قیمت نفت امروز ۱۰ مهر ۱۴۰۵؛ برنت دوباره عقب نشست / جنگ و صادرات خلیج فارس بازار را دوپاره کرد

بازار نفت در پایان هفته یکی از پیچیده‌ترین دوره‌های چند ماه اخیر را تجربه می‌کند. برخلاف بسیاری از مواقع که یک عامل غالب مسیر قیمت‌ها را تعیین می‌کند، معامله‌گران اکنون هم‌زمان با دو گروه از اخبار کاملاً متضاد روبه‌رو هستند.

از یک سو، صادرات نفت منطقه خلیج فارس نسبت به ماه‌های نخست درگیری افزایش یافته و عربستان بارگیری نفت از بندر ینبع را پس از راه‌اندازی مجدد خط لوله شرق-غرب از سر گرفته است. از سوی دیگر، محدودیت عرضه فرآورده‌های نفتی، تصمیم چین برای توقف صادرات سوخت و افزایش تنش‌های سیاسی و نظامی، همچنان یک «حق بیمه ریسک» قابل توجه در قیمت‌ها ایجاد کرده است.

قیمت نفت امروز ۱۰ مهر ۱۴۰۵

در ساعات ابتدایی معاملات جمعه، برنت در محدوده ۱۰۲ دلار و ۱۰ سنت و WTI حوالی ۹۲ دلار و ۴۱ سنت معامله می‌شد، اما با ادامه معاملات فشار فروش افزایش یافت.

طبق آخرین به‌روزرسانی رویترز، قیمت‌ها تا ساعت ۰۶:۳۵ به وقت گرینویچ به این سطوح رسیدند:

بنابراین اختلاف نرخ‌های ۱۰۲.۱۰ و ۹۲.۴۱ دلار با قیمت‌های پایین‌تر فعلی ناشی از زمان ثبت معاملات است و نه تناقض در داده‌ها.

هر دو شاخص همچنان در مسیر ثبت کاهش هفتگی قرار دارند، هرچند این کاهش در مقایسه با جهش‌های بزرگ ماه سپتامبر محدود است.

نفت برنت در سپتامبر ۱۴ درصد گران شد

بازار نفت در سپتامبر مسیر کاملاً متفاوتی داشت.

برنت طی ماه گذشته حدود ۱۴ درصد افزایش یافت که بزرگ‌ترین رشد ماهانه آن از ژوئیه محسوب می‌شود. نفت WTI آمریکا نیز حدود پنج درصد رشد کرد. افزایش ریسک‌های منطقه‌ای، اختلال در عرضه خاورمیانه و محدودیت بازار فرآورده‌ها از عوامل اصلی این صعود بودند.

بنابراین افت ابتدای اکتبر را فعلاً نمی‌توان معادل تغییر کامل روند بازار دانست.

برنت هنوز بالای مرز روانی ۱۰۰ دلار معامله می‌شود؛ سطحی که تحلیلگران آن را اکنون یکی از مهم‌ترین نقاط روانی و معاملاتی بازار می‌دانند. پریانکا ساچدوا از Phillip Nova گفته بازار عملاً در حال قیمت‌گذاری شرایطی است که در آن زنجیره‌های عرضه برای مدت طولانی‌تری آسیب‌پذیر باقی می‌مانند.

چرا با وجود جنگ، قیمت نفت امروز پایین آمد؟

دلیل اصلی، بازگشت بخشی از عرضه است.

عربستان سعودی بارگیری نفت از بندر ینبع در دریای سرخ را از سر گرفته و خط لوله شرق-غرب نیز دوباره عملیاتی شده است. هم‌زمان برآورد گلدمن ساکس نشان می‌دهد صادرات نفت خلیج فارس با احتساب برخی محموله‌های کم‌قابل‌ردیابی طی هفته گذشته به حدود ۲۳.۳ میلیون بشکه در روز رسیده؛ سطحی مشابه میانگین سال ۲۰۲۵.

این یک تغییر مهم نسبت به ماه‌های ابتدایی بحران است.

افزایش صادرات به معامله‌گران این پیام را می‌دهد که تولیدکنندگان منطقه توانسته‌اند تا حدی مسیرهای جایگزین برای انتقال نفت پیدا کنند و اثر اختلال تنگه هرمز را کاهش دهند.

اما «بهبود جریان نفت» به معنای بازگشت کامل بازار انرژی به شرایط عادی نیست.

صادرات نفت بهتر شده؛ فرآورده‌های نفتی هنوز مشکل دارند

مهم‌ترین تفاوت فعلی بازار در همین نکته است.

عرضه نفت خام سریع‌تر از عرضه فرآورده‌های پالایشی در حال بهبود است. گازوئیل، سوخت جت و برخی فرآورده‌های میان‌تقطیر همچنان با محدودیت عرضه جهانی روبه‌رو هستند.

این وضعیت پس از آن شدیدتر شد که چهار منبع مطلع به رویترز گفتند پالایشگاه‌های چین صادرات فرآورده‌های نفتی به مقاصد خارج از هنگ‌کنگ و ماکائو را تا اطلاع بعدی متوقف کرده‌اند. هدف پکن، حفظ ذخایر داخلی عنوان شده است.

محصولات اصلی صادراتی چین شامل گازوئیل، سوخت جت و بنزین است و تحلیلگران انتظار دارند توقف صادرات بیشترین اثر را بر بازار فرآورده‌های میان‌تقطیر داشته باشد.

همین تصمیم یکی از عوامل جهش شدید قیمت نفت در معاملات پنجشنبه بود.

نفت پنجشنبه بیش از ۴ دلار گران شد

بازار یک روز قبل شرایط کاملاً متفاوتی داشت.

قرارداد دسامبر نفت برنت روز پنجشنبه با افزایش ۴ دلار و ۲۸ سنتی یا ۴.۳۷ درصدی در ۱۰۲ دلار و ۳۱ سنت بسته شد. WTI نیز با رشد ۲ دلار و ۴۵ سنتی به ۹۲ دلار و ۸۷ سنت رسید.

عامل اصلی این جهش دو خبر بود: توقف صادرات فرآورده‌های نفتی چین و گزارش وال‌استریت ژورنال درباره احتمال اعزام سومین ناو هواپیمابر آمریکا و تا ۱۰ هزار نیروی اضافی به خاورمیانه.

رویترز این خبر نظامی را به نقل از وال‌استریت ژورنال گزارش کرده و آن را تأیید مستقل تصمیم نهایی واشنگتن معرفی نکرده است؛ بنابراین باید میان «گزارش درباره برنامه اعزام» و استقرار قطعی تمام این نیروها تفاوت گذاشت.

اظهارات ترامپ دوباره ریسک نفت را بالا برد

دونالد ترامپ نیز پنجشنبه گفت همچنان در حال تصمیم‌گیری درباره نحوه برخورد با ایران است و در اظهاراتی تند، توافق را در برابر ادامه فشار قرار داد. این موضع پس از گزارش‌ها درباره بررسی گزینه‌های نظامی تازه مطرح شد.

پیش‌تر نیز ترامپ در ۱۰ سپتامبر گفته بود انتظار دارد جنگ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر پایان پیدا کند. این صرفاً ارزیابی و موضع رئیس‌جمهور آمریکا بود و نه یک جدول زمانی توافق‌شده میان طرفین.

هم‌زمان مذاکرات و تلاش‌های میانجی‌گرانه برای پایان دادن به درگیری در هفته‌های اخیر ادامه داشته، اما هنوز نتیجه قطعی و پایدار برای بازگشت کامل جریان کشتی‌رانی به دست نیامده است.

آیا جنگ تا سال ۲۰۲۷ ادامه پیدا می‌کند؟

در برخی گزارش‌های بازار، دیوید دوهرتی، رئیس بخش منابع طبیعی BloombergNEF، سناریوی پایه این مؤسسه را کاهش تنش در اوایل نوامبر و پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا عنوان کرده است.

او در عین حال گفته در مدل آنها امکان باقی ماندن نوعی اختلال در تنگه هرمز و محاصره آمریکا علیه ایران تا سال جدید میلادی جدی در نظر گرفته شده و هرچه اختلال طولانی‌تر شود، بازگشت جریان نفت به وضعیت عادی نیز دشوارتر خواهد بود.

اما این نکته باید دقیق خوانده شود: این یک سناریوی تحلیلی BloombergNEF است، نه پیش‌بینی قطعی درباره زمان پایان جنگ.

مسیر درگیری به تصمیم‌های سیاسی، مذاکرات، اقدامات نظامی و وضعیت کشتیرانی بستگی دارد و نمی‌توان از داده‌های امروز نتیجه گرفت که جنگ حتماً تا سال آینده ادامه خواهد داشت.

تنگه هرمز همچنان مهم‌ترین ریسک بازار نفت است

هرچند جریان صادرات بهتر شده، اهمیت هرمز برای بازار جهانی از بین نرفته است.

در سپتامبر حتی صادرات LNG از این مسیر به بالاترین سطح از آغاز جنگ در فوریه رسید. S&P Global از ۱۹ محموله و Kpler از ۲۱ محموله LNG در این ماه خبر داده‌اند؛ بالاتر از ۱۵ محموله ثبت‌شده در ژوئن.

این داده نشان می‌دهد بازار انرژی راه‌هایی برای سازگاری با بحران پیدا کرده است، اما امنیت مسیر همچنان تضمین‌شده نیست.

حتی چند حادثه جدید برای نفتکش‌ها یا اختلال در زیرساخت‌های عربستان، امارات یا عراق می‌تواند مجدداً بخش بزرگی از کاهش ریسک فعلی را معکوس کند.

پیش‌بینی قیمت نفت؛ برنت ۱۰۰ دلار را از دست می‌دهد؟

در کوتاه‌مدت سطح ۱۰۰ دلار مهم‌ترین حمایت روانی نفت برنت است.

اگر صادرات عربستان و سایر تولیدکنندگان خلیج فارس با همین سرعت ادامه یابد و خبر تازه‌ای از تشدید درگیری منتشر نشود، بازار می‌تواند دوباره این سطح را آزمایش کند. شکسته شدن و تثبیت زیر ۱۰۰ دلار، مسیر را برای اصلاح عمیق‌تر باز می‌کند.

اما سناریوی صعودی همچنان قدرتمند است.

محدودیت صادرات سوخت چین، کمبود جهانی گازوئیل، محدودیت صادرات روسیه و هرگونه افزایش ریسک نظامی می‌تواند به سرعت برنت را به بالای ۱۰۳ تا ۱۰۵ دلار بازگرداند. توقف صادرات چین به‌ویژه برای گازوئیل و سوخت جت اهمیت بیشتری از نفت خام دارد و فشار روی حاشیه سود پالایشگاه‌ها را بالا نگه می‌دارد.

بازار نفت در پایان این هفته عملاً میان دو نیروی بزرگ گرفتار شده است: بازگشت تدریجی عرضه نفت خلیج فارس از یک طرف و باقی ماندن ریسک جنگ و کمبود فرآورده‌های نفتی از طرف دیگر.

به همین دلیل کاهش امروز برنت به حوالی ۱۰۱ دلار را نمی‌توان نشانه پایان بحران انرژی دانست. بازار بیش از آنکه درباره میزان نفت موجود امروز نگران باشد، در حال قیمت‌گذاری احتمال اختلال دوباره در هفته‌ها و ماه‌های آینده است.