قیمت گوشت قرمز امروز ۱۶ مرداد ۱۴۰۵؛ ماهیچه ۲ میلیون تومان شد، چرا دام ارزان شد اما گوشت نه؟

بازار گوشت قرمز در روز جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ بدون تغییر شدید قیمتی به پایان هفته رسید. بررسی قیمت‌های روز نشان می‌دهد هم گوشت گوسفندی و هم گوشت گوساله در محدوده نرخ‌های بالای روزهای گذشته باقی مانده‌اند و نشانه‌ای از موج جدید افزایش یا کاهش فراگیر دیده نمی‌شود.

اقتصادآنلاین در گزارش امروز خود وضعیت بازار را «با ثبات» توصیف کرده و نوشته است عرضه بدون اختلال ادامه دارد، اما فشار هزینه تولید و محدودشدن توان خرید خانوارها باعث شده بازار در وضعیتی آرام اما شکننده قرار گیرد.

ثبات در اینجا به معنای ارزان بودن نیست. قیمت برخی قطعات محبوب عملاً از مرز دو میلیون تومان برای هر کیلو عبور کرده و همین مسئله باعث شده خانوارها در خرید، بیش از گذشته به نوع قطعه و میزان مصرف توجه کنند.

قیمت گوشت قرمز امروز ۱۶ مرداد ۱۴۰۵

براساس تازه‌ترین نرخ‌های ثبت‌شده در بازار، هر کیلوگرم ماهیچه گوساله دو میلیون و ۱۰ هزار تومان و ماهیچه گوسفندی دو میلیون و ۴۰ هزار تومان عرضه می‌شود.

قیمت هر کیلو گردن گوسفندی یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان اعلام شده و راسته گوساله نیز یک میلیون و ۸۵۰ هزار تومان قیمت دارد. این ارقام قیمت‌های مشاهده‌شده در بازار هستند و بسته به محل عرضه، نوع بسته‌بندی، کیفیت گوشت و فروشگاه می‌توانند متفاوت باشند.

مقایسه با نرخ‌های ثبت‌شده در اواخر تیر نیز نشان می‌دهد برخی اقلام واقعاً برای چند هفته در محدوده نسبتاً ثابتی مانده‌اند. برای مثال، ماهیچه گوسفندی در ۲۷ تیر نیز دو میلیون و ۴۰ هزار تومان و راسته گوساله حدود یک میلیون و ۸۳۰ هزار تومان قیمت داشت.

به این ترتیب، دست‌کم در این اقلام نمی‌توان از یک جهش تازه قیمتی در ابتدای نیمه دوم مرداد سخن گفت.

چرا قیمت گوشت پایین نمی‌آید؟

مهم‌ترین پرسش بازار اکنون نه درباره افزایش قیمت، بلکه درباره دلیل کاهش‌نیافتن نرخ گوشت است.

افشین صدر دادرس، مدیرعامل اتحادیه دام سبک، روز چهارشنبه اعلام کرد قیمت دام زنده نسبت به عید قربان کاهش پیدا کرده، اما این افت هنوز اثر محسوسی بر قیمت گوشت مصرف‌کننده نداشته است.

براساس ارقام اعلام‌شده از سوی او، قیمت دام زنده در تهران که در مقطعی حدود ۷۳۰ هزار تومان برای هر کیلو بوده، اکنون به حدود ۶۴۰ هزار تومان رسیده است. در نیمه جنوبی کشور نیز دام حدود ۶۲۰ هزار تومان معامله می‌شود، در حالی که نرخ‌های قبلی نزدیک ۶۹۰ تا ۷۰۰ هزار تومان بوده است.

البته در همان گزارش از «کاهش ۳۰ درصدی» صحبت شده، در حالی که نمونه قیمت‌های اعلام‌شده کاهش کوچک‌تری را نشان می‌دهند. افت ۷۳۰ هزار تومان به ۶۴۰ هزار تومان حدود ۱۲ درصد است؛ بنابراین برای سنجش دقیق کاهش متوسط کشوری باید آمار جامع‌تری از بازار دام در اختیار داشت.

اصل موضوع اما پابرجاست: قیمت دام زنده کاهش یافته، ولی گوشت در خرده‌فروشی به همان نسبت ارزان نشده است.

فاصله قیمت دام تا قصابی از کجا ایجاد می‌شود؟

دام زنده با همان وزنی که وارد کشتارگاه می‌شود، به گوشت قابل فروش تبدیل نمی‌شود. بخشی از وزن دام شامل پوست، استخوان، احشاء، سر، پا و سایر بخش‌هاست و در فرآیند کشتار و قطعه‌بندی از وزن گوشت قابل عرضه جدا می‌شود.

هزینه کشتارگاه، حمل‌ونقل، سردخانه، بسته‌بندی، قطعه‌بندی، افت وزن و حاشیه سود شبکه توزیع نیز به قیمت اضافه می‌شود.

اما موضوعی که فعالان دامداری بر آن تاکید دارند، فاصله زیاد قیمت تولیدکننده تا مصرف‌کننده است. در تیرماه نیز نایب‌رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون گفته بود عرضه دام از تقاضا بیشتر است و متوسط قیمت دام سبک حدود ۶۵۰ هزار تومان و دام سنگین ۵۲۰ تا ۵۵۰ هزار تومان بوده، در حالی که کاهش قیمت دام به طور کامل در خرده‌فروشی منعکس نشده است.

بنابراین بخشی از مسیر آینده قیمت گوشت به عملکرد شبکه توزیع وابسته خواهد بود؛ نه صرفاً قیمت دام در دامداری.

چرا دام زنده ارزان شده است؟

یکی از دلایل افزایش عرضه، شرایط فصلی است.

مدیرعامل اتحادیه دام سبک گفته گرمای شدید در مناطق جنوبی باعث خشک‌شدن سریع‌تر مراتع و علوفه می‌شود و دامداران ترجیح می‌دهند دام‌هایی را که به وزن مناسب رسیده‌اند زودتر وارد بازار کنند.

افزایش عرضه در چنین شرایطی فشار کاهشی بر قیمت دام ایجاد می‌کند. از سوی دیگر، صادرات دام نیز محدود شده و بنا بر اعلام این اتحادیه، بخشی از خروج دام از مسیرهای جنوبی متوقف شده است.

ترکیب افزایش عرضه و محدودشدن مسیرهای خروج می‌تواند باعث کاهش نرخ دام زنده شود؛ با این حال، پایداری این شرایط در ماه‌های آینده قطعی نیست.

اگر دامدار مجبور شود امروز دام بیشتری عرضه کند اما توان جایگزینی و نگهداری گله کاهش پیدا کند، ممکن است در ماه‌های بعد عرضه تحت فشار قرار گیرد.

نهاده‌های دامی همچنان متغیر تعیین‌کننده بازار هستند

قیمت گوشت فقط محصول وضعیت امروز دام نیست. هزینه خوراک یکی از اصلی‌ترین عوامل تعیین‌کننده قیمت تمام‌شده دامداری است.

ذرت، جو، کنجاله سویا، علوفه، دارو، حمل‌ونقل و سرمایه در گردش همگی بر هزینه تولید تأثیر می‌گذارند. صدر دادرس در اظهارات اخیر خود گفته وضعیت فعلی تأمین نهاده‌های دامی مناسب است.

اگر این شرایط ادامه پیدا کند، احتمال شکل‌گیری شوک ناشی از کمبود خوراک کاهش می‌یابد. اما هرگونه تغییر در قیمت ارز، واردات نهاده یا هزینه حمل می‌تواند دوباره معادله تولید را تغییر دهد.

به همین دلیل ثبات فعلی بازار را نمی‌توان به معنای تثبیت بلندمدت قیمت گوشت دانست.

چرا ماهیچه از گران‌ترین بخش‌های بازار است؟

اختلاف قیمت قطعات یک لاشه طبیعی است. ماهیچه، ران، مغز ران و راسته معمولاً تقاضای بیشتری دارند و سهم وزنی آنها در هر دام نیز محدود است.

به همین دلیل افزایش عرضه دام الزاماً باعث نمی‌شود قیمت تمام قطعات به یک اندازه کاهش پیدا کند.

در بازار امروز نیز ماهیچه گوساله و گوسفندی هر دو بالای دو میلیون تومان قرار گرفته‌اند، در حالی که گردن گوسفندی در محدوده یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان عرضه می‌شود.

این اختلاف باعث شده خانوارهای حساس به قیمت به سمت قطعات ارزان‌تر، گوشت مخلوط یا کاهش میزان خرید حرکت کنند.

آیا قیمت گوشت در هفته آینده کاهش می‌یابد؟

برای هفته سوم مرداد، سناریوی اصلی ادامه ثبات همراه با امکان اصلاح محدود قیمت است.

از یک طرف، کاهش قیمت دام زنده، عرضه مناسب و نبود گزارش جدی از کمبود، مانع مهمی در برابر جهش تازه قیمت محسوب می‌شود. منابع بازار در روزهای ۱۳ و ۱۵ مرداد نیز از نبود اختلال در عرضه و ثبات نسبی نرخ‌ها خبر داده‌اند.

از طرف دیگر، کاهش قیمت دام هنوز به شکل گسترده به مصرف‌کننده منتقل نشده است. بنابراین اگر فشار عرضه دام ادامه پیدا کند و شبکه توزیع نیز نرخ‌های خرید پایین‌تر را به بازار منتقل کند، امکان کاهش محدود برخی اقلام وجود دارد.

اما انتظار سقوط ناگهانی قیمت گوشت در کوتاه‌مدت چندان واقع‌بینانه نیست. هزینه‌های کشتار، توزیع، حمل‌ونقل و فروش همچنان بالاست و تقاضای بخش‌های محبوبی مانند ماهیچه و ران نیز کاملاً از بین نرفته است.

چشم‌انداز بازار گوشت قرمز در نیمه دوم مرداد

بازار در نقطه‌ای ایستاده که دو نیروی متفاوت آن را کنترل می‌کنند: فشار هزینه تولید مانع کاهش شدید قیمت است و ضعف قدرت خرید مانع جهش شدید قیمت.

نتیجه این تعادل، همان سکونی است که در نیمه مرداد مشاهده می‌شود.

برای مصرف‌کنندگان، خبر مثبت این است که فعلاً نشانه روشنی از کمبود یا موج جدید افزایش قیمت دیده نمی‌شود. خبر منفی اما این است که قیمت‌های فعلی خود در سطح بالایی تثبیت شده‌اند و ماهیچه گوسفندی و گوساله همچنان حوالی دو میلیون تومان برای هر کیلو معامله می‌شوند.

مهم‌ترین متغیری که باید در روزهای آینده دنبال شود، فاصله قیمت دام زنده با گوشت خرده‌فروشی است. اگر کاهش نرخ دام به بازار مصرف منتقل شود، نیمه دوم مرداد می‌تواند با اصلاح محدود قیمت‌ها همراه شود؛ اما اگر این فاصله باقی بماند، احتمالاً بازار گوشت قرمز همچنان با همان الگوی فعلی یعنی ثبات گران‌قیمت و معاملات محتاطانه به کار خود ادامه خواهد داد.