پیش بینی قیمت دلار تا پایان سال ۱۴۰۵؛ احتمال ۴۰ درصدی رسیدن دلار به ۳۰۰ هزار تومان
بازار ارز در ماه‌های باقی‌مانده سال ۱۴۰۵ با مجموعه‌ای از عوامل تعیین‌کننده روبه‌روست. افزایش احتمالی تقاضای ارز برای تسویه‌حساب‌های پایان سال میلادی، ارائه لایحه بودجه به مجلس، نیاز شرکت‌های داخلی به تأمین مواد اولیه و تحولات سیاسی میان ایران و آمریکا، از جمله متغیرهایی هستند که می‌توانند مسیر قیمت دلار را تغییر دهند.
در این میان، رسیدن زودهنگام دلار به محدوده ۲۷۰ هزار تومان، پیش‌بینی روند قیمت ارز در نیمه دوم سال را دشوارتر کرده است. اکنون این پرسش مطرح می‌شود که آیا افزایش تقاضای تجاری و تغییر شرایط سیاسی می‌تواند دلار را به مرز ۳۰۰ هزار تومان برساند یا بازار در محدوده فعلی تثبیت خواهد شد؟
چرا قیمت دلار در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ سریع‌تر از انتظار افزایش یافت؟
جواد فلاحیان، کارشناس بازارهای مالی و تحلیلگر اقتصادی، با اشاره به تفاوت رفتار بازار ارز در سال جاری نسبت به سال‌های گذشته، معتقد است مهم‌ترین ویژگی بازار دلار در سال ۱۴۰۵، شتاب بالای افزایش قیمت در شش‌ماهه نخست بوده است.
او در توضیح عوامل این رشد گفت: «مهم‌ترین تفاوت بازار ارز در سال ۱۴۰۵، سرعت بالاتر رشد قیمت دلار در نیمه نخست سال نسبت به دوره‌های مشابه گذشته بوده است. دلیل اصلی این اتفاق نیز تحولات سیاسی، موضوع محاصره اقتصادی و مسائل مرتبط با تنگه هرمز است که فشار قابل‌توجهی بر بازار ارز وارد کرد.»
به گفته فلاحیان، پیش‌بینی‌های اولیه نشان می‌داد قیمت دلار احتمالاً تا پایان سال ۱۴۰۵ به محدوده ۲۷۰ هزار تومان خواهد رسید، اما تشدید تحولات سیاسی و اقتصادی باعث شد این سطح قیمتی در همان نیمه نخست سال تجربه شود.
این تغییر نشان می‌دهد که در سال جاری، علاوه بر عوامل معمول اقتصادی، انتظارات ناشی از تحولات سیاسی و محدودیت‌های تجاری نیز نقش مهمی در رفتار معامله‌گران بازار ارز داشته‌اند.
پیش‌بینی قیمت دلار؛ آیا دلار ۳۰۰ هزار تومانی در راه است؟
فلاحیان با بررسی چشم‌انداز بازار ارز در ماه‌های پایانی سال، افزایش تقاضای فصلی را یکی از عوامل احتمالی رشد قیمت دلار می‌داند.
به گفته او، پایان سال میلادی معمولاً با تسویه تعهدات ارزی شرکت‌ها و فعالان اقتصادی همراه می‌شود. در همین دوره، ارائه لایحه بودجه به مجلس نیز می‌تواند انتظارات جدیدی درباره سیاست‌های ارزی دولت و شرایط اقتصادی سال آینده ایجاد کند.
این تحلیلگر اقتصادی توضیح داد: «معمولاً پایان سال میلادی با ارائه لایحه بودجه به مجلس هم‌زمان می‌شود و هر دو موضوع می‌توانند بر انتظارات بازار ارز اثر بگذارند. از یک طرف، تسویه‌حساب‌های پایان سال میلادی و نیاز شرکت‌ها به تأمین ارز می‌تواند تقاضای جدیدی در بازار ایجاد کند و از طرف دیگر، مفروضات ارزی بودجه نیز برای فعالان اقتصادی اهمیت دارد.»
با این حال، فلاحیان معتقد است افزایش تقاضا لزوماً به معنای جهش شدید قیمت دلار نیست؛ زیرا بانک مرکزی همچنان از طریق مداخلات ارزی بر روند بازار تأثیر می‌گذارد.
او با اشاره به این موضوع گفت: «به نظر می‌رسد در شرایط فعلی، بازار ارز نوسانات محدودی را در محدوده‌های موجود تجربه کند و قیمت دلار در نهایت امکان رشد تا محدوده ۳۰۰ هزار تومان را داشته باشد. البته باید توجه داشت که بانک مرکزی مداخلات زیادی در بازار ارز انجام می‌دهد و همین موضوع می‌تواند مانع از رشد شدید قیمت شود.»
بنابراین، رسیدن دلار به ۳۰۰ هزار تومان از نگاه این کارشناس یک سناریوی احتمالی است، نه روندی قطعی که بتوان تحقق آن را از هم‌اکنون پیش‌بینی کرد.
تأثیر کاهش تنش‌های ایران و آمریکا بر قیمت دلار
یکی دیگر از عوامل مهم در تعیین مسیر قیمت دلار، آینده روابط سیاسی ایران و آمریکاست. فلاحیان معتقد است تغییر موازنه قدرت در کنگره آمریکا و احتمال افزایش فشارهای سیاسی برای کاهش تنش‌ها می‌تواند بر انتظارات بازار ارز ایران اثر بگذارد.
پس از پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، انتظار می‌رود ترکیب جدید کنگره از دی‌ماه بر برخی تصمیمات دولت دونالد ترامپ تأثیرگذار باشد. به اعتقاد این کارشناس، مواضع بخشی از دموکرات‌ها درباره پایان جنگ می‌تواند زمینه افزایش فشار سیاسی برای کاهش درگیری‌ها را فراهم کند.
فلاحیان در این زمینه گفت: «اگر از یک طرف مداخلات بانک مرکزی ادامه پیدا کند و از طرف دیگر، نشانه‌هایی از کاهش تنش‌های سیاسی و احتمال توافق دیده شود، این امکان وجود دارد که قیمت دلار در کانال ۲۶۰ تا ۲۷۰ هزار تومان باقی بماند.»
بر این اساس، در صورتی که تحولات سیاسی به سمت کاهش تنش و بهبود روابط خارجی حرکت کند، احتمال تثبیت قیمت دلار در محدوده‌های فعلی افزایش می‌یابد.
در مقابل، تداوم نااطمینانی سیاسی و افزایش محدودیت‌های اقتصادی می‌تواند انتظارات تورمی و تقاضای احتیاطی برای ارز را تقویت کند.
کف قیمت دلار کجاست؟ احتمال عقب‌نشینی تا ۲۵۰ هزار تومان
با وجود احتمال کاهش قیمت دلار در صورت بهبود شرایط سیاسی، فلاحیان انتظار ریزش سنگین و پایدار نرخ ارز را ندارد.
او معتقد است بخش‌هایی از اقتصاد کشور طی ماه‌های گذشته خود را با دلار ۲۷۰ هزار تومانی تطبیق داده‌اند و کاهش شدید نرخ ارز می‌تواند بر فعالیت برخی کسب‌وکارها و بنگاه‌های اقتصادی اثر منفی بگذارد.
این کارشناس با اشاره به احتمال رفع محدودیت‌های اقتصادی و بازگشت شرایط تنگه هرمز به وضعیت عادی، توضیح داد: «نکته مهم این است که اقتصاد کشور طی ماه‌های اخیر تا حد زیادی خود را با دلار ۲۷۰ هزار تومانی تطبیق داده است. بنابراین، کاهش شدید قیمت دلار می‌تواند به برخی کسب‌وکارها و بخش‌های اقتصادی آسیب وارد کند.»
فلاحیان محدوده ۲۶۰ هزار تومان را کف مورد انتظار خود برای بازار ارز می‌داند، اما احتمال کاهش موقت قیمت به سطوح پایین‌تر را نیز رد نمی‌کند.
او در این خصوص گفت: «ممکن است در مقاطعی و تحت تأثیر هیجان ناشی از اخبار سیاسی، قیمت دلار تا محدوده ۲۵۰ تا ۲۵۵ هزار تومان نیز عقب‌نشینی کند، اما با توجه به مفروضات اقتصادی قیمت دلار در کوتاه‌مدت دوباره به کانال ۲۶۰ تا ۲۷۰ هزار تومان بازمی‌گردد.»
به این ترتیب، از دیدگاه این تحلیلگر، کاهش قیمت دلار به محدوده ۲۵۰ هزار تومان بیشتر یک واکنش احتمالی و کوتاه‌مدت به اخبار مثبت سیاسی خواهد بود و تداوم آن به تغییرات بنیادی در شرایط اقتصادی بستگی دارد.
احتمال رسیدن دلار به ۳۰۰ هزار تومان چقدر است؟
فلاحیان در ارزیابی نهایی خود از چشم‌انداز قیمت دلار تا پایان سال ۱۴۰۵، احتمال رسیدن نرخ ارز به محدوده ۳۰۰ هزار تومان را حدود ۴۰ درصد اعلام کرد.
او افزایش تقاضای شرکت‌ها برای خرید مواد اولیه و تکمیل موجودی انبارها را از جمله عواملی دانست که می‌تواند در ماه‌های پایانی سال فشار تقاضا را در بازار ارز بیشتر کند.
با این حال، به گفته این کارشناس، مداخلات بانک مرکزی و تحولات سیاسی همچنان دو عامل اصلی در تعیین دامنه نوسانات دلار خواهند بود.
فلاحیان تأکید کرد: «رسیدن دلار به محدوده ۳۰۰ هزار تومان بیش از هر چیز به شرایط سیاسی و تحولات پیش‌رو بستگی دارد. با در نظر گرفتن شرایط فعلی، احتمال وقوع این سناریو را حدود ۴۰ درصد ارزیابی می‌کنم.»
این برآورد نشان می‌دهد که از نگاه او، بازار دلار در ماه‌های باقی‌مانده سال با چند سناریوی متفاوت مواجه است. در صورت افزایش تقاضای تجاری و تداوم تنش‌های سیاسی، احتمال حرکت قیمت به سمت ۳۰۰ هزار تومان وجود دارد؛ اما اگر مداخلات ارزی بانک مرکزی ادامه یابد و نشانه‌های مثبتی از کاهش تنش‌های خارجی ظاهر شود، تثبیت دلار در کانال ۲۶۰ تا ۲۷۰ هزار تومان نیز محتمل خواهد بود.
در نتیجه، روند قیمت دلار تا پایان سال ۱۴۰۵ بیش از هر چیز به میزان تقاضای واقعی ارز، سیاست‌های بانک مرکزی و جهت تحولات سیاسی وابسته خواهد بود؛ عواملی که می‌توانند فاصله قابل‌توجهی میان سناریوهای صعودی و نزولی بازار ایجاد کنند.
