۸۰ هزار تومانی، در کوتاه‌مدت به نفع مصرف‌کنندگان است.
برای خانوارهایی که با افزایش هزینه‌های خوراکی مواجه هستند، این اختلاف قیمت می‌تواند بخشی از فشار هزینه‌های سبد غذایی را کاهش دهد.
با این حال، کاهش قیمت زمانی پایدار و مفید خواهد بود که تولیدکنندگان نیز امکان ادامه فعالیت اقتصادی داشته باشند.
اگر مرغداران برای چند دوره متوالی با زیان مواجه شوند، احتمال کاهش سرمایه‌گذاری و افت تولید در دوره‌های بعد افزایش پیدا می‌کند.
چنین شرایطی می‌تواند در نهایت به نوسانات شدیدتر قیمت منجر شود.
از همین رو، سیاست تنظیم بازار باید هم‌زمان از حقوق مصرف‌کنندگان و پایداری اقتصادی تولیدکنندگان حمایت کند.
جمع‌بندی؛ قیمت مرغ در نیمه دوم آبان افزایش پیدا می‌کند؟
بازار مرغ در روز سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵ همچنان تحت تأثیر مازاد عرضه و ضعف تقاضا قرار دارد.
قیمت مرغ زنده طبق اظهارات جدید دبیر انجمن کشتارگاه‌ها به ۲۲۰ هزار تومان و مرغ گرم به ۳۳۰ هزار تومان رسیده است؛ ارقامی که پایین‌تر از نرخ‌های مصوب ابتدای سال قرار دارند.
در این میان، خرید حمایتی دولت و برنامه‌های مدیریت جوجه‌ریزی با هدف جلوگیری از تداوم زیان تولیدکنندگان دنبال می‌شوند.
مهم‌ترین نکته برای مصرف‌کنندگان، احتمال تغییر روند قیمت مرغ از ۲۰ آبان است. اگر عرضه و تقاضا متعادل شوند، احتمال نزدیک شدن قیمت مرغ گرم به نرخ مصوب ۳۸۰ هزار تومان وجود دارد؛ اما تحقق این سناریو قطعی نیست.
در مجموع، بازار مرغ در روزهای آینده با دو چالش هم‌زمان روبه‌روست: حفظ قیمت قابل‌تحمل برای خانوارها و جلوگیری از زیان بیشتر مرغداران.
نتیجه سیاست‌های خرید حمایتی و تغییر میزان تولید مشخص خواهد کرد که بازار در نیمه دوم آبان به ثبات می‌رسد یا افزایش قیمت تازه‌ای را تجربه خواهد کرد.
