قیمت نفت امروز دوشنبه ۲۷ مهر ۱۴۰۵؛ سقوط برنت از قله ۱۱۰ دلاری | تصمیم جنجالی ترامپ بازار نفت را شوکه کرد

بازار جهانی نفت در نخستین روز معاملاتی هفته با تغییر محسوس انتظارات معامله‌گران مواجه شد. درحالی‌که نگرانی از امنیت مسیرهای انتقال انرژی در خاورمیانه طی روزهای گذشته قیمت نفت را افزایش داده بود، فرمان اجرایی جدید رئیس‌جمهور آمریکا درباره معافیت از بخش مهمی از تحریم‌ها و تعرفه‌های مقرر در قانون گراهام، امیدها به افزایش عرضه سوخت روسیه را تقویت کرد. بااین‌حال، داده‌های شرکت کپلر نشان می‌دهد جریان صادرات نفت خام خلیج فارس در هفته گذشته کاهش شدیدی داشته و همین مسئله می‌تواند مانع سقوط گسترده قیمت‌ها شود.

جدول قیمت نفت امروز دوشنبه ۲۷ مهر ۱۴۰۵

براساس گزارش رویترز، معاملات نفت در ابتدای روز دوشنبه با کاهش قیمت آغاز شد. در ساعت ۲۳:۴۰ یکشنبه به وقت گرینویچ، نفت برنت به ۱۰۸ دلار و ۴۳ سنت و نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا به ۱۰۰ دلار و ۸۸ سنت رسید.

با ادامه معاملات و افزایش فشار فروش، این کاهش عمیق‌تر شد.

این ارقام نشان می‌دهند فشار فروش با پیشرفت معاملات افزایش یافته است. نفت برنت نسبت به قیمت تسویه روز جمعه دو دلار و ۲۹ سنت و نفت آمریکا یک دلار و ۹۵ سنت کاهش یافت.

نکته مهم اینکه نفت برنت در پایان معاملات جمعه در بالاترین سطح خود از ۱۹ مه قرار گرفته بود؛ بنابراین بخشی از افت روز دوشنبه را می‌توان ناشی از شناسایی سود معامله‌گران پس از جهش اخیر نیز دانست.

چرا قیمت نفت پس از رسیدن به ۱۱۰ دلار سقوط کرد؟

یکی از مهم‌ترین دلایل کاهش قیمت نفت، تغییر انتظارات بازار درباره عرضه انرژی روسیه است.

دونالد ترامپ روز جمعه ۱۶ اکتبر، برابر با ۲۴ مهر، فرمانی اجرایی امضا کرد که اجرای بخش مهمی از تحریم‌ها و تعرفه‌های جدید مرتبط با قانون گراهام را مشمول معافیت قرار می‌دهد.

این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که قانون‌گذاران آمریکایی در ماه‌های گذشته تلاش کرده بودند فشار اقتصادی بر مسکو را به دلیل جنگ اوکراین افزایش دهند.

انتشار خبر معافیت‌ها باعث شد معامله‌گران احتمال عرضه بیشتر فرآورده‌های نفتی روسیه در بازارهای جهانی را در محاسبات خود لحاظ کنند.

بااین‌حال، این تصمیم به معنای لغو تمام تحریم‌های آمریکا علیه روسیه نیست. متن رسمی فرمان کاخ سفید تصریح می‌کند که برخی تحریم‌های پیشین همچنان برقرار می‌مانند.

به همین دلیل، اثر واقعی تصمیم ترامپ بر میزان صادرات روسیه هنوز با ابهام همراه است.

جزئیات فرمان جدید ترامپ؛ قانون گراهام چه تغییری کرد؟

قانون گراهام که ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶ به امضای ترامپ رسید، مجموعه‌ای از محدودیت‌ها و تعرفه‌ها را برای روسیه و برخی طرف‌های تجاری مرتبط با انرژی این کشور در نظر گرفته بود.

در فرمان اجرایی ۱۶ اکتبر، رئیس‌جمهور آمریکا از اختیار قانونی خود برای معافیت از اجرای بخش مهمی از این اقدامات استفاده کرد.

براساس متن فرمان، این معافیت‌ها تا زمانی ادامه خواهند داشت که رئیس‌جمهور یا مقام‌های مسئول تصمیم دیگری اتخاذ کنند.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز اعلام کرده است که دولت تا ۶۰ روز برای ارزیابی تأثیر اقتصادی تصمیم اخیر فرصت خواهد داشت.

این بازه ۶۰روزه به معنای پایان خودکار معافیت‌ها پس از دو ماه نیست؛ بلکه به دوره بررسی پیامدهای اقتصادی آن اشاره دارد.

اهمیت تصمیم اخیر برای بازار نفت در این است که احتمال افزایش صادرات روسیه می‌تواند بخشی از نگرانی معامله‌گران درباره کمبود جهانی انرژی را کاهش دهد.

توافق ترامپ و پوتین برای صادرات گازوئیل؛ روسیه چقدر سوخت عرضه می‌کند؟

بخش دیگری از تحولات اخیر به توافق آمریکا و روسیه برای صادرات گازوئیل مربوط می‌شود.

براساس گزارش رویترز، توافق میان ترامپ و ولادیمیر پوتین می‌تواند صادرات گازوئیل روسیه به آمریکا و سایر کشورها را از حدود ۲.۳ میلیون بشکه در ماه جاری آغاز کند.

در مراحل بعدی، حجم صادرات برنامه‌ریزی‌شده ممکن است به حدود ۷.۶ میلیون بشکه در ماه برسد.

این توافق از آن جهت اهمیت دارد که بازار جهانی فرآورده‌های نفتی طی ماه‌های اخیر با فشارهای عرضه و افزایش هزینه حمل‌ونقل مواجه شده است.

بااین‌حال، صادرات گازوئیل با افزایش مستقیم عرضه نفت خام تفاوت دارد. اثر توافق بر قیمت برنت بیشتر از مسیر تغییر انتظارات بازار و وضعیت عرضه فرآورده‌های نفتی منتقل می‌شود.

از سوی دیگر، ظرفیت واقعی روسیه برای افزایش صادرات همچنان به وضعیت پالایشگاه‌ها، زیرساخت‌های حمل‌ونقل و شرایط جنگ وابسته خواهد بود.

صادرات نفت خلیج فارس سقوط کرد؛ هشدار جدی درباره کمبود انرژی

درحالی‌که تصمیم ترامپ فشار نزولی بر قیمت نفت ایجاد کرده، تحولات خاورمیانه همچنان خطر اختلال در عرضه جهانی را افزایش داده است.

براساس گزارش شرکت تحلیل داده‌های کپلر که روز جمعه منتشر شد، میانگین هفت‌روزه جریان صادرات نفت خام خلیج فارس در هفته گذشته به حدود ۸.۵ میلیون بشکه در روز کاهش یافت.

این در حالی است که رقم هفته قبل بیش از ۲۰ میلیون بشکه در روز بود.

به این ترتیب، کاهش جریان صادرات نسبت به مبنای گزارش‌شده دست‌کم ۱۱.۵ میلیون بشکه در روز، معادل بیش از ۵۷ درصد بوده است.

این تغییر بسیار بزرگ نشان می‌دهد اختلالات امنیتی منطقه چگونه می‌توانند در مدت کوتاهی بر حمل‌ونقل انرژی تأثیر بگذارند.

کپلر همچنین اعلام کرده است که در هفته گذشته دست‌کم ۱۰ حادثه تأییدشده برای کشتی‌های تجاری گزارش شده است.

البته کاهش جریان حمل نفت در یک بازه هفت‌روزه الزاماً به معنای کاهش دائمی تولید نفت یا از بین رفتن همین میزان عرضه جهانی نیست؛ بخشی از محموله‌ها ممکن است با تأخیر، تغییر مسیر یا استفاده از روش‌های جایگزین منتقل شوند.

تنگه هرمز همچنان در کانون نگرانی بازار نفت

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت و فرآورده‌های انرژی در جهان است.

افزایش حملات به کشتی‌های تجاری در این محدوده، علاوه بر خطر توقف محموله‌ها، هزینه بیمه و حمل‌ونقل دریایی را افزایش داده است.

در چنین شرایطی، حتی زمانی که قیمت قراردادهای آتی نفت کاهش پیدا می‌کند، هزینه واقعی تحویل محموله به پالایشگاه‌ها ممکن است همچنان بالا باقی بماند.

این تفاوت میان قیمت نفت در بازارهای مالی و هزینه تحویل فیزیکی آن برای واردکنندگان اهمیت زیادی دارد.

به همین دلیل، تحلیلگران معتقدند تصمیم‌های کوتاه‌مدت درباره تحریم‌های روسیه نمی‌تواند به‌تنهایی مشکلات امنیتی مسیرهای انتقال نفت در خاورمیانه را برطرف کند.

واکنش اوکراین به تصمیم آمریکا؛ اختلاف واشنگتن و کی‌یف افزایش یافت

تصمیم دولت آمریکا درباره معافیت‌های تحریمی با انتقاد مقام‌های اوکراین مواجه شده است.

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، اعلام کرده که اقدامات اخیر واشنگتن می‌تواند به منافع کشورش آسیب برساند.

از نگاه دولت اوکراین، کاهش فشار اقتصادی بر روسیه ممکن است درآمدهای انرژی این کشور را تقویت کند؛ درآمدهایی که در شرایط ادامه جنگ اهمیت راهبردی دارند.

در مقابل، دولت آمریکا تلاش می‌کند تصمیم خود را در چارچوب مدیریت هزینه انرژی و ملاحظات اقتصادی توضیح دهد.

تحلیلگران نیز معتقدند فشار ناشی از افزایش قیمت سوخت در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، یکی از متغیرهای مؤثر بر سیاست انرژی واشنگتن است.

بااین‌حال، میزان واقعی تأثیر توافق با روسیه بر کاهش هزینه سوخت مصرف‌کنندگان آمریکایی هنوز مشخص نیست.

پیش‌بینی قیمت نفت در روزهای آینده؛ برنت دوباره ۱۱۰ دلار می‌شود؟

بازار جهانی نفت اکنون تحت تأثیر دو نیروی متضاد قرار گرفته است.

از یک سو، معافیت‌های تحریمی روسیه احتمال افزایش عرضه فرآورده‌های نفتی را تقویت کرده و فشار نزولی بر قیمت‌ها وارد می‌کند.

از سوی دیگر، کاهش صادرات نفت خلیج فارس و تداوم ناامنی مسیرهای دریایی، همچنان از قیمت‌ها حمایت می‌کند.

تحلیلگران بانک DBS پیش‌بینی کرده‌اند که نفت ممکن است در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در محدوده ۱۰۰ تا ۱۱۰ دلار نوسان کند.

برای معاملات روزهای آینده سه سناریو قابل بررسی است.

سناریوی نخست؛ ادامه کاهش قیمت نفت: اگر انتظارات برای افزایش عرضه روسیه تقویت شود و تنش‌های خاورمیانه تشدید نشود، احتمال حرکت برنت به سمت محدوده ۱۰۰ تا ۱۰۵ دلار وجود دارد.

سناریوی دوم؛ بازگشت نفت به ۱۱۰ دلار: اگر حملات به کشتی‌های تجاری افزایش یابد و جریان صادرات خلیج فارس محدودتر شود، ممکن است معامله‌گران دوباره برای خرید نفت با قیمت‌های بالاتر اقدام کنند.

سناریوی سوم؛ نوسان محدود: اگر عرضه روسیه افزایش محسوسی نداشته باشد و وضعیت حمل‌ونقل خاورمیانه نیز تغییر بزرگی نکند، احتمال نوسان برنت در محدوده ۱۰۵ تا ۱۱۰ دلار وجود خواهد داشت.

این سناریوها قطعیت ندارند و به تحولات روزهای آینده وابسته هستند.

افزایش و کاهش قیمت نفت چه تأثیری بر اقتصاد ایران دارد؟

نوسانات نفت جهانی برای اقتصاد ایران از دو جهت اهمیت دارد.

نخست، افزایش قیمت جهانی نفت در شرایط عادی می‌تواند ارزش بالقوه صادرات انرژی را افزایش دهد. بااین‌حال، درآمد واقعی صادرات به حجم فروش، امکان انتقال محموله‌ها، تخفیف‌های فروش و دسترسی به درآمد ارزی وابسته است.

دوم، افزایش قیمت نفت و فرآورده‌های آن می‌تواند از مسیر هزینه حمل‌ونقل و تولید، فشار تورمی بر اقتصاد جهانی ایجاد کند.

در شرایط فعلی، افزایش هزینه‌های امنیتی و محدودیت‌های حمل دریایی ممکن است مانع شود که تولیدکنندگان نفت از رشد قیمت جهانی به همان نسبت منتفع شوند.

بنابراین بالا رفتن برنت الزاماً به معنای افزایش مشابه درآمد خالص نفتی ایران نخواهد بود.

جمع‌بندی؛ نفت از قله عقب نشست، اما بحران عرضه تمام نشده است

قیمت نفت در معاملات دوشنبه ۲۷ مهر ۱۴۰۵ پس از صعود به محدوده ۱۱۰ دلار در پایان هفته گذشته، کاهش یافت و برنت تا ۱۰۷ دلار و ۵۷ سنت و نفت آمریکا تا ۹۹ دلار و ۴۶ سنت عقب نشست.

مهم‌ترین عامل این تغییر، تصمیم دولت ترامپ برای معافیت از اجرای بخشی از تحریم‌های جدید روسیه و افزایش احتمال عرضه سوخت این کشور در بازار جهانی بود.

بااین‌حال، کاهش شدید جریان صادرات نفت خلیج فارس، افزایش خطرات کشتیرانی و ادامه تنش‌های ژئوپلیتیکی، همچنان از عوامل حمایت‌کننده قیمت نفت محسوب می‌شوند.

در نتیجه، افت امروز نفت را نمی‌توان به معنای پایان بحران انرژی دانست. مسیر بعدی برنت به این بستگی خواهد داشت که افزایش احتمالی عرضه روسیه تا چه اندازه محقق شود و آیا جریان صادرات نفت از خلیج فارس به وضعیت باثبات‌تری بازمی‌گردد یا خیر.

تا زمانی که این دو موضوع روشن نشود، نوسانات شدید قیمت نفت و احتمال بازگشت آن به مرز ۱۱۰ دلار همچنان از سناریوهای مهم بازار انرژی خواهند بود.