قیمت مرغ ۴۰۰ هزار تومان می‌شود؟ هشدار تازه فدراسیون طیور درباره گرانی مرغ در آبان ۱۴۰۵ | کاهش تولید و بحران نهاده‌ها
سید فرزاد طلاکش، دبیر فدراسیون طیور ایران، در تازه‌ترین اظهارات خود در روز چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵ از افزایش هزینه‌های تولید گوشت مرغ و مشکلات جدی مرغداران در تأمین نهاده‌های دامی خبر داده است.
او با اشاره به رشد هزینه خوراک، دارو، واکسن و سایر مخارج تولید تأکید کرد که قیمت تمام‌شده مرغ در ماه‌های اخیر به‌شدت افزایش یافته و ادامه فعالیت برای بخشی از تولیدکنندگان دشوار شده است.
به گفته طلاکش، در چنین شرایطی قیمت ۴۰۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم مرغ کامل نمی‌تواند از منظر هزینه‌های تولید غیرمنطقی تلقی شود. او همچنین معتقد است جوجه‌ریزی باید متناسب با قدرت خرید و میزان مصرف واقعی خانوارها تنظیم شود.
بااین‌حال، میان قیمت موردنظر تولیدکننده و نرخ واقعی فروش در بازار تفاوت وجود دارد. بر اساس گزارش‌های منتشرشده در ۱۹ آبان، قیمت مرغ گرم در بازار در محدوده ۳۳۰ تا ۳۶۰ هزار تومان نوسان داشته و در برخی فهرست‌های خرده‌فروشی، مرغ کامل با نرخ ۳۳۰ هزار تومان عرضه شده است.
این اختلاف نشان می‌دهد فعالان زنجیره تولید با شرایطی مواجه‌اند که از یک سو هزینه تمام‌شده آنها افزایش یافته و از سوی دیگر، توان خرید مصرف‌کنندگان اجازه رشد نامحدود قیمت را نمی‌دهد.
هزینه تولید مرغ چقدر است؟ از خوراک ۸۰ هزار تومانی تا قیمت تمام‌شده ۲۷۰ هزار تومان
یکی از مهم‌ترین بخش‌های اظهارات دبیر فدراسیون طیور به هزینه خوراک مرغ اختصاص دارد.
طلاکش اعلام کرده است که برای تولید هر کیلوگرم گوشت مرغ، حدود ۱.۸ تا ۱.۹ کیلوگرم خوراک موردنیاز است. با احتساب قیمت فعلی نهاده‌ها، هزینه خوراک برای هر کیلوگرم محصول از ۸۰ هزار تومان فراتر می‌رود.
البته هزینه تولید به خوراک محدود نیست. جوجه یک‌روزه، انرژی، نیروی انسانی، دارو، واکسن، حمل‌ونقل، تجهیزات مرغداری و هزینه‌های مالی نیز در قیمت تمام‌شده نقش دارند.
دبیر فدراسیون طیور با اشاره به تلفات حدود ۱۰ درصدی در فرایند پرورش، قیمت تمام‌شده هر کیلوگرم مرغ را بیش از ۲۶۰ تا ۲۷۰ هزار تومان برآورد کرده است.
این ارقام برآورد نماینده صنعت است و برای تبدیل آنها به میانگین قطعی هزینه تولید در تمام مرغداری‌های کشور، اطلاعات حسابداری و عملکرد واحدهای مختلف لازم است.
از سوی دیگر، باید میان هزینه هر کیلوگرم مرغ زنده در مرغداری و قیمت مرغ کامل آماده مصرف تفاوت گذاشت. افت وزن در کشتار، هزینه فرآوری، حمل‌ونقل و عرضه باعث می‌شود قیمت نهایی فروشگاه از نرخ درب مرغداری بالاتر باشد.
جدول قیمت مرغ در آبان ۱۴۰۵؛ فاصله نرخ بازار با قیمت پیشنهادی تولیدکنندگان
برای درک بهتر اختلاف میان نرخ فروش و هزینه تولید، می‌توان اظهارات فعالان صنعت طیور را با آخرین قیمت‌های اعلام‌شده بازار مقایسه کرد.
مهدی یوسف‌خانی، دبیر انجمن کشتارگاه‌ها و صنایع بسته‌بندی طیور، روز ۱۹ آبان قیمت مرغ زنده را بین ۲۲۰ تا ۲۴۰ هزار تومان و مرغ گرم را بین ۳۳۰ تا ۳۶۰ هزار تومان اعلام کرد.
|
نوع قیمت |
مبلغ هر کیلوگرم |
|---|---|
|
مرغ زنده درب مرغداری، ۱۹ آبان |
۲۲۰ تا ۲۴۰ هزار تومان |
|
مرغ گرم مصرف‌کننده، ۱۹ آبان |
۳۳۰ تا ۳۶۰ هزار تومان |
|
برآورد هزینه تولید به گفته طلاکش |
۲۶۰ تا ۲۷۰ هزار تومان |
|
نرخ متعادل پیشنهادی طلاکش برای مرغ کامل |
۳۸۰ تا ۴۰۰ هزار تومان |
مبالغ فوق از اظهارات مسئولان صنفی گردآوری شده‌اند. بازه‌های قیمت بازار مربوط به ۱۹ آبان است و نرخ ۴۰۰ هزار تومانی، قیمت قطعی یا مصوب جدید برای ۲۰ آبان محسوب نمی‌شود.
مقایسه این ارقام نشان می‌دهد اگر قیمت مرغ کامل از محدوده ۳۳۰ هزار تومان به ۴۰۰ هزار تومان برسد، هزینه خرید هر کیلوگرم برای مصرف‌کننده حدود ۲۱ درصد افزایش خواهد یافت.
این میزان رشد برای خانوارهایی که مرغ بخش مهمی از سبد پروتئینی آنها را تشکیل می‌دهد، قابل‌توجه خواهد بود.
هشدار درباره کاهش جوجه‌ریزی؛ تولید مرغ در ماه‌های آینده چه می‌شود؟
یکی دیگر از محورهای مهم سخنان طلاکش، کاهش تولید و ضرورت تنظیم جوجه‌ریزی متناسب با مصرف واقعی کشور است.
او اعلام کرده که تعداد طیور تولیدی در ماه گذشته حدود ۱۸ تا ۲۰ میلیون قطعه کمتر از ماه‌های قبل بوده و آثار این کاهش ممکن است در دوره‌های بعدی عرضه آشکار شود.
دبیر فدراسیون طیور معتقد است با توجه به سطح فعلی مصرف، جوجه‌ریزی ماهانه ۱۱۰ میلیون قطعه برای تأمین نیاز کشور کافی است و تولید بیش از این میزان می‌تواند به مازاد عرضه و زیان مرغداران منجر شود.
این برآورد با اظهارات مهدی یوسف‌خانی نیز تا حدی همخوانی دارد. او روز ۱۹ آبان اعلام کرد جوجه‌ریزی مهرماه بین ۱۱۵ تا ۱۲۰ میلیون قطعه بوده و پیش‌بینی می‌شود میزان جوجه‌ریزی آبان به ۱۰۰ تا ۱۱۰ میلیون قطعه برسد.
بااین‌حال، کاهش جوجه‌ریزی لزوماً به معنای کمبود فوری مرغ نیست. اثر این تصمیم با فاصله زمانی و پس از طی دوره پرورش بر بازار آشکار می‌شود.
اگر مصرف خانوارها همچنان پایین باقی بماند، کاهش کنترل‌شده جوجه‌ریزی می‌تواند به تعادل عرضه و تقاضا کمک کند. اما در صورت افزایش ناگهانی تقاضا یا بروز مشکلات جدید در تأمین نهاده، عرضه ممکن است با فشار مواجه شود.
چرا مرغداران از قیمت فعلی ناراضی هستند؟
بازار گوشت مرغ در ماه‌های اخیر با یک تناقض اقتصادی روبه‌رو بوده است؛ قیمت فروش برای بسیاری از مصرف‌کنندگان بالاست، اما تولیدکنندگان نیز از زیان‌دهی فعالیت خود گلایه دارند.
طلاکش در اظهاراتی که ۱۵ آبان منتشر شد، توضیح داده بود که قیمت فروش مرغ درب مرغداری در مقاطعی به حدود ۲۲۰ هزار تومان رسیده، درحالی‌که به برآورد او هزینه تولید از ۲۶۰ هزار تومان فراتر رفته است.
او همچنین از مازاد عرضه در ماه‌های گذشته و کاهش توان خرید خانوارها به‌عنوان عوامل مهم فشار بر تولیدکنندگان یاد کرده بود.
در چنین شرایطی، مرغدار با دو مشکل هم‌زمان روبه‌روست. از یک طرف، افزایش هزینه نهاده‌ها باعث بالا رفتن سرمایه موردنیاز هر دوره پرورش می‌شود و از طرف دیگر، ضعف تقاضا امکان فروش محصول با قیمت متناسب با هزینه‌های تولید را محدود می‌کند.
ادامه این وضعیت ممکن است باعث شود برخی واحدهای کوچک‌تر، جوجه‌ریزی دوره بعدی را کاهش دهند یا برای تأمین سرمایه در گردش با مشکلات بیشتری مواجه شوند.
بحران نهاده‌های دامی؛ فشار بر تولیدکنندگان بیشتر می‌شود
نهاده‌های دامی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده هزینه پرورش مرغ هستند. تغییر قیمت ذرت، کنجاله سویا، مکمل‌های غذایی و سایر اقلام موردنیاز می‌تواند مستقیماً بر هزینه تمام‌شده اثر بگذارد.
طلاکش در اظهارات اخیر خود اعلام کرده که قیمت نهاده‌ها با فاصله‌های زمانی کوتاه افزایش پیدا می‌کند و تولیدکنندگان برای تأمین نقدینگی با مشکلات جدی روبه‌رو شده‌اند.
او همچنین از ناکافی بودن حمایت‌های دولتی انتقاد کرده و معتقد است افزایش هزینه تأمین نهاده بدون دسترسی مناسب به منابع مالی، فعالیت واحدهای مرغداری را دشوارتر می‌کند.
در گزارش دیگری که ۱۷ آبان منتشر شد، دبیر فدراسیون طیور مدعی شده بود تغییر سازوکار ارزی نهاده‌ها نیاز صنعت به سرمایه در گردش را چند برابر کرده است. او همچنین درباره تأخیر در پرداخت تسهیلات و مشکلات تأمین ارز واردکنندگان هشدار داده بود.
بااین‌حال، ارقام مربوط به میزان بدهی‌ها و حمایت‌های پرداخت‌نشده در این گزارش‌ها، ادعای نماینده صنفی هستند و برای ارزیابی قطعی عملکرد دستگاه‌های دولتی باید اطلاعات رسمی پرداخت‌ها و تخصیص ارز نیز بررسی شود.
صادرات ۶۵۰۰ تن مرغ محقق نشد؛ چرا بازارهای خارجی از دست می‌روند؟
صادرات گوشت مرغ یکی دیگر از موضوعاتی است که دبیر فدراسیون طیور درباره آن هشدار داده است.
طلاکش اعلام کرده طی سه ماه گذشته حدود شش هزار و ۵۰۰ تن از صادرات پیش‌بینی‌شده گوشت مرغ محقق نشده است.
به گفته او، شرایط سیاسی منطقه، افزایش هزینه لجستیک و حمل‌ونقل و دشواری رقابت قیمتی با سایر کشورهای صادرکننده از مهم‌ترین دلایل این وضعیت هستند.
در گزارش پیشین او نیز اشاره شده بود که از مجوز صادرات ۱۰ هزار تن مرغ، حداکثر سه هزار تن به مرحله صادرات رسیده است.
کاهش صادرات در شرایط مازاد تولید می‌تواند مشکلات مرغداران را تشدید کند؛ زیرا بخشی از محصولی که امکان عرضه در بازارهای خارجی را داشته، در داخل باقی می‌ماند و فشار بر قیمت فروش بیشتر می‌شود.
بااین‌حال، توسعه صادرات باید با توجه به نیاز داخلی مدیریت شود. در صورتی که تولید کاهش یابد و تقاضای داخلی افزایش پیدا کند، خروج بیش از حد محصول می‌تواند بر قیمت مصرف‌کننده اثر بگذارد.
کالابرگ مرغ باید اصلاح شود؟ راهکار پیشنهادی برای حفظ قدرت خرید
یکی از پیشنهادهای طلاکش برای مدیریت هم‌زمان مشکلات تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان، اصلاح سازوکار کالابرگ الکترونیکی است.
از نگاه او، افزایش هزینه تولید بدون تقویت قدرت خرید خانوارها نمی‌تواند به تعادل پایدار بازار منجر شود.
مرغ یکی از منابع مهم پروتئین در سبد غذایی خانوارهای ایرانی است و افزایش قیمت آن می‌تواند باعث کاهش مصرف یا تغییر الگوی خرید شود.
برای مثال، خانواده‌ای که در ماه ۱۰ کیلوگرم مرغ مصرف می‌کند، با قیمت هر کیلو ۳۳۰ هزار تومان باید سه میلیون و ۳۰۰ هزار تومان هزینه کند. اگر این قیمت به ۴۰۰ هزار تومان برسد، هزینه ماهانه خرید همین مقدار مرغ به چهار میلیون تومان افزایش می‌یابد؛ یعنی ۷۰۰ هزار تومان هزینه بیشتر بدون تغییر میزان مصرف.
این مثال نشان می‌دهد چرا اصلاح حمایت‌های معیشتی می‌تواند در حفظ تقاضای مصرف‌کننده مؤثر باشد.
البته افزایش اعتبار کالابرگ نیز باید همراه با برنامه‌ریزی برای حفظ عرضه انجام شود؛ زیرا تقویت تقاضا بدون تأمین کافی محصول ممکن است فشار تازه‌ای بر قیمت‌ها ایجاد کند.
پیش‌بینی قیمت مرغ در روزهای آینده؛ گرانی ۴۰۰ هزار تومانی قطعی است؟
با توجه به اظهارات فعالان صنعت طیور، بازار مرغ در هفته‌های آینده تحت تأثیر چند عامل اصلی قرار خواهد داشت.
نخستین عامل، میزان جوجه‌ریزی انجام‌شده در ماه‌های اخیر است. اگر کاهش تولید بیشتر از افت تقاضا باشد، احتمال افزایش قیمت‌ها در دوره‌های بعدی وجود دارد.
دومین عامل، روند قیمت نهاده‌های دامی است. تداوم افزایش هزینه خوراک می‌تواند فشار بیشتری بر مرغداران وارد کند و تولید با نرخ‌های فعلی را دشوارتر سازد.
عامل سوم، قدرت خرید خانوارهاست. اگر مصرف‌کنندگان توان پذیرش قیمت‌های بالاتر را نداشته باشند، افزایش نرخ فروش ممکن است با کاهش تقاضا همراه شود.
در چنین شرایطی، رسیدن قیمت مرغ به محدوده ۳۸۰ تا ۴۰۰ هزار تومان یکی از سناریوهای قابل بررسی است، اما در حال حاضر افزایش قطعی قیمت به ۴۰۰ هزار تومان یا زمان مشخص تحقق آن تأیید نشده است.
جمع‌بندی؛ بازار مرغ در دوراهی گرانی و کاهش مصرف
اظهارات تازه سید فرزاد طلاکش نشان می‌دهد صنعت مرغداری ایران در آبان ۱۴۰۵ با فشار افزایش هزینه تولید، کاهش مصرف خانوارها و مشکلات نقدینگی مواجه است.
برآورد هزینه تمام‌شده ۲۶۰ تا ۲۷۰ هزار تومانی، پیشنهاد قیمت ۴۰۰ هزار تومانی برای مصرف‌کننده، کاهش تعداد طیور تولیدی و محقق نشدن بخشی از برنامه صادراتی، مهم‌ترین محورهای هشدار دبیر فدراسیون طیور هستند.
در مقابل، نرخ‌های منتشرشده از بازار در ۱۹ آبان نشان می‌دهد مرغ گرم با قیمت ۳۳۰ تا ۳۶۰ هزار تومان عرضه شده و هنوز افزایش رسمی جدیدی به ۴۰۰ هزار تومان اعلام نشده است.
در مجموع، مسئله اصلی بازار مرغ تنها احتمال افزایش قیمت نیست؛ بلکه ایجاد تعادل میان هزینه واقعی تولید و توان خرید خانوارهاست. اگر تولیدکنندگان نتوانند هزینه‌های خود را پوشش دهند، پایداری عرضه در ماه‌های آینده با چالش مواجه می‌شود. در مقابل، افزایش قیمت بدون حمایت مؤثر از مصرف‌کنندگان نیز می‌تواند مصرف این ماده غذایی ضروری را کاهش دهد.
به همین دلیل، آینده بازار مرغ به نحوه تأمین نهاده‌ها، مدیریت جوجه‌ریزی، حفظ قدرت خرید مردم و سیاست‌های حمایتی دولت بستگی خواهد داشت.
