قیمت گوشت قرمز امروز ۱۸ مرداد ۱۴۰۵؛ بازار ثابت ماند اما گوشت همچنان گران است

آخرین بررسی‌های بازار نشان می‌دهد نرخ انواع گوشت گوسفندی و گوساله نسبت به روزهای اخیر تقریباً ثابت باقی مانده است. گزارش بازار امروز نیز از نبود جهش تازه و اختلال در عرضه حکایت دارد.

این قیمت‌ها با تازه‌ترین فهرست منتشرشده در روز ۱۸ مرداد مطابقت دارد.

نکته قابل‌توجه آن است که بخشی از این قیمت‌ها حتی طی چند ماه گذشته تغییر زیادی نکرده‌اند. برای مثال، گوشت خورشتی گوسفندی در گزارش ۳۰ اردیبهشت نیز دو میلیون و ۳۰۰ هزار تومان و ماهیچه گوساله دو میلیون و ۱۲۰ هزار تومان قیمت‌گذاری شده بود. این موضوع نشان می‌دهد بازار در برخی قطعات وارد دوره نسبتاً طولانی ثبات اسمی شده است.

اما ثبات اسمی الزاماً به معنای ارزان بودن گوشت یا افزایش قدرت خرید خانوار نیست.

چرا قیمت گوشت تکان نمی‌خورد؟

بازار امروز در نقطه‌ای قرار گرفته که عرضه و تقاضا به نوعی تعادل شکننده رسیده‌اند. از یک سو، عرضه دام در تابستان افزایش یافته و قیمت دام زنده پایین آمده است؛ از سوی دیگر، قدرت خرید مصرف‌کننده اجازه افزایش آسان قیمت در خرده‌فروشی را نمی‌دهد.

منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام کشور، امروز اعلام کرد قیمت دام زنده سبک و سنگین طی یکی دو ماه گذشته حدود ۳۰ درصد کاهش یافته و نسبت عرضه به تقاضا در شرایط مناسبی قرار دارد. او گرمای هوا و افزایش فصلی عرضه دام را از دلایل این وضعیت دانسته است.

داده‌های امروز دام زنده نیز نشان می‌دهد قیمت گوسفند در استان‌های بررسی‌شده حدود ۶۵۰ تا ۶۶۸ هزار تومان در هر کیلوگرم و گوساله حدود ۵۲۶ تا ۵۳۵ هزار تومان است.

با وجود این، گوشت آماده مصرف همچنان در محدوده دو میلیون تومان و بیشتر قرار دارد. این شکاف یکی از مهم‌ترین پرسش‌های بازار است.

دام ارزان شد؛ چرا گوشت ارزان نشد؟

مقایسه مستقیم قیمت هر کیلو دام زنده با هر کیلو گوشت قصابی می‌تواند گمراه‌کننده باشد؛ زیرا همه وزن دام پس از کشتار به گوشت قابل فروش تبدیل نمی‌شود و هزینه کشتار، حمل‌ونقل، سردخانه، قطعه‌بندی، افت وزنی و شبکه توزیع نیز به قیمت نهایی اضافه می‌شود.

اما حتی با در نظر گرفتن این عوامل، کاهش حدود ۳۰ درصدی دام زنده انتظار کاهش حداقل بخشی از قیمت مصرف‌کننده را ایجاد می‌کند.

پوریان نیز همین مسئله را تأیید کرده و گفته با وجود افت قیمت دام و افزایش کشتار، گوشت همچنان گران به دست مردم می‌رسد. به گفته او، تعدد حلقه‌های عرضه و تفاوت هزینه‌های توزیع یکی از دلایل فاصله قیمت در مناطق مختلف است. برای مثال، قیمت گوشت در شمال، مرکز و جنوب تهران یکسان نیست و هر حلقه زنجیره هزینه متفاوتی به محصول اضافه می‌کند.

بنابراین مهم‌ترین اتفاق احتمالی هفته‌های آینده می‌تواند نه افزایش قیمت، بلکه میزان انتقال کاهش قیمت دام زنده به بازار خرده‌فروشی باشد.

کاهش قدرت خرید به سد افزایش قیمت تبدیل شده است

عامل دیگری که بازار را در وضعیت فعلی نگه داشته، محدودیت قدرت خرید خانوار است.

وقتی یک کیلو گوشت خورشتی گوسفندی ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان قیمت دارد، خرید چند کیلو گوشت در ماه سهم قابل‌توجهی از درآمد بسیاری از خانوارها را مصرف می‌کند. در نتیجه، بخشی از مصرف‌کنندگان مقدار خرید را کاهش می‌دهند یا به سمت گزینه‌های ارزان‌تر می‌روند.

گزارش‌های بازار نیز از حرکت بخشی از تقاضا به سمت مرغ، تخم‌مرغ و حبوبات حکایت دارد.

این کاهش کشش تقاضا برای فروشندگان نیز پیام روشنی دارد: افزایش بیشتر قیمت می‌تواند به کاهش حجم فروش منجر شود. به همین دلیل بازار می‌تواند برای مدتی طولانی در سطح قیمتی بالا باقی بماند بدون آنکه جهش تازه‌ای ثبت کند؛ وضعیتی که برای مصرف‌کننده الزاماً مطلوب نیست، زیرا قیمت‌ها پایین نمی‌آیند و تنها سرعت رشد متوقف می‌شود.

تولید داخل بیشتر بار بازار را به دوش می‌کشد

رئیس شورای تأمین دام می‌گوید واردات گوشت در ماه‌های اخیر به‌شدت کاهش یافته و از اسفندماه تاکنون حدود ۱۰ تا ۱۲ هزار تن واردات انجام شده است. به گفته او، با وجود عبور بازار از چند دوره اوج تقاضا، بخش بزرگی از نیاز کشور از تولید داخلی تأمین شده است.

وی همچنین گفته ایران حدود ۶۷ میلیون رأس دام سبک دارد و ظرفیت تولید موجود می‌تواند بیش از سطح فعلی مورد استفاده قرار گیرد. در برخی شهرک‌های دامپروری، تولید حتی کمتر از نصف ظرفیت بالقوه عنوان شده است.

این موضوع از یک جهت برای ثبات قیمت اهمیت دارد. هرچه عرضه داخلی پایدارتر باشد، وابستگی بازار به واردات و نوسانات ارزی کمتر خواهد شد.

اما تولیدکنندگان نیز با افزایش هزینه نهاده، حمل‌ونقل و سایر هزینه‌های پرورش دام روبه‌رو هستند. بنابراین کاهش قیمت دام زنده در صورت ادامه‌دار شدن ممکن است حاشیه سود دامدار را تحت فشار قرار دهد و در بلندمدت انگیزه تولید را کاهش دهد؛ عاملی که می‌تواند دوباره بازار را با محدودیت عرضه مواجه کند. پوریان نیز بر ضرورت ایجاد شرایط اقتصادی مناسب برای دامداران تأکید کرده است.

آیا گوشت قرمز در روزهای آینده ارزان می‌شود؟

داده‌های فعلی ظرفیت کاهش قیمت را نشان می‌دهند، اما افت قطعی نرخ خرده‌فروشی را نمی‌توان تضمین کرد.

سه عامل به سود کاهش قیمت عمل می‌کنند: افت قیمت دام زنده، افزایش عرضه و مناسب بودن میزان کشتار. در مقابل، هزینه‌های زنجیره توزیع، هزینه تولید و مقاومت قیمت‌ها در بخش خرده‌فروشی مانع انتقال سریع این کاهش شده‌اند.

رئیس شورای تأمین دام پیشنهاد کرده است ذخایر گوشت منجمد به حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار تن برسد تا ۲۰ تا ۲۵ درصد سبد بازار از این مسیر تأمین شود. به اعتقاد او، افزایش چنین ذخایری می‌تواند قدرت تنظیم بازار را بالا ببرد و روی قیمت اقلام مختلف گوشت اثر کاهشی بگذارد.

در نتیجه، سناریوی محتمل کوتاه‌مدت بیش از آنکه جهش قیمت باشد، ادامه ثبات و احتمال کاهش محدود برخی اقلام است؛ البته مشروط بر آنکه هزینه‌های تولید یا سایر متغیرهای اقتصادی شوک تازه‌ای ایجاد نکنند.

ثبات قیمت برای مصرف‌کننده کافی نیست

ثابت ماندن قیمت گوشت در دو میلیون تومان و بالاتر نمی‌تواند به‌تنهایی نشانه بهبود بازار تلقی شود. معیار مهم‌تر، توان خرید خانوار است.

بازار ممکن است ماه‌ها بدون افزایش قیمت باقی بماند، اما اگر درآمد مصرف‌کننده متناسب با سطح فعلی قیمت رشد نکرده باشد، دسترسی واقعی به گوشت همچنان دشوار خواهد بود.

از سوی دیگر، کاهش قیمت دام زنده بدون انعکاس در خرده‌فروشی این پرسش را ایجاد می‌کند که چه میزان از فاصله قیمتی ناشی از هزینه‌های واقعی زنجیره و چه میزان ناشی از ساختار ناکارآمد توزیع است.

شفاف شدن قیمت در مراحل دامداری، کشتارگاه، عمده‌فروشی و خرده‌فروشی می‌تواند پاسخ دقیق‌تری به این پرسش بدهد.

جمع‌بندی؛ گوشت ثابت ماند، چشم بازار به کاهش قیمت دام است

بازار گوشت قرمز در ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ آرام و بدون جهش قیمتی است. گوشت خورشتی گوسفندی در محدوده ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان، خورشتی گوساله یک میلیون و ۹۵۵ هزار تومان، سردست گوسفندی یک میلیون و ۹۰۰ هزار تومان و ماهیچه گوساله ۲ میلیون و ۱۲۰ هزار تومان عرضه می‌شود.

با این حال، خبر مهم امروز پشت ویترین قصابی‌ها قرار دارد: قیمت دام زنده حدود ۳۰ درصد کاهش یافته و عرضه بالا رفته است، اما مصرف‌کننده هنوز اثر محسوسی از این کاهش نمی‌بیند.

اگر کاهش قیمت دام در هفته‌های آینده به حلقه‌های بعدی زنجیره منتقل شود، امکان عقب‌نشینی تدریجی قیمت گوشت وجود دارد. اما اگر هزینه‌های توزیع و تولید این کاهش را جذب کنند، بازار ممکن است همچنان در وضعیت فعلی باقی بماند؛ نه جهش تازه‌ای رخ دهد و نه گوشت به شکل محسوسی ارزان شود.