قیمت نفت امروز ۱۹ تیر ۱۴۰۵؛ برنت ۷۶ دلاری شد، هرمز همچنان بازار را نگران نگه داشت
از ابتدای هفته جاری تاکنون، نفت برنت حدود ۶ درصد و شاخص نفت آمریکا حدود ۵ درصد افزایش قیمت را تجربه کردهاند. این رشد هفتگی نشان میدهد بازار انرژی هنوز ریسک اختلال در عرضه خاورمیانه را جدی میگیرد، حتی اگر در معاملات روزانه، قیمتها از اوجهای قبلی فاصله گرفته باشند.
افزایش قیمت نفت در روزهای اخیر بیش از آنکه ناشی از رشد تقاضا باشد، از سمت ریسک عرضه تغذیه شده است. وقتی مسیرهای حملونقل انرژی در خلیج فارس با نااطمینانی روبهرو میشود، معاملهگران معمولاً یک «پریمیوم ریسک» به قیمت نفت اضافه میکنند؛ یعنی بخشی از قیمت نه به مصرف واقعی، بلکه به نگرانی از اختلال احتمالی مربوط میشود.
جدول قیمت نفت امروز
| شاخص نفتی | قیمت هر بشکه | میزان تغییر |
|---|---|---|
| نفت برنت | ۷۶.۴۹ دلار | ۰.۲۵٪ افزایش |
| نفت خام وستتگزاس اینترمدیت آمریکا | ۷۲.۲۷ دلار | ۰.۲۶٪ افزایش |
تنگه هرمز؛ عامل اصلی نگرانی بازار
تنگه هرمز بار دیگر به مهمترین متغیر بازار نفت تبدیل شده است. طبق دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا، در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ روزانه حدود ۲۰.۹ میلیون بشکه نفت از این تنگه عبور کرده که معادل حدود ۲۰ درصد مصرف جهانی مایعات نفتی بوده است.
همین جایگاه راهبردی باعث شده هر خبر درباره کاهش تردد، توقف نفتکشها یا افزایش ریسک حملونقل در هرمز بلافاصله بر قیمت نفت اثر بگذارد. رویترز گزارش داده تردد نفتکشها از تنگه هرمز در روز پنجشنبه تقریباً به حالت توقف درآمده بود، زیرا مالکان کشتیها پس از حملات اخیر در حال ارزیابی ریسک عبور از این آبراه بودند.
چرا قیمتها از اوج هفته عقب نشستند؟
با وجود رشد هفتگی، قیمت نفت از اوجهای میانه هفته فاصله گرفته است. واندانا هاری، بنیانگذار مؤسسه تحلیلی واندا اینسایتس، گفته قیمتها از اوج اواسط هفته عقبنشینی کردهاند، اما ریسک همچنان قابل توجه است، زیرا ترانزیت هرمز تقریباً در وضعیت سکون قرار دارد و نشانه روشنی از زمان بازگشت عبور عادی کشتیها دیده نمیشود.
عامل محدودکننده رشد قیمت، امید بازار به بازگشت مسیر دیپلماسی میان ایران و آمریکاست. معاملهگران فعلاً سناریوی بسته شدن کامل و طولانیمدت هرمز را قطعی نمیدانند و همین موضوع مانع جهش شدیدتر قیمت نفت شده است. با این حال، تا زمانی که عبور نفتکشها به سطح عادی برنگردد، ریسک ژئوپلیتیک از قیمت نفت حذف نخواهد شد.
حملات اخیر چه اثری بر بازار گذاشت؟
بر اساس گزارش رویترز، پس از حملات تازه آمریکا به مناطقی در ایران و پاسخ نظامی ایران به زیرساختهای آمریکا در کشورهای خلیج فارس، ریسک حملونقل در خلیج فارس افزایش یافت و بازگشایی کامل مسیر هرمز با تأخیر روبهرو شد.
این وضعیت برای بازار نفت اهمیت حیاتی دارد، چون هرمز فقط مسیر صادرات نفت ایران نیست؛ بخشی مهم از صادرات نفت و گاز کشورهای حوزه خلیج فارس نیز از همین آبراه عبور میکند. بنابراین هر اختلال در این مسیر میتواند نهتنها قیمت نفت، بلکه بازار گاز مایع، هزینه بیمه کشتیها، نرخ حملونقل و قیمت سوخت در بازارهای مصرفی را تحت تأثیر قرار دهد.
نقش حمله به کشتی گاز مایع قطری
یکی از عوامل تشدید نگرانیها، هدف قرار گرفتن یک کشتی حمل گاز مایع قطری در نزدیکی آبراه و حوالی عمان بود. رویترز گزارش داده این حادثه باعث شد ریسک عبور از تنگه هرمز برای شرکتهای کشتیرانی دوباره ارزیابی شود و برخی مالکان کشتیها عبور از مسیر را متوقف یا به تعویق بیندازند.
بازار انرژی به چنین حوادثی بسیار حساس است، چون حتی اگر محموله نفت یا گاز از بین نرود، افزایش ریسک عملیاتی باعث بالا رفتن هزینه بیمه، تغییر مسیر کشتیها و تأخیر در تحویل محمولهها میشود. همین هزینههای پنهان میتواند در نهایت به قیمت نفت و فرآوردههای انرژی منتقل شود.
تحلیل ING از کاهش جریان نفت خاورمیانه
وارن پترسون، استراتژیست کالایی ING، گفته عبور کشتیها از تنگه هرمز همچنان بسیار پایینتر از سطح پیش از جنگ است و تحولات اخیر نشان میدهد عبور ایمن کشتیها هنوز یکی از مسائل اصلی بازار باقی مانده است. طبق گزارش رویترز، جریان نفت از خاورمیانه به طور متوسط به حدود ۱۴ میلیون بشکه در روز رسیده، در حالی که پیش از شروع جنگ حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز بود.
این کاهش به بازار پیام میدهد که حتی با وجود مسیرهای جایگزین و تلاش برخی صادرکنندگان برای مدیریت جریان صادرات، ظرفیت عبور منطقه هنوز به وضعیت عادی بازنگشته است. برای معاملهگران نفت، همین فاصله میان جریان فعلی و سطح پیش از جنگ، دلیل کافی برای حفظ ریسک در قیمتهاست.
چرا قیمت نفت جهش شدیدتری نداشت؟
با وجود ریسک هرمز، نفت هنوز وارد جهش انفجاری نشده است. دلیل نخست، امید به ادامه تلاشهای دیپلماتیک است. دلیل دوم، وجود مسیرهای جایگزین محدود برای بخشی از صادرات منطقه است. دلیل سوم، این است که بازار هنوز درباره مدتزمان اختلال اطمینان ندارد و بسیاری از معاملهگران منتظر دادههای دقیقتر درباره تردد نفتکشها هستند.
رویترز در تحلیل جداگانهای نوشته کشتیهایی که از هرمز عبور میکنند عملاً با «هزینه پنهان» بالاتر روبهرو شدهاند؛ نه لزوماً به شکل عوارض رسمی، بلکه از طریق هزینههای بیمه، اجاره کشتی و ریسک عملیاتی. این وضعیت باعث ایجاد پریمیوم ریسک در بازار میشود، اما تا زمانی که عرضه جهانی به شکل کامل مختل نشود، ممکن است رشد قیمتها محدود بماند.
اثر نفت بر تورم جهانی
افزایش قیمت نفت فقط یک خبر برای بازار انرژی نیست؛ میتواند مسیر تورم جهانی را هم تغییر دهد. نفت بالاتر به معنای هزینه بیشتر حملونقل، سوخت، تولید و واردات است. اگر قیمت نفت برای مدت طولانی در سطوح بالا بماند، بانکهای مرکزی جهان ممکن است با فشار تازهای برای حفظ سیاستهای پولی انقباضی روبهرو شوند.
این موضوع برای بازارهای مالی نیز مهم است. افزایش نفت میتواند انتظارات تورمی را بالا ببرد، نرخ بهره را تحت فشار قرار دهد و در نهایت روی بازار طلا، ارز، سهام و کالاهای اساسی اثر بگذارد. بنابراین بحران هرمز فقط مسئله خاورمیانه نیست؛ یک ریسک جهانی برای اقتصاد و بازارهای مالی است.
سناریوی اول؛ بازگشت دیپلماسی و آرام شدن نفت
اگر آمریکا و ایران به مسیر دیپلماسی بازگردند و تردد نفتکشها در تنگه هرمز به تدریج عادی شود، احتمال عقبنشینی بخشی از پریمیوم ریسک وجود دارد. در این سناریو، قیمت برنت میتواند از محدوده فعلی فاصله بگیرد و به سمت سطوح پایینتر حرکت کند، بهویژه اگر دادههای عرضه جهانی نیز نشانه کمبود جدی نشان ندهند.
بازار فعلاً همین احتمال را کاملاً کنار نگذاشته است. به همین دلیل، با وجود اختلال در هرمز، قیمتها از اوج میانه هفته عقب نشستهاند و رشد روزانه امروز محدود مانده است.
سناریوی دوم؛ تداوم اختلال و رشد دوباره قیمتها
اگر تردد نفتکشها همچنان محدود بماند یا حملات تازهای در آبراه رخ دهد، بازار میتواند دوباره وارد موج صعودی شود. در این سناریو، برنت ممکن است برای عبور از مقاومتهای بالاتر تلاش کند و WTI نیز با فاصلهای کمتر، از تنشهای عرضه اثر بگیرد.
ریسک اصلی این است که شرکتهای کشتیرانی و بیمهگران برای عبور از هرمز هزینههای بالاتری مطالبه کنند یا عبور را به تعویق بیندازند. حتی بدون بسته شدن رسمی تنگه، چنین وضعیتی میتواند جریان انرژی را کند و قیمتها را بالا نگه دارد.
سناریوی سوم؛ بازار به اختلال عادت میکند
یک احتمال دیگر این است که بازار به سطح جدیدی از ریسک عادت کند؛ یعنی قیمت نفت نه سقوط کند و نه جهش شدید داشته باشد، بلکه در محدودهای بالاتر از قبل نوسان کند. در این سناریو، معاملهگران میپذیرند که هرمز کاملاً عادی نیست، اما اختلال هم به اندازهای نیست که بحران عرضه جهانی ایجاد کند.
چنین وضعیتی میتواند نفت را برای مدتی در کانال فعلی نگه دارد؛ کانالی که در آن هر خبر مثبت دیپلماتیک قیمت را پایین میآورد و هر خبر امنیتی تازه دوباره خریداران را فعال میکند.
جمعبندی؛ نفت زیر سایه هرمز ماند
قیمت نفت امروز جمعه ۱۹ تیر ۱۴۰۵ با رشد محدود همراه شد؛ برنت به ۷۶ دلار و ۴۹ سنت و WTI به ۷۲ دلار و ۲۷ سنت رسید. با وجود این افزایش محدود، هر دو شاخص در مسیر رشد هفتگی قرار دارند؛ رشدی که ریشه اصلی آن در نگرانی از اختلال در تنگه هرمز و تداوم تنش میان ایران و آمریکا است.
بازار نفت فعلاً در وضعیت انتظار قرار دارد. اگر مسیر هرمز به حالت عادی برگردد و دیپلماسی فعال شود، بخشی از رشد قیمتها میتواند تخلیه شود. اما اگر عبور نفتکشها همچنان محدود بماند یا حملات تازهای رخ دهد، ریسک عرضه دوباره قیمت نفت را بالا خواهد برد. در حال حاضر، نفت نه فقط با دادههای عرضه و تقاضا، بلکه با هر خبر تازه از هرمز قیمتگذاری میشود.