قیمت حبوبات امروز ۲۶ شهریور ۱۴۰۵؛ لوبیا چیتی ۵۵۰ هزار تومان شد | واردات قیمتها را پایین میآورد؟
بازار حبوبات در روزهای پایانی شهریور برخلاف برخی بازارهای مواد غذایی با شوک تازهای مواجه نشده است. عرضه انواع لوبیا، عدس، نخود و لپه ادامه دارد و تغییرات قیمت در بسیاری از اقلام محدود بوده است.
با این حال «ثبات قیمت» را نباید با «ارزان بودن» حبوبات اشتباه گرفت. گزارشهای روز بازار نشان میدهند قیمت برخی بستههای حبوبات به محدوده ۴۵۰ تا ۴۸۰ هزار تومان رسیده و قیمت یک محصول مشابه بسته به نوع، برند، کیفیت و شکل عرضه تفاوت قابلتوجهی دارد. برای نمونه در گزارش ۲۵ شهریور، بسته ۹۰۰ گرمی لوبیا قرمز جگری ۴۶۰ هزار تومان، لوبیا سفید ۴۵۵ هزار تومان و نخود بستهبندی ۴۵۰ هزار تومان قیمت داشت.
قیمت حبوبات امروز ۲۶ شهریور ۱۴۰۵
تازهترین نرخهای رصدشده برای چند قلم پرمصرف به این شرح است:
| نوع حبوبات | وزن | قیمت |
|---|---|---|
| نخود کرمانشاهی فلهای | یک کیلوگرم | ۳۰۰ هزار تومان |
| لپه بستهبندی طبیعت | یک کیلوگرم | ۲۸۹ هزار و ۹۹۰ تومان |
| لوبیا چیتی فلهای | یک کیلوگرم | ۵۵۰ هزار تومان |
| عدس درشت بستهبندی ارغوان | یک کیلوگرم | ۳۳۶ هزار تومان |
در میان این چهار محصول، لوبیا چیتی با فاصله قابلتوجهی گرانترین قلم محسوب میشود؛ قیمت هر کیلو لوبیا چیتی حدود ۲۵۰ هزار تومان بیشتر از نخود کرمانشاهی و بیش از ۲۶۰ هزار تومان بالاتر از لپه است.
این اختلاف نشان میدهد نمیتوان بازار حبوبات را با یک نرخ کلی تحلیل کرد. شرایط تولید داخلی، میزان واردات، نوع بذر، کیفیت محصول و تقاضای هر قلم میتواند مسیر متفاوتی برای قیمتها ایجاد کند.
لوبیا چیتی همچنان در صدر گرانی حبوبات
لوبیا چیتی طی ماههای گذشته یکی از گرانترین اقلام این گروه بوده است.
برای مقایسه، گزارشی از ۱۶ تیرماه قیمت لوبیا چیتی را حدود ۴۱۰ هزار تومان و نخود را حدود ۲۳۰ هزار تومان اعلام کرده بود. نرخ ۵۵۰ هزار تومانی فعلی لوبیا چیتی و ۳۰۰ هزار تومانی نخود نشان میدهد با وجود آرام شدن نوسانات روزانه، قیمتها نسبت به ابتدای تابستان در سطح بالاتری قرار گرفتهاند.
بنابراین سکون چند روز اخیر بیشتر به معنای متوقف شدن موج تازه افزایش قیمت است و نمیتوان آن را بازگشت حبوبات به نرخهای پایینتر ماههای گذشته دانست.
همین مسئله برای خانوار اهمیت زیادی دارد؛ زیرا حبوبات در سالهای اخیر، همزمان با گران شدن گوشت و سایر منابع پروتئینی، نقش بیشتری در تامین پروتئین سبد غذایی پیدا کردهاند.
چرا بازار حبوبات فعلاً آرام شده است؟
مهمترین عامل، تداوم جریان عرضه است. رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی نیز اخیراً اعلام کرده زنجیره تامین کالاهای اساسی به فعالیت عادی ادامه میدهد و کمبود مشخصی در بازار وجود ندارد؛ به گفته او بخشی از افزایشهای اخیر بیشتر تحت تاثیر نوسانات نرخ ارز بوده تا نبود کالا.
عامل دوم، کاهش قدرت خرید خانوار است. قیمت بالای مواد غذایی باعث شده بسیاری از مصرفکنندگان حتی در خرید کالاهای اساسی محتاطتر عمل کنند و حجم خرید را کاهش دهند. گزارشهای شهریور نیز از افت تقاضای برخی کالاهای ضروری در پی کاهش توان مالی خانوارها حکایت دارد.
این افت تقاضا میتواند مانع شکلگیری جهشهای سریع قیمت شود؛ زیرا فروشنده در بازاری که مشتری توان خرید ندارد، امکان افزایش پیدرپی نرخ را با محدودیت بیشتری روبهرو میبیند.
اختلاف قیمت حبوبات در فروشگاهها چرا زیاد است؟
یکی از ویژگیهای بازار امروز، اختلاف زیاد میان قیمت ظاهراً یک محصول مشابه است.
برای مثال یک کیلو نخود فلهای میتواند با بسته ۹۰۰ گرمی یک برند شناختهشده فاصله زیادی داشته باشد. علاوه بر خود محصول، هزینه بستهبندی، سورتینگ، برند، حملونقل و حاشیه سود فروشگاه نیز در قیمت نهایی موثر است.
گزارش امروز بازار به اختلاف قابلتوجه قیمت بر اساس محل خرید اشاره میکند و در دادهای مربوط به هفته منتهی به ۱۳ شهریور، فاصله قیمت حبوبات در میادین با متوسط سطح شهر تا ۳۵ درصد گزارش شده است.
بنابراین مصرفکننده برای مقایسه دقیق باید قیمت هر کیلو محصول را محاسبه کند، نه صرفاً نرخ درجشده روی بستهها را.
واردات حبوبات آغاز شد؛ قیمتها ارزان میشود؟
مهمترین تحول سمت عرضه، تصمیم وزارت جهاد کشاورزی برای باز کردن مسیر واردات است.
طبق گزارش منتشرشده، وزارت جهاد کشاورزی از ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ ثبت سفارش واردات حبوبات را آغاز کرده است. هدف این اقدام کنترل رشد قیمت محصولاتی مانند عدس، لوبیا و نخود عنوان شده است.
ثبت سفارش البته به معنای ورود فوری کالا به بازار نیست. این مرحله آغاز فرآیند رسمی واردات است و پس از آن خرید خارجی، حمل و ترخیص محمولهها باید انجام شود. به همین دلیل اثر واقعی این سیاست ممکن است با فاصله زمانی در بازار خردهفروشی دیده شود.
در صورت ورود حجم کافی حبوبات، نخستین اثر میتواند کاهش انتظارات افزایشی و سپس افزایش رقابت در بازار عمدهفروشی باشد.
چرا دولت سراغ واردات رفت؟
یکی از دلایل مطرحشده برای این تصمیم، محدودیت تولید داخلی است.
گزارش مربوط به آغاز واردات اشاره میکند که کاهش سطح زیر کشت و مشکلات ناشی از افت بارندگی، در سالهای گذشته فشارهایی بر تولید داخلی وارد کرده است. در شرایطی که تقاضای خانوار وجود دارد، کم شدن عرضه داخلی میتواند قیمت را افزایش دهد.
ورود کالای خارجی در چنین شرایطی میتواند فاصله عرضه و تقاضا را کاهش دهد و مانع جهش بیشتر نرخها شود.
اما میزان واقعی تاثیر واردات به حجم محمولهها بستگی دارد. صرف صدور مجوز یا ثبت سفارش، بدون ورود قابلتوجه کالا، اثر پایدار و بزرگی روی قیمت نخواهد داشت.
دلار؛ ریسک اصلی قیمت حبوبات در پاییز
واردات یک سوی معادله است و نرخ ارز سوی دیگر.
بخشی از حبوبات مورد نیاز کشور از خارج تامین میشود؛ بنابراین افزایش قیمت دلار یا یورو میتواند هزینه واردات را بالا ببرد. حتی اگر واردات افزایش پیدا کند، جهش نرخ ارز ممکن است بخشی از اثر کاهشی افزایش عرضه را خنثی کند.
در گزارش مربوط به سیاست جدید واردات نیز تاکید شده است که مسیر آینده قیمتها به حجم واقعی واردات و نرخ ارز بستگی دارد.
به همین دلیل برای پیشبینی بازار پاییز باید همزمان دو عامل را دنبال کرد: چند تن حبوبات در عمل وارد کشور میشود و ارز مورد نیاز این واردات با چه هزینهای تامین خواهد شد.
قیمت حبوبات در پاییز چه میشود؟
با شرایط فعلی، سناریوی ثبات یا کاهش محدود قیمت از جهش ناگهانی محتملتر به نظر میرسد، مشروط بر اینکه عرضه داخلی ادامه داشته باشد و محمولههای وارداتی نیز وارد بازار شوند.
اما انتظار ریزش سنگین قیمت در کوتاهمدت نیز نیازمند احتیاط است. قیمت بسیاری از محصولات در سطح عمدهفروشی و خردهفروشی تحت تاثیر هزینههای حمل، بستهبندی، دستمزد و نرخ ارز قرار دارد و کاهش یک عامل لزوماً تمام این هزینهها را پایین نمیآورد.
در لوبیا چیتی، سطح ۵۵۰ هزار تومان فعلی نشان میدهد فشار قیمتی هنوز قابلتوجه است. نخود ۳۰۰ هزار تومانی و عدس ۳۳۶ هزار تومانی نیز هرچند نسبت به لوبیا ارزانترند، اما برای خریدهای چندکیلویی خانوار هزینه قابلتوجهی ایجاد میکنند.
ثبات بازار حبوبات؛ آرامش با قیمتهای بالا
در مجموع، قیمت حبوبات امروز ۲۶ شهریور ۱۴۰۵ تغییر جهشی نداشته است. نخود کرمانشاهی کیلویی ۳۰۰ هزار تومان، لپه طبیعت ۲۸۹ هزار و ۹۹۰ تومان، عدس ارغوان ۳۳۶ هزار تومان و لوبیا چیتی فلهای ۵۵۰ هزار تومان عرضه میشوند.
در عین حال دادههای روز نشان میدهد تفاوت میان برندها، عرضه فله و بستهبندی و محل خرید همچنان زیاد است و برخی بستههای ۹۰۰ گرمی حبوبات به محدوده ۴۵۰ تا ۴۸۰ هزار تومان رسیدهاند.
اکنون مهمترین عامل جدید بازار، آغاز ثبت سفارش واردات حبوبات از ۱۴ شهریور است. اگر این سیاست به ورود واقعی محمولهها منجر شود و نرخ ارز نیز جهش تازهای نداشته باشد، میتواند در پاییز حداقل مانع رشد بیشتر قیمت شود و در برخی اقلام زمینه کاهش محدود را فراهم کند.
بنابراین آرامش فعلی بازار واقعی است، اما هنوز شکننده محسوب میشود؛ عرضه مناسب، واردات و نرخ ارز سه متغیری هستند که تعیین میکنند لوبیا، عدس، نخود و لپه در ماههای آینده ارزانتر میشوند یا ثبات فعلی فقط یک توقف کوتاه در مسیر قیمتهاست.