قیمت نفت امروز چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵؛ جهش نفت برنت به بالای ۹۲ دلار؛ تنش در تنگه هرمز بازار جهانی را نگران کرد

معاملات روز چهارشنبه بازار جهانی نفت با بازگشت خریداران پس از افت سنگین روز گذشته آغاز شد. بر اساس تازه‌ترین گزارش رویترز در ساعت ۰۴:۲۰ به وقت گرینویچ، قیمت قراردادهای آتی نفت برنت با افزایش یک دلار و چهار سنت، معادل ۱.۱ درصد، به ۹۲ دلار و ۵۳ سنت در هر بشکه رسید. نفت وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با افزایش ۶۷ سنتی، معادل ۰.۸ درصد، در سطح ۸۶ دلار و ۷۱ سنت معامله شد.

در ساعات ابتدایی‌تر، قیمت برنت ۹۲ دلار و ۲۰ سنت ثبت شده بود؛ بنابراین تفاوت این ارقام با نرخ ۹۲ دلار و ۲۶ سنتی مطرح‌شده در گزارش اولیه، به زمان ثبت معاملات مربوط است.

این افزایش قیمت در حالی اتفاق افتاد که نفت روز سه‌شنبه تحت تأثیر اخبار سیاسی بیش از سه دلار افت کرده و به پایین‌ترین محدوده دو ماه اخیر رسیده بود. بازگشت قیمت‌ها نشان می‌دهد نگرانی درباره اختلال در انتقال محموله‌های نفتی همچنان برای معامله‌گران اهمیت دارد و حتی انتشار اخبار امیدوارکننده سیاسی نیز نتوانسته ریسک عرضه را به‌طور کامل از بازار حذف کند.

چرا قیمت نفت پس از سقوط دو ماهه دوباره افزایش یافت؟

مهم‌ترین عامل بازگشت قیمت نفت در معاملات چهارشنبه، افزایش توجه بازار به خطرات حمل‌ونقل دریایی در خلیج فارس و تنگه هرمز بود. این آبراه یکی از مسیرهای راهبردی انتقال انرژی در جهان محسوب می‌شود و هرگونه اختلال در تردد نفتکش‌ها می‌تواند هزینه حمل، بیمه و عرضه نفت را تحت تأثیر قرار دهد.

در معاملات سه‌شنبه، اظهارات مقام‌های آمریکایی درباره کاهش ضرورت حملات نظامی جدید علیه ایران باعث شده بود بخشی از ریسک سیاسی از قیمت نفت تخلیه شود. با این حال، انتشار خبرهای تازه درباره حملات به کشتی‌ها و ادامه اختلافات دیپلماتیک، نگرانی معامله‌گران را دوباره افزایش داد.

از منظر تحلیلی، بازار اکنون میان احتمال کاهش تنش و خطر استمرار اختلال عرضه در نوسان است. در صورتی که مسیرهای حمل‌ونقل به شرایط عادی بازگردند، بخشی از فشار افزایشی قیمت‌ها ممکن است کاهش یابد. در مقابل، تداوم خطرات امنیتی می‌تواند مانع افت قیمت شود؛ حتی اگر امید به دستیابی به توافق سیاسی همچنان وجود داشته باشد.

افزایش حملات به نفتکش‌ها در تنگه هرمز؛ نگرانی‌ها دوباره اوج گرفت

گزارش‌های منتشرشده درباره وضعیت امنیت دریایی در خلیج فارس نشان می‌دهد خطر حمله به کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها همچنان پابرجاست. بر اساس داده‌های مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک که رویترز به آن استناد کرده، در ماه اکتبر ۳۷ کشتی در تنگه هرمز و آبراه‌های اطراف هدف حمله قرار گرفتند؛ رقمی که بالاترین آمار ماهانه از زمان آغاز درگیری‌های اخیر منطقه اعلام شده است. همچنین در گزارش‌های اولیه نوامبر، نشانه‌ای از کاهش محسوس تعداد حملات مشاهده نمی‌شود.

جون گو، تحلیلگر ارشد مؤسسه اسپارتا کامودیتیز، معتقد است افزایش حملات به کشتی‌ها هم‌زمان با ابهام در مذاکرات دیپلماتیک، یکی از عوامل حمایت‌کننده قیمت نفت است. با این حال، او به افزایش جریان صادرات نفت از خاورمیانه و تقویت برخی انتظارات کاهشی نیز اشاره کرده است.

این دوگانگی نشان می‌دهد بازار هنوز درباره میزان واقعی ریسک اختلال در عرضه به جمع‌بندی مشخصی نرسیده است.

جزئیات حمله به نفتکش در سواحل عمان؛ هشدار تازه به بازار انرژی

یکی از مهم‌ترین رویدادهای اخیر، گزارش برخورد یک پرتابه ناشناس به نفتکشی در نزدیکی سواحل عمان بود. مرکز عملیات تجارت دریایی انگلیس، موسوم به UKMTO، روز سه‌شنبه ۱۰ نوامبر اعلام کرد که یک نفتکش در فاصله حدود ۱۹ مایل دریایی شمال‌شرق لیما در عمان هدف اصابت قرار گرفته است.

بر اساس این گزارش، خدمه کشتی در سلامت بودند و در زمان اعلام اولیه حادثه، خسارت زیست‌محیطی گزارش نشده بود. با این حال، بررسی میزان آسیب واردشده به شناور در دستور کار قرار گرفت و به کشتی‌های عبوری توصیه شد با احتیاط حرکت کنند. عامل حمله نیز در گزارش اولیه مشخص نشده است.

در تحول دیگری، نیروی دریایی سپاه پاسداران اعلام کرد دو نفتکش در مسیر مورد مناقشه تنگه هرمز پس از برخورد با مین دریایی دچار آتش‌سوزی شده‌اند. این روایت به اظهارات سپاه مستند است و جزئیات علت وقوع حوادث برای ارزیابی مستقل به اطلاعات بیشتری نیاز دارد.

اهمیت چنین حوادثی برای بازار انرژی آن است که علاوه بر تهدید مستقیم محموله‌ها، می‌توانند هزینه بیمه و حمل‌ونقل را افزایش دهند.

آیا توافق ایران و آمریکا می‌تواند قیمت نفت را کاهش دهد؟

تحولات مربوط به روابط تهران و واشنگتن همچنان در مرکز توجه معامله‌گران جهانی قرار دارد. روز سه‌شنبه قیمت نفت در واکنش به اظهارات مقام‌های آمریکایی درباره کاهش ضرورت انجام حملات نظامی جدید علیه ایران، ابتدا بیش از سه دلار در هر بشکه افت کرد.

با این حال، پس از انتشار اظهارات یک مقام امنیتی ایرانی مبنی بر اینکه مذاکرات مستقیمی میان دو طرف در جریان نیست، بخشی از کاهش قیمت‌ها جبران شد.

این واکنش سریع نشان می‌دهد بازار نفت نسبت به هرگونه نشانه سیاسی حساس شده است. در صورت دستیابی به توافقی که بتواند خطرات مربوط به صادرات و حمل‌ونقل نفت را کاهش دهد، احتمال کاهش بخشی از ریسک ژئوپلیتیک موجود در قیمت‌ها مطرح خواهد شد.

در مقابل، اگر اختلافات ادامه پیدا کند یا حملات به کشتی‌ها افزایش یابد، بازار ممکن است همچنان با نوسانات شدید روبه‌رو باشد. بنابراین کاهش تنش‌های سیاسی می‌تواند شرط مهمی برای آرامش بازار نفت باشد، اما به‌تنهایی تضمین‌کننده کاهش پایدار قیمت‌ها نیست.

تنگه هرمز حتی پس از توافق هم با چالش روبه‌رو خواهد بود

یکی از نکات مهم گزارش تازه مؤسسه تحقیقاتی LSEG، تأکید بر دشواری بازگشت سریع تردد نفتکش‌ها به شرایط عادی است.

تحلیلگران این مؤسسه در یادداشت ۱۰ نوامبر اعلام کرده‌اند که حتی در صورت دستیابی ایران و آمریکا به توافق، افزایش جریان حمل‌ونقل نفت از تنگه هرمز به مجموعه‌ای از شرایط عملیاتی وابسته خواهد بود. پاک‌سازی احتمالی مین‌های دریایی، کاهش هزینه‌های بیمه و اطمینان مالکان کشتی‌ها از امنیت مسیر، از جمله عوامل تعیین‌کننده در این زمینه هستند.

از منظر اقتصادی، این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا پایان یک اختلاف سیاسی لزوماً به معنای رفع فوری پیامدهای تجاری و لجستیکی آن نیست.

شرکت‌های کشتیرانی برای تصمیم‌گیری درباره عبور از مسیرهای پرخطر، علاوه بر وضعیت سیاسی، گزارش‌های امنیتی، هزینه‌های مالی و احتمال بروز خسارت را بررسی می‌کنند.

به همین دلیل، بازگشت کامل جریان صادرات نفت می‌تواند حتی پس از توافق احتمالی نیز به زمان نیاز داشته باشد.

افزایش ۹ میلیون بشکه‌ای ذخایر نفت آمریکا؛ سیگنال منفی برای قیمت‌ها

در کنار تحولات ژئوپلیتیکی، داده‌های مربوط به ذخایر نفت خام آمریکا نیز بر چشم‌انداز قیمت‌ها تأثیر گذاشته است.

بر اساس اطلاعات اولیه مؤسسه نفت آمریکا، ذخایر نفت خام این کشور در هفته منتهی به ششم نوامبر حدود ۹ میلیون بشکه افزایش یافته است. این رقم در شرایطی ثبت شده که برآورد بازار کاهش حدود یک میلیون بشکه‌ای ذخایر را نشان می‌داد. همچنین در هفته قبل، ذخایر نفت آمریکا بیش از پنج میلیون بشکه کاهش یافته بود.

افزایش موجودی انبارهای نفتی معمولاً می‌تواند نشانه‌ای از بیشتر بودن عرضه نسبت به مصرف یا تغییر در فعالیت پالایشگاه‌ها و جریان واردات باشد. در چنین شرایطی، احتمال افزایش فشار کاهشی بر قیمت نفت وجود دارد.

البته داده‌های مؤسسه نفت آمریکا ماهیت مقدماتی دارند و برای تحلیل دقیق‌تر باید گزارش رسمی اداره اطلاعات انرژی آمریکا و جزئیات مربوط به ذخایر بنزین، فرآورده‌های میان‌تقطیر و وضعیت پالایشگاه‌ها نیز بررسی شود.

حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه؛ اختلال در ۳۰ درصد ظرفیت پالایشی

یکی دیگر از عوامل مورد توجه بازار جهانی نفت، افزایش حملات پهپادی اوکراین به زیرساخت‌های پالایشی روسیه است.

بر اساس گزارش اختصاصی رویترز در ۱۰ نوامبر، منابع صنعتی اعلام کرده‌اند که حملات اخیر به پالایشگاه‌های روسیه، تأسیساتی معادل حدود ۳۰ درصد ظرفیت اسمی پالایش نفت این کشور را تحت تأثیر قرار داده است.

این اختلال‌ها در ۹ پالایشگاه از ۳۵ پالایشگاه بزرگ روسیه گزارش شده و ظرفیت اسمی واحدهای آسیب‌دیده حدود ۲.۲ میلیون بشکه در روز برآورد شده است.

البته باید میان ظرفیت اسمی پالایشگاه‌های تحت تأثیر و کاهش واقعی تولید تفاوت گذاشت. برآورد منابع صنعتی نشان می‌دهد افت عملیاتی پالایش ممکن است به حدود ۲۰۰ هزار تن در روز برسد؛ بنابراین نمی‌توان نتیجه گرفت که تولید واقعی فرآورده‌های نفتی روسیه دقیقاً ۳۰ درصد کاهش یافته است.

این تحولات می‌توانند عرضه برخی فرآورده‌های پالایشی را محدود کنند، در حالی که کاهش مصرف نفت خام در پالایشگاه‌ها ممکن است پیامد متفاوتی برای بازار نفت خام داشته باشد.

مذاکرات روسیه و اوکراین در ابوظبی؛ بازار نفت منتظر تحول تازه

در کنار تحولات خاورمیانه، خبر آغاز دور تازه گفت‌وگوهای روسیه و اوکراین نیز مورد توجه بازار انرژی قرار گرفته است.

به گزارش رویترز، مقام‌های دو کشور روز سه‌شنبه ۱۰ نوامبر در ابوظبی نخستین دور مذاکرات صلح خود از ماه فوریه را برگزار کردند. این نشست در شرایطی انجام شد که نمایندگان دونالد ترامپ تلاش تازه‌ای را برای پایان دادن به درگیری‌ها آغاز کرده‌اند.

اهمیت مذاکرات روسیه و اوکراین برای بازار نفت تنها به احتمال توقف حملات به زیرساخت‌های انرژی محدود نمی‌شود. هرگونه کاهش تنش پایدار می‌تواند بر صادرات نفت و فرآورده‌های نفتی، هزینه حمل‌ونقل و انتظارات عرضه جهانی اثر بگذارد.

با وجود این، صرف برگزاری مذاکرات برای پیش‌بینی بازگشت فوری ظرفیت پالایشی روسیه یا تغییر قطعی قیمت نفت کافی نیست. بازار برای واکنش پایدار به توافق‌های اجرایی و نشانه‌های عملی کاهش درگیری نیاز خواهد داشت.

پیش‌بینی قیمت نفت برنت؛ بازار به سمت ۹۵ دلار می‌رود یا دوباره سقوط می‌کند؟

بررسی تحولات اخیر نشان می‌دهد بازار جهانی نفت در کوتاه‌مدت با دو سناریوی متفاوت روبه‌روست.

در سناریوی افزایشی، اگر حملات به نفتکش‌ها ادامه پیدا کند و اختلال در حمل‌ونقل دریایی شدت بگیرد، احتمال افزایش تقاضای احتیاطی و حفظ قیمت برنت در محدوده بالای ۹۲ دلار وجود دارد. در چنین شرایطی، حرکت به سمت سطح ۹۵ دلار نیز می‌تواند به‌عنوان یک سناریوی قیمتی مورد بررسی قرار گیرد؛ هرچند این سطح هدف قطعی بازار نیست.

در سناریوی کاهشی، اگر مذاکرات ایران و آمریکا با پیشرفت عملی همراه شود و هم‌زمان افزایش ذخایر نفت آمریکا ادامه پیدا کند، امکان بازگشت فشار فروش وجود خواهد داشت.

عامل تعیین‌کننده در این میان، میزان واقعی کاهش ریسک عرضه است. اگر معامله‌گران به عادی شدن تدریجی حمل‌ونقل از تنگه هرمز اطمینان بیشتری پیدا کنند، بخشی از ریسک اضافه‌شده به قیمت نفت ممکن است از بین برود.

اما اگر اخبار امنیتی همچنان نگران‌کننده باقی بماند، نوسانات شدید و تغییرات سریع قیمت می‌تواند ادامه پیدا کند.

جمع‌بندی؛ تنگه هرمز همچنان تعیین‌کننده مسیر نفت جهان است

قیمت نفت در معاملات چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵ پس از رسیدن به پایین‌ترین سطح دو ماه اخیر، دوباره افزایش یافت و نفت برنت به محدوده بالای ۹۲ دلار بازگشت. نگرانی درباره حملات به کشتی‌ها، احتمال وجود خطرات دریایی در تنگه هرمز و ابهام در آینده مذاکرات ایران و آمریکا، مهم‌ترین عوامل حمایت‌کننده از قیمت‌ها بودند.

در مقابل، افزایش ۹ میلیون بشکه‌ای ذخایر نفت آمریکا، احتمال کاهش تنش‌های سیاسی و تغییر جریان صادرات انرژی، عواملی هستند که می‌توانند فشار کاهشی بر بازار ایجاد کنند.

نکته کلیدی این است که حتی دستیابی به توافق سیاسی نیز لزوماً به معنای بازگشت فوری امنیت دریایی و کاهش هزینه حمل نفت نخواهد بود. تا زمانی که خطرات امنیتی، هزینه‌های بیمه و شرایط تردد کشتی‌ها بهبود پیدا نکند، بازار جهانی نفت همچنان نسبت به اخبار تنگه هرمز حساس باقی خواهد ماند.

در نتیجه، مسیر قیمت نفت در روزهای آینده بیش از هر چیز به سه عامل وابسته است: تحولات مذاکرات تهران و واشنگتن، وضعیت امنیت نفتکش‌ها در خلیج فارس و داده‌های عرضه و تقاضای جهانی. ترکیب این عوامل مشخص خواهد کرد که افزایش چهارشنبه آغاز یک موج صعودی تازه است یا صرفاً بازگشتی کوتاه‌مدت پس از سقوط قیمت‌ها در معاملات روز گذشته.