قیمت مرغ ۳۰ شهریور ثابت ماند؛ فیله ۶۷۵ هزار تومان، اما پشت آرامش بازار چه میگذرد؟
بازار مرغ برخلاف بسیاری از کالاهای خوراکی که در هفتههای اخیر با نوسانات پیدرپی مواجه بودهاند، در روزهای پایانی شهریور تغییر محسوسی در قیمت برخی قطعات اصلی نشان نمیدهد.
بررسی نرخهای ۲۲ و ۲۶ شهریور نیز نشان میدهد ران بدون پوست و بدون کمر در محدوده ۳۹۶ هزار تومان و سینه با استخوان در محدوده ۴۹۵ هزار تومان باقی مانده است. فیله نیز در برخی فهرستها از چند روز قبل ۶۷۵ هزار تومان قیمتگذاری شده بود. این تکرار ارقام، از شکلگیری یک دوره ثبات کوتاهمدت حکایت دارد.
قیمت مرغ امروز ۳۰ شهریور ۱۴۰۵
بر اساس آخرین فهرست مورد بررسی، قیمت قطعات پرمصرف مرغ به شرح زیر است:
| نوع محصول | قیمت هر کیلوگرم |
|---|---|
| فیله مرغ | ۶۷۵ هزار تومان |
| سینه مرغ با استخوان | ۴۹۵ هزار تومان |
| ران مرغ بدون پوست و بدون کمر | ۳۹۶ هزار تومان |
در گزارشهای چند روز قبل نیز قیمت مرغ کامل حدود ۲۸۰ هزار تومان، سینه بدون استخوان ۶۱۲ هزار تومان و ساق بدون پوست ۴۹۹ هزار و ۵۰۰ تومان اعلام شده بود.
این اختلاف میان مرغ کامل و قطعات پاکشده موضوع مهمی برای مصرفکنندگان است؛ چراکه هزینه قطعهبندی، حذف پوست و استخوان، افت وزن، بستهبندی و حاشیه توزیع به قیمت قطعات آماده مصرف اضافه میشود.
فیله چرا بیش از دو برابر مرغ کامل قیمت دارد؟
اگر مرغ کامل را با نرخ حدود ۲۸۰ هزار تومان در نظر بگیریم، فیله ۶۷۵ هزار تومانی حدود ۲.۴ برابر گرانتر است.
این اختلاف الزاماً به معنای سودی به همین اندازه برای فروشنده نیست. از یک مرغ کامل فقط بخشی از وزن نهایی به فیله تبدیل میشود و وزن استخوان، پوست و سایر قطعات باید میان محصولات مختلف سرشکن شود.
علاوه بر آن، فیله و سینه بدون استخوان جزو محصولات پرتقاضا در رستورانها، فستفودها و آشپزخانههای خانگی هستند؛ بنابراین نوع تقاضا نیز میتواند فاصله قیمت این قطعات با مرغ کامل را حفظ کند.
با این حال اختلاف زیاد قیمت قطعات مختلف باعث شده خانوارهایی که با محدودیت بودجه مواجهاند بیشتر به سمت ران، مرغ کامل و قطعات استخواندار حرکت کنند.
ثبات قیمت مرغ از چه زمانی شروع شده است؟
دادههای هفته گذشته نشان میدهد بسیاری از نرخهای امروز دستکم از ۲۲ تا ۲۶ شهریور تقریباً بدون تغییر ماندهاند.
در ۲۲ شهریور فیله ۶۷۵ هزار تومان و ران بدون پوست ۳۹۶ هزار تومان گزارش شده بود. چهار روز بعد نیز ران همچنان ۳۹۶ هزار تومان، سینه با استخوان ۴۹۵ هزار تومان و مرغ کامل ۲۸۰ هزار تومان قیمت داشت.
از این منظر، بازار فعلاً با «جهش قیمتی تازه» روبهرو نیست.
اما این ثبات را نباید به معنای کاهش قابل توجه هزینه خانوار تعبیر کرد. فیله ۶۷۵ هزار تومانی و سینه حدود نیم میلیون تومانی همچنان ارقامی بالا برای سبد غذایی خانوار محسوب میشوند.
دولت چرا در بازار مرغ خرید حمایتی انجام میدهد؟
مهمترین نشانه وضعیت واقعی بخش تولید، برنامه خرید حمایتی دولت است.
شرکت پشتیبانی امور دام از ۲۳ شهریور خرید مرغ مازاد را با نرخ ۳۳۵ هزار تومان برای هر کیلو مرغ منجمد واجد شرایط تحویل سردخانه آغاز کرده است. ظرفیت مرحله جدید خرید نیز ۳۰ هزار تن اعلام شده است.
مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام گفته در چهار روز نخست مرحله جدید نزدیک به دو هزار تن مرغ خریداری شده و در مرحله قبلی نیز حدود ۴۰ هزار تن خرید حمایتی انجام شده بود.
وجود چنین برنامهای نشان میدهد در بخش تولید، دولت نگران افت قیمت دریافتی مرغداران و ایجاد زیان ناشی از عرضه بالا است.
این نکته اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بازاری که در خردهفروشی ظاهراً «ثابت» دیده میشود، ممکن است در مزرعه با فشار کاهش قیمت روبهرو باشد.
مرغداران از قیمت مرغ زنده ناراضیاند
همزمان با برنامه خرید حمایتی، اتحادیه مرغداران نیز از تولیدکنندگان خواسته مرغ زنده را زیر کیلویی ۲۰۰ هزار تومان عرضه نکنند.
طبق گزارش منتشرشده، اتحادیه اعلام کرده مرغداران در ماههای گذشته با زیان روبهرو بودهاند و قیمت مرغ زنده در مقاطعی ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان پایینتر از سطح مورد انتظار تولیدکنندگان بوده است.
بنابراین یک تناقض قابل توجه در بازار شکل گرفته است: مصرفکننده همچنان قیمت قطعات را بالا میبیند، اما تولیدکننده از پایین بودن قیمت فروش خود گلایه دارد.
این فاصله یکی از چالشهای همیشگی زنجیره مرغ است و نشان میدهد قیمت مزرعه تا فروشگاه مسیر مستقیمی ندارد.
آیا واقعاً مازاد تولید داریم؟
در این زمینه حتی میان اظهارات رسمی نیز تفاوت ظریفی وجود دارد.
شرکت پشتیبانی امور دام از «مرغ مازاد بازار» و ظرفیت خرید ۳۰ هزار تنی سخن گفته، اما معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی پیشتر تأکید کرده بود تولید کشور الزاماً مازاد بر نیاز نیست و مشکل اصلی این است که در برخی روزها قیمت بازار پایینتر از هزینه تولید قرار میگیرد.
این تفاوت مهم است.
ممکن است در سطح ملی کمبود ساختاری وجود نداشته باشد، اما در بعضی روزها یا مناطق، ورود همزمان حجم زیاد مرغ به بازار قیمت را پایین بیاورد. خرید حمایتی در چنین شرایطی برای خارج کردن بخشی از عرضه مقطعی از بازار انجام میشود.
جوجهریزی چه پیامی برای ماههای آینده دارد؟
دادههای موجود از جوجهریزی نیز از ادامه سطح قابل توجه تولید حکایت دارد.
برای نمونه، اطلاعات منتشرشده از اتحادیه مرغداران کردستان نشان میدهد در مرداد حدود ۱۴۰ میلیون قطعه جوجهریزی انجام شده و تا ۱۳ شهریور نیز حمل جوجه حدود ۵۴ میلیون قطعه گزارش شده بود. این آمار به تنهایی کل کشور را بهطور کامل توضیح نمیدهد، اما نشان میدهد چرخه تولید با حجم قابل توجهی ادامه داشته است.
در استان مرکزی نیز مقامهای جهاد کشاورزی از عبور جوجهریزی ششماهه از ۱۲ میلیون قطعه خبر دادهاند.
اگر این روند ادامه پیدا کند و نهاده و کشتارگاه نیز با اختلال جدی مواجه نشوند، احتمال بروز کمبود ناگهانی در کوتاهمدت کاهش مییابد.
چرا نمیتوان ثبات امروز را دائمی دانست؟
بازار مرغ به چند متغیر حساس وابسته است: قیمت ذرت و سویا، تأمین ارز نهاده، هزینه حمل، قیمت جوجه یکروزه، انرژی و میزان جوجهریزی.
هر اختلال در یکی از این عوامل میتواند با چند هفته فاصله خود را در بازار نشان دهد.
از طرف دیگر، اگر قیمت مرغ زنده برای مدت طولانی پایینتر از هزینه تولید بماند، برخی مرغداران ممکن است میزان جوجهریزی دوره بعد را کاهش دهند. نتیجه چنین اتفاقی میتواند چند ماه بعد کاهش عرضه و رشد دوباره قیمت باشد.
به همین دلیل خرید حمایتی دولت فقط برای کنترل بازار امروز انجام نمیشود؛ هدف دیگر آن جلوگیری از زیان شدید تولیدکننده و حفظ انگیزه تولید برای دورههای بعد است.
اختلاف قیمتها در فروشگاهها را جدی بگیرید
همچنین باید توجه داشت که بازار مرغ یک نرخ واحد ندارد.
برای نمونه، در فهرستهای فروشگاهی روز گذشته انواع فیله بستهبندیشده با قیمتهایی از حدود ۴۳۳ هزار تا بیش از ۹۰۰ هزار تومان دیده میشد. اختلاف برند، نوع بستهبندی، تازه یا گرم بودن، محل فروش و وزن محصول باعث میشود قیمت یک عنوان مشابه در دو فروشگاه بسیار متفاوت باشد.
بنابراین رقم ۶۷۵ هزار تومان برای فیله یا ۴۹۵ هزار تومان برای سینه با استخوان را باید نرخ یک رصد مشخص بازار دانست، نه الزاماً قیمت واحد در تمام فروشگاههای کشور.
پیشبینی قیمت مرغ در مهرماه
با دادههای فعلی، نشانه پرقدرتی از جهش فوری قیمت مرغ دیده نمیشود.
خرید حمایتی ۳۰ هزار تنی، سطح بالای تولید و ثبات چندروزه قیمتها میتواند در کوتاهمدت به حفظ آرامش بازار کمک کند. از سوی دیگر، فشار تولیدکنندگان برای افزایش قیمت مرغ زنده نشان میدهد ظرفیت افت بیشتر قیمت نیز محدود است.
در نتیجه محتملترین تصویر کوتاهمدت، ادامه نوسان محدود قیمتهاست؛ مگر آنکه در تأمین نهاده، جوجهریزی یا هزینههای تولید تغییر مهمی رخ دهد.
بازار مرغ در پایان شهریور از بیرون آرام به نظر میرسد: فیله ۶۷۵ هزار تومان، سینه با استخوان ۴۹۵ هزار تومان و ران بدون پوست ۳۹۶ هزار تومان چند روز است تقریباً ثابت ماندهاند. اما در پشت ویترین ثابت فروشگاهها، دولت در حال خرید حمایتی دهها هزار تن مرغ و تولیدکنندگان درگیر بحث قیمت مرغ زنده هستند. بنابراین آزمون واقعی ثبات بازار نه امروز، بلکه در هفتههای نخست مهر و نحوه ادامه تولید مشخص خواهد شد.
