قیمت روغن موتور در آبان ۱۴۰۵ شوکه‌کننده شد؛ افزایش ۷۶۵ درصدی قیمت‌ها | هزینه تعویض روغن پژو ۲۰۶ از ۵ میلیون تومان گذشت

بررسی وضعیت بازار روغن موتور در آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد افزایش قیمت این محصول به یکی از دغدغه‌های جدی مالکان خودرو تبدیل شده است. کالایی که تا سال گذشته در بسیاری از نمونه‌ها با کمتر از یک میلیون تومان قابل خریداری بود، اکنون در برخی فهرست‌های فروش با قیمت چهار تا پنج میلیون تومان و حتی بالاتر عرضه می‌شود.

بر اساس گزارش منتشرشده در ۲۲ آبان، سه نمونه روغن موتور چهارلیتری در مقایسه با مهر ۱۴۰۴ رشد قیمتی قابل‌توجهی داشته‌اند. محصول نخست از ۷۸۹ هزار تومان به پنج میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسیده و دو محصول دیگر نیز از ۵۸۱ و ۵۲۰ هزار تومان به ترتیب به چهار میلیون و ۸۰۰ هزار تومان و چهار میلیون و ۵۰۰ هزار تومان افزایش یافته‌اند.

این تغییرات نشان می‌دهد قیمت نمونه‌های بررسی‌شده حدود ۶.۸ تا ۸.۷ برابر شده است. البته این ارقام مربوط به نمونه‌هایی از قیمت‌های اعلام‌شده در بازار هستند و نباید به تمام برندها یا نرخ رسمی کارخانه تعمیم داده شوند.

افزایش قیمت در شرایطی رخ داده که روغن موتور یک کالای مصرفی ضروری برای خودرو محسوب می‌شود و امکان حذف دائمی آن از هزینه‌های نگهداری وجود ندارد.

جدول مقایسه قیمت روغن موتور در مهر ۱۴۰۴ و آبان ۱۴۰۵

اختلاف قیمت نمونه اول نسبت به مهر سال گذشته به چهار میلیون و ۶۱۱ هزار تومان می‌رسد. در نمونه دوم نیز رشد قیمت چهار میلیون و ۲۱۹ هزار تومانی مشاهده می‌شود و محصول سوم چهار میلیون تومان گران‌تر شده است.

نکته مهم آن است که افزایش ۷۶۵ درصدی قیمت به معنای ۷۶۵ درصد گران‌تر شدن نسبت به نرخ اولیه است؛ به عبارت دیگر، قیمت نهایی به حدود ۸.۶۵ برابر نرخ قبلی رسیده است.

چنین رشدی می‌تواند رفتار مصرف‌کنندگان را تغییر دهد و برخی مالکان خودرو را به سمت استفاده طولانی‌تر از روغن موجود یا انتخاب محصولات ارزان‌تر سوق دهد؛ رفتاری که در صورت بی‌توجهی به مشخصات فنی روغن ممکن است هزینه‌های تعمیر موتور را افزایش دهد.

هزینه تعویض روغن پژو ۲۰۶ چقدر شده است؟

افزایش قیمت روغن موتور تنها به برچسب قیمتی محصول محدود نمانده و هزینه سرویس دوره‌ای خودرو را نیز به شکل محسوسی بالا برده است.

برآورد منتشرشده برای پژو ۲۰۶ مجهز به موتور TU5 نشان می‌دهد هزینه خرید یک بسته چهارلیتری روغن موتور، فیلتر روغن و دستمزد تعویض در آبان ۱۴۰۵ به حدود پنج میلیون و ۱۷۵ هزار تا پنج میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسیده است.

در این محاسبه، قیمت بسته چهارلیتری روغن موتور حدود چهار میلیون و ۴۰۰ هزار تومان در نظر گرفته شده و سایر هزینه‌ها مربوط به فیلتر و اجرت خدمات است.

البته ظرفیت روغن موتور TU5 هنگام تعویض همراه با فیلتر معمولاً حدود ۳.۲۵ لیتر اعلام می‌شود؛ بنابراین محاسبه فوق بر اساس خرید یک ظرف چهارلیتری است و تمام محتویات آن الزاماً در یک نوبت مصرف نمی‌شود.

همچنین هزینه تعویض فیلتر هوا، فیلتر کابین و دیگر خدمات احتمالی در این برآورد لحاظ نشده است. به همین دلیل، مبلغ نهایی سرویس ممکن است با توجه به نوع روغن، مرکز خدماتی و قطعات مصرفی متفاوت باشد.

چرا روغن موتور گران شد؟ اختلاف روایت تولیدکنندگان و بازار

یکی از مهم‌ترین تناقض‌های بازار روغن موتور، اختلاف میان قیمت‌های اعلام‌شده در شبکه فروش و اظهارات تولیدکنندگان درباره ثبات نرخ کارخانه‌ای است.

علی کاظمی، رئیس انجمن پالایشگاه‌های روغن‌سازی ایران، روز ۱۳ آبان اعلام کرد قیمت کارخانه‌ای روغن موتور در ماه‌های اخیر تغییری نکرده و محصولات با نرخ مصوب درج‌شده روی بسته‌بندی عرضه می‌شوند.

به گفته وی، مشکلات تأمین خوراک پالایشگاه‌ها و تخصیص ارز برای مواد اولیه در ماه‌های ابتدایی سال موجب کاهش تولید شده بود، اما این موانع با همکاری بانک مرکزی و ستاد تنظیم بازار برطرف شده است.

کاظمی همچنین اعلام کرده که کاهش عرضه، زمینه فعالیت سوداگرانه در شبکه فروش را فراهم کرده و قیمت برخی محصولات در بازار به چهار تا پنج برابر نرخ مصوب رسیده است.

این اظهارات نشان می‌دهد بخشی از افزایش قیمت مشاهده‌شده ممکن است ناشی از اختلال در توزیع و کمبود مقطعی کالا باشد. بااین‌حال، برای تعیین سهم دقیق واسطه‌گری در گرانی روغن موتور، اطلاعات شفاف درباره قیمت خروج از کارخانه، حجم عرضه و نرخ فروش نهایی موردنیاز است.

ظرفیت تولید روغن موتور ایران؛ چرا با وجود تولید بالا بازار کمبود دارد؟

یکی از پرسش‌های اساسی درباره بازار روغن موتور، فاصله میان ظرفیت اسمی تولید و میزان عرضه واقعی است.

بر اساس اعلام رئیس انجمن پالایشگاه‌های روغن‌سازی ایران، چهار پالایشگاه تولید روغن پایه کشور در مجموع ظرفیت سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار تن دارند، در حالی که نیاز سالانه کشور حدود ۸۰۰ هزار تن برآورد شده است.

به گفته کاظمی، حدود ۶۰۰ هزار تن از این ظرفیت به تولید انواع روغن موتور بنزینی، دیزلی و روغن دنده خودرو مربوط می‌شود.

بااین‌حال، ظرفیت اسمی روغن پایه را نباید با میزان تولید نهایی روغن موتور یکسان دانست. تولید محصول نهایی به تأمین مواد افزودنی، بسته‌بندی، فعالیت خطوط ترکیب و تکمیل فرآیند توزیع وابسته است.

اگر کارخانه‌ها به دلیل مشکلات تأمین مواد اولیه یا محدودیت‌های مالی نتوانند از ظرفیت خود استفاده کنند، وجود ظرفیت اسمی بالا به‌تنهایی مانع کمبود محصول در بازار نخواهد شد.

از سوی دیگر، تأخیر در توزیع و تمرکز موجودی در بخش‌هایی از شبکه فروش نیز می‌تواند دسترسی مصرف‌کنندگان به روغن موتور را محدود کند.

توزیع روغن موتور با قیمت مصوب در ۳۰۰ مرکز تهران

برای کنترل اختلاف قیمت و بهبود دسترسی مصرف‌کنندگان، طرح توزیع مستقیم لاستیک و روغن موتور در مناطق ۲۲گانه تهران در دستور کار قرار گرفته است.

حمیدرضا رستگار، عضو هیئت‌رئیسه اتاق اصناف تهران، چهارم آبان اعلام کرد واحدهای صنفی منتخب برای اجرای این برنامه مشخص شده‌اند و متقاضیان می‌توانند با مراجعه به سامانه اتحادیه مربوط، نسبت به ثبت درخواست و انتخاب مرکز توزیع اقدام کنند.

در این طرح، ۳۰۰ نقطه برای عرضه محصولات در تهران پیش‌بینی شده و هدف اصلی، رساندن کالا به مصرف‌کننده با نرخ مصوب و کاهش نقش واسطه‌ها عنوان شده است.

بااین‌حال، گزارش منتشرشده در ۱۸ آبان نشان می‌دهد اجرای طرح در برخی نقاط آغاز شده و در سایر مناطق همچنان در حال پیگیری بوده است.

در همین زمینه، مسئولان تعزیرات از برخورد با تعدادی از واحدهای متخلف و برنامه تحویل مستقیم محصولات تولیدکنندگان به مراکز توزیع خبر داده‌اند. طبق اعلام صورت‌گرفته، قرار است محصولات مشمول طرح با قیمت کارخانه و احتساب هفت درصد در اختیار مصرف‌کننده قرار گیرند.

بنابراین موفقیت طرح به فعالیت واقعی مراکز، موجودی مستمر کالا و امکان خرید بدون واسطه وابسته خواهد بود.

آزادسازی قیمت روغن موتور؛ تصمیم جدید ستاد تنظیم بازار چه پیامدی دارد؟

یکی از مهم‌ترین تحولات بازار، تصمیم جدید ستاد تنظیم بازار برای تغییر شیوه قیمت‌گذاری روغن موتور خودروهای سبک است.

در نشست این ستاد به ریاست محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، مقرر شد تایر و روغن موتور خودروهای سبک تا پایان سال ۱۴۰۵ از شمول قیمت‌گذاری دستوری خارج شوند.

هدف اعلام‌شده این تصمیم، حمایت از تولید داخلی، افزایش عرضه و کمک به تعدیل قیمت‌هاست. در مقابل، توزیع روغن موتور دیزلی و لاستیک خودروهای سنگین همچنان مطابق روال گذشته ادامه خواهد یافت.

این تغییر می‌تواند انعطاف بیشتری در اختیار تولیدکنندگان قرار دهد تا هزینه‌های واقعی تولید را در قیمت فروش لحاظ کنند.

بااین‌حال، حذف قیمت‌گذاری دستوری الزاماً به معنای کاهش فوری قیمت مصرف‌کننده نیست. ممکن است نرخ رسمی برخی محصولات افزایش پیدا کند، اما در صورت رشد عرضه و کاهش اختلاف قیمت کارخانه و بازار آزاد، هزینه خرید واقعی برای بخشی از مصرف‌کنندگان کاهش یابد.

در مقابل، اگر تولید افزایش پیدا نکند و شبکه توزیع همچنان با اختلال مواجه باشد، تغییر سیاست قیمت‌گذاری می‌تواند فشار بیشتری بر خریداران وارد کند.

پیش‌بینی قیمت روغن موتور در آذر ۱۴۰۵؛ کاهش قیمت در راه است؟

چشم‌انداز قیمت روغن موتور در هفته‌های آینده به میزان موفقیت سیاست‌های افزایش تولید و اصلاح شبکه توزیع وابسته است.

در سناریوی نخست، اگر مشکلات تأمین مواد اولیه واقعاً برطرف شده باشد و کارخانه‌ها بتوانند محصولات بیشتری وارد بازار کنند، احتمال کاهش اختلاف قیمت مصوب و بازار آزاد وجود دارد.

سناریوی دوم زمانی شکل می‌گیرد که آزادسازی قیمت‌ها به افزایش نرخ رسمی محصولات منجر شود. در این حالت، ممکن است قیمت کارخانه افزایش یابد، اما همچنان مشخص نیست قیمت نهایی بازار چه واکنشی نشان خواهد داد.

سناریوی سوم نیز تداوم کمبود عرضه و اختلاف شدید قیمت‌هاست؛ وضعیتی که می‌تواند در صورت اجرای ناقص برنامه‌های تولید و توزیع ادامه پیدا کند.

با توجه به اطلاعات موجود، هنوز داده کافی برای پیش‌بینی درصد مشخص کاهش یا افزایش قیمت روغن موتور در آذرماه وجود ندارد.

بنابراین مهم‌ترین شاخص برای ارزیابی آینده بازار، تغییر واقعی قیمت مصرف‌کننده در کنار میزان تولید و عرضه محصولات خواهد بود.

تأثیر گرانی روغن موتور بر هزینه نگهداری خودرو

افزایش قیمت روغن موتور می‌تواند پیامدهایی فراتر از بالا رفتن هزینه یک سرویس دوره‌ای داشته باشد.

برای بسیاری از مالکان خودرو، به‌ویژه افرادی که از وسیله نقلیه برای فعالیت شغلی استفاده می‌کنند، سرویس منظم موتور یکی از هزینه‌های اجتناب‌ناپذیر محسوب می‌شود.

در چنین شرایطی، افزایش چندبرابری قیمت روغن ممکن است برخی رانندگان را به استفاده طولانی‌تر از روغن قبلی ترغیب کند.

این تصمیم در صورت عبور از زمان یا مسافت توصیه‌شده سازنده خودرو، می‌تواند موجب کاهش کیفیت روان‌کاری و افزایش استهلاک قطعات موتور شود.

همچنین انتخاب روغن ارزان‌تر بدون توجه به گرانروی، استاندارد کیفی و مشخصات فنی موردنیاز خودرو می‌تواند هزینه تعمیرات آینده را افزایش دهد.

ازاین‌رو، مدیریت هزینه نگهداری خودرو نباید به حذف سرویس‌های ضروری یا استفاده از محصولات نامناسب منجر شود.

جمع‌بندی؛ پایان گرانی روغن موتور به چه عواملی بستگی دارد؟

بررسی بازار روغن موتور در آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد قیمت برخی محصولات چهارلیتری نسبت به مهر سال گذشته تا حدود ۷۶۵ درصد افزایش یافته و هزینه سرویس دوره‌ای خودروهایی مانند پژو ۲۰۶ به بیش از پنج میلیون تومان رسیده است.

در مقابل، تولیدکنندگان از ثبات قیمت کارخانه‌ای و رفع بخشی از مشکلات تأمین مواد اولیه خبر می‌دهند؛ موضوعی که نشان‌دهنده اهمیت بررسی اختلاف نرخ میان تولیدکننده و مصرف‌کننده است.

اجرای طرح توزیع مستقیم در تهران و تصمیم برای خروج روغن موتور خودروهای سبک از قیمت‌گذاری دستوری نیز دو تحول مهمی هستند که می‌توانند مسیر آینده بازار را تغییر دهند.

در مجموع، کاهش پایدار قیمت روغن موتور تنها در صورتی قابل انتظار است که افزایش واقعی تولید، عرضه مستمر و شفافیت شبکه توزیع به‌صورت هم‌زمان محقق شود. در غیر این صورت، حتی با اصلاح سیاست‌های قیمت‌گذاری، احتمال تداوم فشار بر هزینه نگهداری خودرو وجود خواهد داشت.

اکنون مهم‌ترین آزمون سیاست‌گذاران و تولیدکنندگان، کاهش فاصله قیمت کارخانه تا بازار و فراهم شدن دسترسی مصرف‌کنندگان به روغن موتور استاندارد با قیمت قابل‌قبول است.