بررسی تازه‌ترین اخبار کالابرگ در دوشنبه ۲۷ مهرماه ۱۴۰۵ نشان می‌دهد بحث افزایش حمایت‌های معیشتی همچنان در دستور کار دولت و مجلس قرار دارد. رشد هزینه خوراک، کاهش قدرت خرید و ضرورت بازنگری در معیارهای دهک‌بندی از مهم‌ترین موضوعاتی هستند که در تصمیم‌گیری درباره آینده این طرح نقش دارند.

حمیدرضا حاجی‌بابایی، نایب‌رئیس مجلس شورای اسلامی، تأکید کرده است که افزایش اعتبار کالابرگ باید با نرخ تورم تناسب داشته باشد؛ در غیر این صورت، ارزش واقعی حمایت پرداختی به مردم به‌تدریج کاهش خواهد یافت.

او همچنین از دولت خواسته است با وجود محدودیت‌های مالی، توجه بیشتری به معیشت خانوارها داشته باشد و اقشار کم‌درآمد، به‌ویژه چهار دهک پایین جامعه، را در اولویت قرار دهد.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که دولت پیش‌تر اجرای مرحله نخست افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ را برای گروهی از مشمولان آغاز کرده است. بااین‌حال، درخواست تازه نایب‌رئیس مجلس به معنای تصویب افزایش جدید برای تمام خانوارها نیست.

افزایش ۵۰۰ هزار تومانی کالابرگ چه کسانی را شامل شده است؟

بر اساس اعلام یعقوب اندایش، معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اعتبار کالابرگ حدود ۱۱ میلیون نفر از افراد تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی در مهرماه افزایش یافته است.

اعتبار این گروه ابتدا در ۱۵ مهر به میزان یک میلیون تومان شارژ شد و سپس در ۱۸ مهر، مبلغ ۵۰۰ هزار تومان دیگر به آن اضافه شد. به این ترتیب، اعتبار کالابرگ مشمولان این مرحله به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر رسید.

برای مثال، اعتبار یک خانوار چهارنفره که تمامی اعضای آن مشمول این مرحله باشند، در مجموع به شش میلیون تومان می‌رسد؛ درحالی‌که اعتبار قبلی همین خانوار چهار میلیون تومان بود.

البته این مبالغ اعتبار خرید کالاست و نباید با یارانه نقدی قابل برداشت از حساب بانکی اشتباه گرفته شود.

آخرین مهلت ثبت درخواست افزایش کالابرگ؛ خانوارها تا پایان ۲۷ مهر فرصت دارند

یکی از مهم‌ترین خبرهای امروز، تمدید مهلت ثبت درخواست افزایش اعتبار کالابرگ برای گروه دیگری از خانوارهای مشمول است.

حسن نوروزی، مدیرعامل سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها، اعلام کرده است که سرپرستان خانوار مشمول تا ساعت ۲۴ روز دوشنبه ۲۷ مهر ۱۴۰۵ فرصت دارند فرم خوداظهاری و درخواست افزایش اعتبار را تکمیل کنند.

طبق اعلام این سازمان، حدود ۴۰ میلیون نفر در قالب ۱۸ میلیون و ۳۰۰ هزار خانوار در فرایند بررسی افزایش اعتبار قرار دارند.

سرپرستان خانوارهایی که پیامک اطلاع‌رسانی دریافت کرده‌اند، می‌توانند از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند یا بازوی رسمی سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها در پیام‌رسان بله، درخواست خود را ثبت کنند.

نکته مهم آن است که ثبت درخواست به معنای تأیید نهایی افزایش اعتبار نیست. مشمولان باید منتظر بررسی اطلاعات و اعلام نتیجه از سوی مراجع مسئول باشند.

شروط جدید افزایش کالابرگ؛ درآمد زیر ۲۰ میلیون تومان ملاک خواهد بود؟

یکی از بخش‌های مهم سخنان حاجی‌بابایی، انتقاد از معیارهایی است که برای شناسایی خانوارهای نیازمند استفاده می‌شود.

در سال‌های گذشته، عواملی مانند میزان درآمد، مالکیت خودرو و مسکن و تحت پوشش نهادهای حمایتی بودن، در برخی فرایندهای شناسایی مشمولان نقش داشته‌اند.

در گفت‌وگوی اخیر نیز از معیارهایی مانند نداشتن ملک و خودرو، درآمد کمتر از ۲۰ میلیون تومان و عضویت در سازمان‌های حمایتی نام برده شده است.

بااین‌حال، نایب‌رئیس مجلس تأکید کرده که معیارهای مربوط به دو سال قبل نمی‌توانند بدون بازنگری مبنای مناسبی برای تصمیم‌گیری امروز باشند؛ زیرا شرایط اقتصادی و هزینه زندگی خانوارها تغییر کرده است.

این موضوع اهمیت زیادی دارد. ممکن است خانواری صاحب یک واحد مسکونی باشد، اما درآمد ماهانه آن برای تأمین هزینه‌های ضروری کافی نباشد. همچنین داشتن خودرو الزاماً به معنای برخورداری از وضعیت مالی مناسب نیست.

بنابراین در ارزیابی شرایط معیشتی، توجه هم‌زمان به درآمد، تعداد اعضای خانوار، هزینه مسکن و وضعیت دارایی‌ها می‌تواند تصویر دقیق‌تری از توان اقتصادی ایجاد کند.

در حال حاضر، درآمد کمتر از ۲۰ میلیون تومان یا نداشتن خودرو و ملک نباید به‌عنوان شرط قطعی و مستقل دریافت کالابرگ ۱.۵ میلیون تومانی معرفی شود، مگر آنکه در ضوابط اجرایی مربوط به گروه متقاضی تأیید شده باشد.

تورم سه‌رقمی خوراکی‌ها؛ چرا افزایش ۵۰۰ هزار تومانی کالابرگ کافی نیست؟

یکی از موضوعاتی که در اظهارات نایب‌رئیس مجلس مورد توجه قرار گرفته، تناسب اعتبار کالابرگ با تورم است.

بر اساس گزارش منتشرشده از شاخص‌های مرکز آمار ایران، تورم نقطه‌به‌نقطه گروه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات در شهریور ۱۴۰۵ به ۱۲۱.۸ درصد رسیده و تورم سالانه این گروه ۱۰۸.۸ درصد ثبت شده است.

در همین دوره، تورم نقطه‌به‌نقطه شاخص کل ۸۹.۸ درصد اعلام شده است. بنابراین باید میان تورم عمومی و تورم سه‌رقمی گروه خوراکی‌ها تفاوت قائل شد.

این اختلاف نشان می‌دهد هزینه تأمین مواد غذایی با سرعتی بیشتر از بسیاری از اقلام دیگر افزایش یافته است.

در چنین شرایطی، اگر اعتبار کالابرگ ثابت بماند، مقدار کالاهایی که خانوار می‌تواند با آن خریداری کند کاهش خواهد یافت.

افزایش اعتبار از یک میلیون به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، رشد اسمی ۵۰ درصدی ایجاد می‌کند؛ اما اگر قیمت سبد مشخصی از کالاهای خوراکی در یک دوره یک‌ساله بیش از دو برابر شده باشد، این افزایش به‌تنهایی قدرت خرید سابق را بازنمی‌گرداند.

چهار دهک پایین جامعه در اولویت؛ آیا مشمولان کالابرگ بیشتر می‌شوند؟

حاجی‌بابایی در سخنان خود خواستار توجه ویژه به چهار دهک پایین درآمدی شده است.

از نگاه سیاست‌گذاری، این پیشنهاد می‌تواند بحث بازنگری در دامنه مشمولان را تقویت کند؛ زیرا برخی خانوارها ممکن است با وجود قرار نگرفتن در فهرست نهادهای حمایتی، فشار معیشتی قابل‌توجهی را تجربه کنند.

بااین‌حال، اولویت دادن به چهار دهک پایین با اجرای قطعی افزایش یکسان اعتبار برای تمام افراد این دهک‌ها تفاوت دارد.

تعیین گروه‌های نهایی نیازمند تصمیم دستگاه‌های اجرایی، بررسی پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان و مشخص شدن منابع مالی است.

از سوی دیگر، شیوه دهک‌بندی باید بتواند تغییرات درآمد و هزینه خانوارها را در بازه‌های زمانی مناسب منعکس کند؛ در غیر این صورت، احتمال باقی ماندن خانوارهای نیازمند خارج از پوشش حمایت وجود دارد.

آیا مبلغ کالابرگ دوباره افزایش پیدا می‌کند؟

یکی از پرسش‌های مهم این روزهای خانوارها، احتمال افزایش مجدد مبلغ کالابرگ در ماه‌های آینده است.

در شرایط فعلی، سه عامل بر تصمیم نهایی اثر می‌گذارند: میزان منابع مالی دولت، تغییرات قیمت کالاهای اساسی و نحوه شناسایی خانوارهای مشمول.

اگر دولت بخواهد اعتبار کالابرگ را متناسب با تغییر قیمت مواد غذایی افزایش دهد، باید سازوکاری برای بازنگری دوره‌ای مبلغ حمایت در نظر بگیرد.

در مقابل، محدودیت منابع بودجه‌ای ممکن است باعث شود افزایش اعتبار به‌صورت مرحله‌ای و برای گروه‌های مشخص انجام شود.

در حال حاضر، اجرای افزایش ۵۰۰ هزار تومانی برای گروه نخست تأیید شده است، اما اظهارات تازه حاجی‌بابایی حاوی مبلغ جدید یا تاریخ مشخص برای افزایش بعدی نیست.

استعلام موجودی کالابرگ؛ چگونه بفهمیم اعتبار شارژ شده است؟

مشمولان طرح می‌توانند برای مشاهده مانده اعتبار از روش‌های اعلام‌شده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی استفاده کنند.

کد دستوری *500*1463#، اپلیکیشن «شمیم» و خدمات کالابرگ در پیام‌رسان بله از مسیرهای معرفی‌شده برای استعلام اعتبار هستند.

همچنین شماره تماس ۰۲۱-۶۳۶۹ برای پاسخ‌گویی به پرسش‌های مربوط به طرح اعلام شده است.

به خانوارها توصیه می‌شود برای ثبت اطلاعات شخصی و پیگیری اعتبار، تنها از مسیرهای رسمی استفاده کنند و به پیامک‌های دارای لینک ناشناس اعتماد نکنند.

جمع‌بندی؛ آینده کالابرگ ۱.۵ میلیون تومانی چه خواهد شد؟

اظهارات تازه حمیدرضا حاجی‌بابایی در ۲۷ مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد موضوع تناسب اعتبار کالابرگ با تورم و ضرورت بازنگری در معیارهای شناسایی مشمولان همچنان در سطح مجلس مطرح است.

تا این تاریخ، افزایش ۵۰۰ هزار تومانی کالابرگ برای حدود ۱۱ میلیون نفر از افراد تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی اجرا شده و اعتبار این گروه به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر رسیده است.

هم‌زمان، فرایند ثبت درخواست افزایش اعتبار برای گروه دیگری از خانوارها ادامه دارد و طبق آخرین تمدید اعلام‌شده، مهلت آن تا پایان ۲۷ مهر تعیین شده است.

مهم‌ترین نکته این است که افزایش کالابرگ برای گروه نخست اجرا شده، اما افزایش اعتبار تمام خانوارها و تغییر نهایی معیارهای مشمولیت هنوز به تصمیم‌ها و اطلاعیه‌های اجرایی وابسته است.

در شرایطی که رشد قیمت مواد غذایی فشار زیادی بر خانوارهای کم‌درآمد وارد کرده، ارزش واقعی کالابرگ بیش از هر چیز به تناسب مبلغ اعتبار با هزینه سبد خوراکی بستگی خواهد داشت.

بنابراین مسئله اصلی فقط افزایش عدد کالابرگ نیست؛ بلکه حفظ قدرت خرید، شناسایی دقیق خانوارهای نیازمند و تداوم دسترسی آن‌ها به کالاهای اساسی با قیمت قابل‌پرداخت است.