ریزش دلار با سیگنال نیویورک؛ اسکناس آمریکایی ۲ هزار تومان عقب نشست / پیشبینی قیمت دلار پس از آغاز مذاکرات
قیمت دلار نخستین روز پاییز را با فشار فروش آغاز کرد. اسکناس آمریکایی که معاملات سهشنبه را در محدوده ۲۳۲ هزار تومان به پایان رسانده بود، امروز تا زمان تنظیم گزارش در حوالی ۲۳۰ هزار تومان معامله میشود؛ یعنی حدود دو هزار تومان یا نزدیک به ۰.۹ درصد کاهش در یک روز. یورو نیز همسو با دلار چهار هزار تومان عقبنشینی کرده و به محدوده ۲۶۴ هزار تومان رسیده است.
این کاهش در شرایطی رخ داده که بازار ارز طی هفتههای اخیر بارها نشان داده بیش از بسیاری از متغیرهای اقتصادی، به خبرهای سیاسی و سطح تنشهای منطقهای حساس است. همین ویژگی باعث شده معاملهگران در آغاز مهر به جای تمرکز صرف بر متغیرهایی مانند نقدینگی یا تورم، خبرهای نیویورک را با حساسیت بیشتری دنبال کنند.
قیمت دلار امروز اول مهر ۱۴۰۵؛ عقبنشینی از ۲۳۲ هزار تومان
طبق دادههای بازار، دلار روز گذشته در محدوده ۲۳۲ هزار تومان بسته شد و صبح امروز با افزایش عرضه وارد کانال ۲۳۰ هزار تومان شد. یک منبع دیگر نیز قیمت دلار را در معاملات امروز حدود ۲۳۰ هزار و ۹۵۰ تومان گزارش کرده است؛ بنابراین نرخهای منتشرشده از بازار آزاد همگی از عقبنشینی اسکناس آمریکایی نسبت به پایان روز گذشته حکایت دارند.
نکته مهم اینجاست که دلار در چند هفته گذشته بارها محدوده ۲۳۰ هزار تومان را آزمایش کرده است. در نتیجه این سطح را میتوان یکی از مناطق حساس کوتاهمدت بازار دانست؛ محدودهای که رفتار خریداران و فروشندگان در آن میتواند مشخص کند افت امروز به یک روند چندروزه تبدیل میشود یا صرفاً واکنشی کوتاهمدت به خبرهای سیاسی خواهد بود.
سیگنال مذاکرات ایران و آمریکا چگونه بازار ارز را نزولی کرد؟
مهمترین محرک امروز، تحولات دیپلماتیک در نیویورک است. رویترز روز ۲۲ سپتامبر گزارش داد دونالد ترامپ گفته ایران و آمریکا همان روز در حال گفتوگو بودهاند و او معتقد است در نهایت امکان دستیابی به توافق وجود دارد. این اظهارات در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک مطرح شده است.
در گزارشهای منتشرشده درباره شکل این تماسها تفاوتهایی وجود دارد. برخی روایتها از گفتوگوهای غیرمستقیم از طریق میانجیها سخن گفتهاند و گزارشهای دیگری از تماس مستقیم عباس عراقچی و استیو ویتکاف خبر دادهاند. الجزیره نیز نوشته است روایتها درباره اینکه مقامهای دو طرف مستقیماً دیدار کردهاند یا مذاکرات عمدتاً با واسطه انجام شده، یکسان نیست. بنابراین اصل ادامه تماسهای دیپلماتیک تأیید شده، اما درباره جزئیات و قالب مذاکرات باید با احتیاط صحبت کرد.
همچنین محل این رایزنیها بر اساس گزارشهای معتبر نیویورک و حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل بوده است؛ بنابراین اشاره برخی گزارشهای داخلی به «واشنگتن» با دیگر شواهد منتشرشده همخوانی ندارد.
معاملهگران دلار چرا با خبر مذاکره فروشنده شدند؟
بازار ارز ایران معمولاً بخشی از ریسکهای سیاسی و ژئوپلیتیکی را در قیمت دلار لحاظ میکند. هر زمان احتمال افزایش تنش بالا میرود، تقاضا برای نگهداری ارز و داراییهای امنتر نیز افزایش پیدا میکند. برعکس، انتشار خبرهایی که احتمال کاهش تنش را تقویت کند میتواند بخشی از این «پریمیوم ریسک» را از قیمت دلار خارج کند.
همین مکانیسم را میتوان در معاملات امروز مشاهده کرد. ادامه مذاکرات به معنای دستیابی قطعی به توافق نیست، اما برای بخشی از معاملهگران همین که کانال دیپلماسی دوباره فعال شده، دلیلی برای کاهش موقعیتهای خرید کوتاهمدت بوده است.
رویترز همچنین به نقل از یک مقام ارشد ایرانی گزارش کرده هیئت ایران حاضر در نیویورک اختیار پیگیری دیپلماسی را دارد و تهران پیشنهاد تازه خود را از طریق میانجیها در ۱۶ سپتامبر به واشنگتن منتقل کرده است. ایران همچنین موضوع کاهش فشار نظامی و رفع محاصره بنادر را در چارچوب مذاکرات مطرح کرده است.
یورو هم ۴ هزار تومان ارزان شد
فشار فروش تنها به دلار محدود نمانده است. یورو نیز امروز حدود چهار هزار تومان کاهش یافته و در محدوده ۲۶۴ هزار تومان معامله شده است.
حرکت همزمان دلار و یورو نشان میدهد افت امروز بیشتر از آنکه ناشی از نوسان یک ارز خاص در بازار جهانی باشد، به تغییر شرایط داخلی بازار ارز و کاهش تقاضای احتیاطی مربوط است.
با این حال، این موضوع به معنای پایان ریسک نوسان نیست. در بازار ایران، قیمت یورو علاوه بر نرخ دلار داخلی به نسبت برابری یورو و دلار در بازار جهانی نیز وابسته است؛ بنابراین تغییرات بازارهای بینالمللی میتواند باعث شود شدت نوسان یورو با دلار متفاوت باشد.
دلار توافقی برخلاف بازار آزاد گران شد
در حالی که دلار آزاد مسیر نزولی دارد، نرخ رسمی حواله دلار در مرکز مبادله امروز افزایش یافته است.
طبق اعلام مرکز مبادله ارز و طلای ایران، نرخ فروش حواله دلار در اول مهر به ۱۶۹ هزار و ۵۰۱ تومان رسیده است. این رقم روز گذشته ۱۶۸ هزار و ۳۷۵ تومان بود؛ بنابراین نرخ حواله دلار در یک روز حدود هزار و ۱۲۶ تومان افزایش یافته است. نرخ خرید نیز ۱۶۷ هزار و ۹۷۶ تومان گزارش شده است.
همچنین حواله یورو امروز ۱۹۳ هزار و ۷۶۹ تومان و حواله درهم امارات ۴۶ هزار و ۱۵۴ تومان ثبت شده است.
این واگرایی میان دلار آزاد و حوالهای نکته مهمی برای تحلیل بازار است. قیمت بازار آزاد تحت تأثیر انتظارات سیاسی و تقاضای سرمایهای میتواند در یک روز بهسرعت کاهش پیدا کند، اما نرخهای مرکز مبادله سازوکار متفاوتی دارند و الزاماً همزمان و همجهت با بازار آزاد حرکت نمیکنند.
فاصله دلار آزاد و رسمی همچنان بزرگ است
با دلار آزاد حدود ۲۳۰ هزار تومانی و حواله ۱۶۹ هزار و ۵۰۰ تومانی، فاصله دو بازار به حدود ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان در هر دلار میرسد.
این شکاف حدود ۳۶ درصد نرخ حواله است و نشان میدهد با وجود افت امروز بازار آزاد، هنوز فاصله قابل توجهی میان قیمت کشفشده در معاملات آزاد و نرخ رسمی وجود دارد.
بنابراین حتی اگر فضای سیاسی در کوتاهمدت باعث افت دلار شود، روند میانمدت بازار تنها به مذاکرات وابسته نیست. متغیرهایی مانند حجم عرضه ارز، سیاست بانک مرکزی، تورم، رشد نقدینگی، درآمدهای ارزی و انتظارات فعالان اقتصادی نیز بر قیمت اثر میگذارند.
پیشبینی قیمت دلار؛ آیا دلار به زیر ۲۳۰ هزار تومان میرود؟
برای روزهای آینده دو سناریوی اصلی پیش روی بازار قرار دارد.
در سناریوی نخست، اگر تماسهای ایران و آمریکا ادامه پیدا کند و خبرهای تازه از کاهش تنش یا چارچوب مذاکرات منتشر شود، فشار فروش میتواند حفظ شود و معاملهگران بار دیگر سطوح پایینتر از ۲۳۰ هزار تومان را آزمایش کنند. این سناریو بهویژه زمانی تقویت میشود که عرضه ارز نیز همزمان افزایش پیدا کند.
اما در سناریوی دوم، اگر مذاکرات متوقف شود، اختلافهای طرفین برجستهتر شود یا تنشهای نظامی دوباره افزایش یابد، بخشی از افت امروز میتواند به سرعت بازگردد. گزارشهای فعلی نیز نشان میدهند با وجود ادامه دیپلماسی، هنوز اختلافهای مهمی میان دو طرف وجود دارد و نتیجه نهایی مذاکرات مشخص نیست.
به همین دلیل، افت امروز را باید بیش از هر چیز واکنش بازار به کاهش کوتاهمدت ریسک سیاسی دانست، نه نشانه قطعی آغاز یک دوره طولانی کاهش قیمت.
دلار در آغاز مهر؛ بازار همچنان خبرمحور است
جمعبندی معاملات چهارشنبه اول مهر نشان میدهد دلار آزاد با کاهش دو هزار تومانی به محدوده ۲۳۰ هزار تومان برگشته و یورو نیز روی ۲۶۴ هزار تومان قرار گرفته است؛ اما همزمان حواله دلار در مرکز مبادله تا ۱۶۹ هزار و ۵۰۱ تومان بالا رفته است.
مهمترین متغیر این روزهای بازار، مسیر رایزنیهای ایران و آمریکاست. تأیید ادامه گفتوگوها در نیویورک انتظارات کوتاهمدت معاملهگران را تغییر داده، اما هنوز توافق نهایی یا چارچوب قطعی برای ادامه مسیر اعلام نشده است.
بنابراین مرز ۲۳۰ هزار تومان میتواند مهمترین نقطه تحت نظر بازار در معاملات بعدی باشد؛ ماندگاری دلار زیر این سطح نیازمند تداوم خبرهای کاهشدهنده ریسک و افزایش عرضه است، در حالی که هر خبر منفی از مسیر مذاکرات میتواند بار دیگر تقاضای احتیاطی را فعال کند.