شوک تازه به بازار طلا؛ صعود اونس جهانی تا کجا ادامه دارد؟
بازار جهانی طلا روز چهارشنبه یکی از پرقدرتترین صعودهای هفتههای اخیر را تجربه کرد. هر اونس طلای نقدی در ساعتهای ابتدایی معاملات به محدوده ۴۱۳۳ دلار رسید، اما افزایش تقاضا در ادامه بازار، قیمت را تا ۴۱۵۰ دلار و ۹۱ سنت بالا برد. قراردادهای آتی طلا برای تحویل ماه اوت نیز با رشد دو درصدی به ۴۱۵۶ دلار و ۶۰ سنت رسیدند. این بالاترین سطح طلای جهانی طی دو هفته اخیر محسوب میشود.
افزایش قیمت طلا در شرایطی اتفاق افتاد که این فلز گرانبها هفته گذشته شدیدترین افت هفتگی خود از اوایل ژوئن را ثبت کرده بود. رشد قیمت نفت، افزایش نگرانیهای تورمی و احتمال ماندگاری نرخ بهره آمریکا در سطوح بالا، بخشی از سرمایهگذاران را به فروش طلا وادار کرده بود؛ اما رسیدن قیمت به محدودههای پایینتر، بار دیگر خریداران را وارد بازار کرد.
چرا قیمت طلای جهانی ناگهان افزایش یافت؟
سه عامل اصلی در صعود تازه طلا نقش داشتهاند: کاهش ارزش دلار آمریکا، بازگشت خریداران فنی و تشدید ریسکهای امنیتی خاورمیانه.
ضعیفشدن شاخص دلار باعث میشود خرید طلا برای سرمایهگذارانی که با ارزهایی غیر از دلار معامله میکنند، ارزانتر شود. همین موضوع تقاضای بینالمللی را تقویت کرده و به افزایش قیمت کمک میکند. همزمان، معاملهگرانی که افت هفته گذشته را بیش از حد میدانستند، در محدودههای پایینتر وارد بازار شدند و موجی از خریدهای فنی به راه افتاد.
لوکمان اوتونگا، تحلیلگر ارشد تحقیقات بازار در شرکت FXTM، بازگشت خریداران در کفهای قیمتی و کاهش ارزش دلار را از عوامل اصلی جهش طلا دانسته است. با این حال، او هشدار داده که عوامل بنیادی منفی، بهویژه بالا ماندن قیمت نفت و انتظارات مربوط به نرخ بهره، میتوانند دامنه رشد فلز زرد را محدود کنند.
تنگه هرمز و بابالمندب چگونه طلا را گران کردند؟
تحولات خاورمیانه بار دیگر تقاضا برای داراییهای امن را افزایش داده است. دادههای کشتیرانی نشان میدهد عبور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز بهشدت کاهش یافته و روز سهشنبه تنها سه کشتی حامل کالا از این مسیر عبور کردهاند. در این روز هیچ نفتکش غولپیکر یا کشتی حمل گاز طبیعی مایع در تنگه مشاهده نشد.
نگرانیها فقط به تنگه هرمز محدود نیست. نفتکشهای حامل نفت عربستان به مقصد آسیا پس از تهدیدهای مرتبط با بابالمندب مسیر خود را تغییر دادهاند. این تحول نشان میدهد ریسک درگیری، دو گذرگاه حیاتی انتقال انرژی جهان را بهطور همزمان تحت فشار قرار داده است. تغییر مسیر کشتیها، زمان حمل محمولهها و هزینه بیمه را افزایش میدهد و میتواند عرضه نفت و فرآوردههای نفتی را محدودتر کند.
چنین شرایطی از یک مسیر مستقیم به نفع طلاست. سرمایهگذاران در دورههای جنگ، بیثباتی سیاسی و خطر اختلال در تجارت جهانی، بخشی از سرمایه خود را به داراییهای امنی مانند طلا منتقل میکنند. بنابراین هر خبر تازه درباره بستهشدن مسیرهای دریایی یا گسترش درگیریها میتواند خریداران جدیدی را وارد بازار فلز زرد کند.
نفت گران؛ دوست یا دشمن قیمت طلا؟
افزایش قیمت نفت در نگاه نخست میتواند عاملی صعودی برای طلا باشد. نفت گرانتر هزینه حملونقل، تولید، کشاورزی و خدمات را افزایش میدهد و خطر بازگشت تورم را تقویت میکند. از آنجا که طلا بهعنوان ابزاری برای حفظ ارزش دارایی در برابر تورم شناخته میشود، افزایش فشارهای قیمتی میتواند تقاضا برای آن را بالا ببرد.
اما رابطه نفت و طلا همیشه یکطرفه نیست. افزایش تورم ممکن است فدرال رزرو را مجبور کند نرخ بهره را برای مدت طولانیتری بالا نگه دارد یا حتی بار دیگر آن را افزایش دهد. نرخ بهره بالاتر، بازده اوراق و سپردههای دلاری را بیشتر میکند و هزینه فرصت نگهداری طلا را بالا میبرد؛ زیرا طلا برخلاف اوراق قرضه، سود دورهای پرداخت نمیکند.
اختلال در عرضه نفت اکنون فقط یک نگرانی روانی نیست. محدودیت صادرات خلیج فارس، تغییر مسیر نفتکشهای عربستان و ممنوعیت صادرات دیزل روسیه، عرضه سوخت را در جهان کاهش دادهاند. حاشیه سود پالایش گازوئیل و سوخت جت در آسیا به بیش از ۶۵ دلار در هر بشکه رسیده و پالایشگاههای آمریکا و اروپا نیز نزدیک حداکثر ظرفیت فعالیت میکنند.
نشست فدرال رزرو چه زمانی برگزار میشود؟
سرمایهگذاران اکنون منتظر نشست ۲۸ و ۲۹ ژوئیه کمیته بازار آزاد فدرال رزرو هستند. تصمیم نرخ بهره در پایان این نشست اعلام خواهد شد و بازار علاوه بر تصمیم رسمی، لحن بیانیه و سخنان رئیس فدرال رزرو را نیز با دقت دنبال میکند.
نظرسنجی تازه رویترز نشان میدهد همه ۱۰۴ اقتصاددان شرکتکننده انتظار دارند فدرال رزرو در این نشست محدوده نرخ بهره را بدون تغییر در سطح ۳.۵۰ تا ۳.۷۵ درصد نگه دارد. همچنین ۷۸ نفر از آنها پیشبینی کردهاند نرخ بهره تا پایان سال ۲۰۲۶ تغییر نکند.
با این حال، احتمال افزایش نرخ بهره دیگر یک سناریوی دور از ذهن نیست. در بخش دیگری از این نظرسنجی، ۴۴ نفر از ۶۷ اقتصاددان احتمال افزایش نرخ بهره در سال جاری را بالا ارزیابی کردهاند. بازارهای مالی نیز احتمال افزایش نرخ در نشست سپتامبر را حدود ۷۲ درصد برآورد میکنند.
این تغییر انتظارات برای طلا یک هشدار مهم است. اگر فدرال رزرو اعلام کند افزایش قیمت انرژی میتواند تورم را پایدار نگه دارد، احتمال افزایش نرخ بهره تقویت میشود و قیمت طلا ممکن است با موج شناسایی سود روبهرو شود.
دلار و بازده اوراق؛ دو مانع صعود طلا
مسیر بعدی طلا تا حد زیادی به رفتار شاخص دلار و بازده اوراق خزانهداری آمریکا وابسته خواهد بود. افت دلار در معاملات چهارشنبه یکی از عوامل اصلی صعود طلا بود؛ اما اگر لحن فدرال رزرو انقباضی باشد، دلار میتواند دوباره تقویت شود.
افزایش بازده اوراق نیز برای طلا عامل منفی محسوب میشود. سرمایهگذار زمانی که میتواند از اوراق کمریسک دولتی سود دریافت کند، برای نگهداری یک دارایی بدون بازده مانند طلا انگیزه کمتری خواهد داشت. بنابراین ادامه جنگ بهتنهایی برای تضمین رشد طلا کافی نیست و واکنش بازار بدهی آمریکا نیز اهمیت زیادی دارد.
نقره و پلاتین هم صعودی شدند
موج خرید فلزات گرانبها فقط به طلا محدود نماند. در معاملات بهروزشده چهارشنبه، نقره با رشد ۲.۲ درصدی به ۶۰ دلار و ۹ سنت رسید. پلاتین نیز با افزایش یک درصدی در محدوده ۱۶۴۵ دلار و ۸۶ سنت معامله شد و پالادیوم با رشد ۱.۷ درصدی به ۱۳۰۳ دلار و ۲۵ سنت رسید.
البته رفتار نقره، پلاتین و پالادیوم فقط به تقاضای سرمایهگذاری وابسته نیست. این فلزات در صنایع مختلف کاربرد گستردهای دارند و در صورت افزایش نگرانی از رکود اقتصادی، ممکن است عملکرد متفاوتی نسبت به طلا ثبت کنند.
سه سناریو برای آینده قیمت طلا
در سناریوی صعودی، ادامه اختلال در تنگه هرمز و بابالمندب، افزایش قیمت نفت، تضعیف دلار و خودداری فدرال رزرو از طرح افزایش نرخ بهره میتواند طلا را به سمت مقاومت ۴۲۰۰ دلار هدایت کند.
در سناریوی نزولی، کاهش تنشهای خاورمیانه، بازگشت نفتکشها به مسیرهای عادی و اتخاذ موضعی انقباضی از سوی فدرال رزرو ممکن است باعث خروج سرمایهگذاران کوتاهمدت و بازگشت قیمت به زیر ۴۱۰۰ دلار شود.
سناریوی سوم، ادامه وضعیت مبهم کنونی است. در این حالت، قیمت طلا میان اخبار مثبت دیپلماتیک و تهدیدهای امنیتی نوسان خواهد کرد و دادههای تورم، دلار و بازده اوراق جهت روزانه معاملات را تعیین میکنند.
طلای جهانی اکنون با عبور از ۴۱۰۰ دلار، بار دیگر قدرت خریداران را به نمایش گذاشته است؛ اما تثبیت بالای این مرز به چیزی بیش از نگرانیهای جنگی نیاز دارد. نتیجه نشست فدرال رزرو در روزهای ۲۸ و ۲۹ ژوئیه میتواند تعیین کند که صعود اخیر مقدمه حرکت به سمت ۴۲۰۰ دلار است یا تنها یک بازگشت موقت پس از سقوط هفته گذشته.