قیمت مرغ به ۳۵۰ هزار تومان رسید؛ سقوط ۳۰ درصدی مصرف و هشدار درباره گرانی دوباره مرغ در ماه‌های آینده
بازار مرغ در روزهای پایانی هفته سوم آبان ۱۴۰۵ همچنان با نوسان قیمت و نگرانی درباره آینده تولید همراه است. بر اساس اظهارات مهدی یوسف‌خانی، دبیر انجمن کشتارگاه‌ها و صنایع بسته‌بندی طیور، قیمت هر کیلوگرم مرغ زنده درب مرغداری حدود ۲۳۰ هزار تومان و قیمت مرغ گرم برای مصرف‌کننده نزدیک به ۳۵۰ هزار تومان اعلام شده است.
به گفته این فعال صنعت طیور، قیمت مرغ زنده طی هفته در محدوده ۲۲۰ تا ۲۴۰ هزار تومان و قیمت مرغ گرم در بازه ۳۳۰ تا ۳۶۰ هزار تومان نوسان داشته است. همچنین هر کیلوگرم ران مرغ حدود ۳۵۰ هزار تومان، سینه مرغ ۶۵۰ هزار تومان و فیله مرغ ۷۵۰ هزار تومان قیمت‌گذاری شده است. این ارقام در گزارش منتشرشده در ۱۹ آبان تأیید شده‌اند.
مقایسه این نرخ‌ها با اظهارات یوسف‌خانی در ۱۲ آبان نشان می‌دهد قیمت اعلامی مرغ گرم از ۳۳۰ هزار تومان به ۳۵۰ هزار تومان رسیده است؛ افزایشی معادل حدود ۶ درصد که فشار بیشتری بر هزینه تأمین مواد غذایی خانوار وارد می‌کند.
با این حال، این قیمت‌ها نرخ‌های اعلامی فعالان صنفی هستند و ممکن است در مناطق مختلف کشور، فروشگاه‌ها و ساعات متفاوت معاملات یکسان نباشند.
کاهش ۲۵ تا ۳۰ درصدی مصرف مرغ؛ چرا کالابرگ نتوانست تقاضا را حفظ کند؟
یکی از مهم‌ترین تحولات بازار مرغ در سال ۱۴۰۵، کاهش محسوس مصرف این ماده پروتئینی است. فرزاد طلاکش، دبیر فدراسیون طیور ایران، پیش‌تر از افت حدود ۲۵ درصدی مصرف مرغ به دلیل کاهش قدرت خرید خانوارها خبر داده بود. در گزارش‌های بعدی نیز دامنه کاهش مصرف تا حدود ۳۰ درصد مطرح شده است.
این کاهش در شرایطی گزارش شده که بخشی از حمایت معیشتی خانوارها از طریق کالابرگ انجام می‌شود. با این حال، افزایش قیمت مواد غذایی باعث شده اعتبار حمایتی برای خرید همان مقدار کالای گذشته کافی نباشد.
هوشنگ هادیان‌پور، سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس، در نشست ۱۲ مهر ۱۴۰۵ نیز کاهش توان خرید خانوارها و مشکلات توزیع مرغ از مسیر کالابرگ را از عوامل اثرگذار بر بازار دانسته بود.
از منظر اقتصادی، این وضعیت بیانگر فشار بر تقاضای مؤثر است. ممکن است خانوار همچنان به مصرف مرغ نیاز داشته باشد، اما درآمد و اعتبار خرید او امکان تهیه مقدار قبلی را فراهم نکند.
البته رقم کاهش ۲۵ تا ۳۰ درصدی بر اساس اظهارات مسئولان صنفی است و برای محاسبه قطعی افت مصرف سرانه باید آمار جامع تولید، واردات، صادرات و تغییر موجودی انبارها نیز بررسی شود.
مصرف روزانه ۷ هزار تن مرغ در کشور؛ سهم تهران چقدر است؟
بررسی تازه‌ترین آمار اعلامی فعالان صنعت طیور نشان می‌دهد روزانه حدود ۷ هزار تن مرغ در سراسر کشور توزیع و مصرف می‌شود. از این مقدار، سهم استان تهران بین هزار و ۶۰۰ تا هزار و ۷۰۰ تن است.
بر این اساس، حدود ۲۳ تا ۲۴ درصد از مرغ توزیع‌شده روزانه کشور به بازار تهران اختصاص دارد؛ سهمی که اهمیت تأمین منظم این محصول در پایتخت را نشان می‌دهد.
با وجود حجم بالای عرضه، مسئله اصلی بازار تنها میزان تولید نیست. هنگامی که قیمت مرغ با سرعت بیشتری از توان خرید خانوارها افزایش پیدا می‌کند، احتمال کاهش مقدار خرید و تغییر الگوی مصرف وجود دارد.
این وضعیت برای زنجیره تولید نیز پیامدهایی دارد؛ زیرا کاهش خرید مصرف‌کننده در نهایت می‌تواند به افت سفارش کشتارگاه‌ها و افزایش فشار فروش بر مرغداران منجر شود.
کاهش جوجه‌ریزی در آبان ۱۴۰۵؛ زنگ خطر برای قیمت مرغ در زمستان؟
یکی از مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده آینده بازار مرغ، میزان جوجه‌ریزی در واحدهای پرورش است.
مهدی یوسف‌خانی میزان جوجه‌ریزی مهرماه را بین ۱۱۵ تا ۱۲۰ میلیون قطعه اعلام کرده و پیش‌بینی کرده است این رقم در آبان به ۱۰۰ تا ۱۱۰ میلیون قطعه کاهش یابد.
با در نظر گرفتن میانگین این بازه‌ها، جوجه‌ریزی ماهانه ممکن است حدود ۱۰.۶ درصد کاهش پیدا کند. البته این رقم یک برآورد بر اساس اظهارات صنفی است و میزان نهایی جوجه‌ریزی آبان هنوز باید با آمار قطعی مشخص شود.
اهمیت این کاهش به فاصله زمانی میان جوجه‌ریزی و عرضه مرغ آماده کشتار مربوط می‌شود. کاهش تعداد جوجه‌های واردشده به واحدهای پرورشی می‌تواند چند هفته بعد بر میزان عرضه اثر بگذارد.
با این حال، یوسف‌خانی معتقد است سطح پیش‌بینی‌شده جوجه‌ریزی آبان با تقاضای فعلی بازار تناسب دارد و به‌تنهایی نشانه کمبود مرغ نیست.
نگرانی اصلی زمانی شکل می‌گیرد که کاهش جوجه‌ریزی هم‌زمان با افزایش هزینه تولید یا بازگشت ناگهانی تقاضا اتفاق بیفتد.
ذخایر مرغ منجمد به سقف ظرفیت نزدیک شد؛ بازار در انتظار عرضه جدید
در کنار کاهش احتمالی جوجه‌ریزی، وضعیت ذخایر شرکت پشتیبانی امور دام نیز به یکی از موضوعات مهم صنعت طیور تبدیل شده است.
فرزاد طلاکش، دبیر فدراسیون طیور ایران، در اظهارات منتشرشده در ۱۵ آبان اعلام کرد ظرفیت نگهداری ذخایر مرغ تقریباً پر شده است. به گفته او، محدودیت زمان نگهداری محصولات منجمد باعث می‌شود بخشی از این ذخایر در دوره‌های بعد دوباره به بازار عرضه شود.
از سوی دیگر، پرویز جعفری، مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام، در ۱۳ آبان از انعقاد قرارداد خرید حمایتی ۳۰ هزار تن مرغ خبر داد که تا آن زمان ۲۱ هزار تن از آن به کشتارگاه‌ها و سردخانه‌ها منتقل شده بود.
وجود ذخایر بالا می‌تواند به تنظیم بازار و جلوگیری از کمبود ناگهانی کمک کند، اما زمان‌بندی عرضه اهمیت زیادی دارد.
اگر مرغ منجمد در دوره‌ای وارد بازار شود که تولید تازه نیز بیش از تقاضاست، احتمال تشدید فشار بر قیمت فروش مرغداران وجود خواهد داشت. در مقابل، عرضه هدفمند ذخایر هنگام کاهش تولید می‌تواند از افزایش شدید قیمت مصرف‌کننده جلوگیری کند.
بحران نقدینگی مرغداران؛ چرا تولیدکنندگان از افزایش هزینه‌ها نگران هستند؟
یکی از مهم‌ترین مشکلات صنعت طیور، افزایش هزینه تأمین نهاده‌های خوراک دام و طیور است. ذرت، کنجاله سویا، دارو، واکسن و انرژی از عوامل مؤثر بر قیمت تمام‌شده مرغ به شمار می‌روند.
فرزاد طلاکش در گفت‌وگوی منتشرشده با اقتصاد۲۴ تأکید کرده که تغییر مبنای ارزی تأمین نهاده‌ها، نیاز واحدهای تولیدی به سرمایه در گردش را به‌شدت افزایش داده است. او همچنین از زیان برخی مرغداران در ماه‌های گذشته و دشواری تأمین نقدینگی برای شروع دوره‌های جدید پرورش سخن گفته است.
این وضعیت می‌تواند تعادل بازار را پیچیده‌تر کند. از یک طرف، مصرف‌کننده توان پرداخت قیمت‌های بالاتر را ندارد و از طرف دیگر، تولیدکننده معتقد است فروش محصول با نرخ‌های فعلی ممکن است هزینه‌های تولید را پوشش ندهد.
اگر این شکاف ادامه پیدا کند، احتمال کاهش سرمایه‌گذاری در دوره‌های بعدی پرورش وجود دارد؛ مسئله‌ای که می‌تواند در آینده به محدودتر شدن عرضه منجر شود.
پیش‌بینی قیمت مرغ در ماه‌های آینده؛ احتمال افزایش تا ۴۰۰ هزار تومان؟
بررسی شرایط فعلی نشان می‌دهد بازار مرغ با دو نیروی متضاد روبه‌روست؛ کاهش قدرت خرید خانوارها که مانع افزایش سریع قیمت می‌شود و رشد هزینه تولید که می‌تواند زمینه افزایش نرخ‌ها را فراهم کند.
فرزاد طلاکش پیش‌تر قیمت ۳۸۰ تا ۴۰۰ هزار تومان برای هر کیلو مرغ کامل را در شرایط کنونی از منظر تداوم تولید و حقوق مصرف‌کننده، محدوده‌ای متعادل ارزیابی کرده بود. با این حال، این رقم برآورد یک فعال صنفی است و به معنای تصویب نرخ جدید یا پیش‌بینی قطعی افزایش قیمت نیست.
در سناریوی نخست، اگر عرضه روزانه در سطح فعلی باقی بماند و تقاضای مصرفی بهبود پیدا نکند، احتمال ادامه نوسان مرغ گرم در محدوده ۳۳۰ تا ۳۶۰ هزار تومان وجود دارد.
در سناریوی دوم، کاهش تولید در دوره‌های بعد و افزایش هزینه نهاده‌ها می‌تواند فشار صعودی بر قیمت مرغ وارد کند.
سناریوی سوم نیز تثبیت نسبی بازار از طریق مدیریت جوجه‌ریزی، تأمین نهاده‌ها و عرضه هدفمند ذخایر پشتیبانی امور دام است.
تحقق هر یک از این سناریوها به میزان واقعی تولید، وضعیت موجودی سردخانه‌ها و توان خرید خانوارها وابسته خواهد بود.
آینده بازار مرغ؛ تعادل میان قیمت مصرف‌کننده و هزینه تولید ضروری است
بازار مرغ در آبان ۱۴۰۵ با مسئله‌ای فراتر از افزایش قیمت یک کالای اساسی روبه‌رو شده است. افت مصرف، افزایش هزینه نهاده‌ها، نگرانی درباره نقدینگی تولیدکنندگان و نزدیک شدن ذخایر به سقف ظرفیت، مجموعه‌ای از چالش‌های به‌هم‌پیوسته را ایجاد کرده‌اند.
از منظر سیاست‌گذاری، حفظ ثبات بازار نیازمند توجه هم‌زمان به تولید و مصرف است. افزایش تولید بدون توجه به قدرت خرید می‌تواند زیان مرغداران را بیشتر کند، در حالی که کاهش شدید تولید نیز احتمال جهش قیمت‌ها در دوره‌های بعد را افزایش می‌دهد.
در مجموع، قیمت مرغ در آبان ۱۴۰۵ به حدود ۳۵۰ هزار تومان رسیده و کاهش ۲۵ تا ۳۰ درصدی مصرف، مهم‌ترین هشدار درباره وضعیت معیشتی خانوارهاست. هم‌زمان، کاهش پیش‌بینی‌شده جوجه‌ریزی و افزایش هزینه تأمین نهاده‌ها می‌تواند بر قیمت‌های آینده تأثیر بگذارد.
با وجود این، ذخایر بالای مرغ و تقاضای ضعیف فعلی نشان می‌دهد افزایش شدید قیمت‌ها اجتناب‌ناپذیر نیست. آنچه مسیر بازار را در هفته‌های آینده تعیین خواهد کرد، توان سیاست‌گذار در تنظیم عرضه، حمایت از تولید پایدار و حفظ دسترسی خانوارها به این ماده پروتئینی پرمصرف است.