سقوط طلا زیر ۴۱۰۰ دلار؛ چرا جنگ این‌بار اونس را گران نکرد؟

بازار جهانی طلا هفته جدید را با برتری کامل فروشندگان آغاز کرد. هر اونس طلای نقدی در ساعات ابتدایی معاملات دوشنبه حدود ۱.۵ درصد افت کرد و به محدوده ۴۰۶۰ دلار رسید. قراردادهای آتی طلای آمریکا نیز بیش از یک درصد کاهش یافتند و در محدوده ۴۰۷۰ دلار معامله شدند. اختلاف جزئی میان نرخ‌های منتشرشده طبیعی است؛ زیرا قیمت‌ها در بازار جهانی به‌صورت لحظه‌ای تغییر می‌کنند.

این کاهش، بخش بزرگی از بهبود قیمت در پایان هفته گذشته را خنثی کرد. طلا روز پنج‌شنبه تا حدود ۴۱۳۰ دلار افزایش یافته بود، اما روز جمعه دوباره تحت فشار نگرانی‌های تورمی قرار گرفت و حوالی ۴۱۰۳ دلار معامله شد. بازگشت قیمت به محدوده ۴۰۶۰ دلار نشان می‌دهد بازار نتوانسته سطح ۴۱۰۰ دلار را به یک حمایت پایدار تبدیل کند.

قیمت طلا و فلزات گران‌بها در معاملات امروز

نقره و پلاتین نیز همراه با طلا وارد محدوده منفی شدند. داده‌های رویترز در یکی از مقاطع معاملاتی کاهش ۲.۶ درصدی نقره، افت ۱.۶ درصدی پلاتین و کاهش دو درصدی پالادیوم را نشان می‌داد. تفاوت این درصدها با تابلوهای دیگر به ساعت ثبت قیمت مربوط است، اما جهت کلی تمام فلزات گران‌بها نزولی بوده است.

چرا با آغاز دوباره جنگ، قیمت طلا کاهش یافت؟

در حالت عادی افزایش تنش‌های نظامی، تقاضا برای دارایی‌های امن مانند طلا را بالا می‌برد. با این حال، طلا همیشه به جنگ واکنش صعودی نشان نمی‌دهد. نوع اثرگذاری بحران بر تورم، نرخ بهره، دلار و بازده اوراق تعیین می‌کند که تقاضای پناهگاه امن قوی‌تر باشد یا فشار سیاست پولی.

در تنش اخیر، بازار بیش از احتمال گسترش جنگ، بر خطر اختلال در صادرات انرژی تمرکز کرده است. جهش حدود چهاردرصدی قیمت نفت باعث شد نگرانی درباره افزایش دوباره تورم آمریکا تشدید شود. سرمایه‌گذاران اکنون احتمال می‌دهند فدرال رزرو برای مهار تورم، نرخ بهره را بالا نگه دارد یا حتی افزایش دیگری را در دستور کار قرار دهد.

طلا سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کند. هنگامی که نرخ بهره و بازده اوراق خزانه‌داری بالا می‌روند، نگهداری دارایی‌هایی که سود ثابت دارند برای سرمایه‌گذاران جذاب‌تر می‌شود. هم‌زمان، تقویت دلار خرید طلا را برای دارندگان سایر ارزها گران‌تر می‌کند و تقاضای جهانی را تحت فشار قرار می‌دهد.

به این ترتیب، بازار وارد یک زنجیره مشخص شده است:

تنش در خاورمیانه ← افزایش قیمت نفت ← رشد نگرانی تورمی ← احتمال سیاست انقباضی فدرال رزرو ← تقویت دلار و بازده اوراق ← فشار فروش بر طلا

همین مکانیسم توضیح می‌دهد چرا خبر جنگ، که معمولاً عامل رشد طلاست، این‌بار به کاهش اونس منجر شده است.

آیا تنگه هرمز واقعاً بسته شده است؟

در روایت تحولات نظامی باید میان «اعلام بسته‌شدن» و «تأیید توقف کامل تردد» تفاوت گذاشت. مقام‌های ایرانی بار دیگر اعلام کرده‌اند عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز متوقف شده است، اما فرماندهی مرکزی آمریکا این ادعا را رد کرده و می‌گوید مسیر همچنان برای کشتیرانی باز است.

رویترز، آسوشیتدپرس و رسانه‌های دیگر از دور تازه حملات متقابل آمریکا و ایران، حمله به اهداف نظامی در ایران و پاسخ تهران علیه تأسیسات و پایگاه‌های مرتبط با آمریکا در کشورهای منطقه خبر داده‌اند. با این حال، دو طرف روایت متفاوتی از کنترل تنگه ارائه می‌کنند؛ بنابراین نمی‌توان بسته‌شدن کامل این آبراه را یک واقعیت قطعی و مستقل دانست.

برای بازار طلا، حتی تهدید اختلال در هرمز نیز کافی است. این تنگه یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان است و کاهش عبور کشتی‌ها می‌تواند هزینه بیمه، حمل‌ونقل و انرژی را افزایش دهد. بازارها پیش از مشخص‌شدن حجم واقعی اختلال، ریسک تورمی آن را در قیمت نفت و نرخ‌های بهره منعکس می‌کنند.

هشدار تازه فدرال رزرو درباره تورم چه بود؟

گزارش نیم‌سالانه سیاست پولی فدرال رزرو که روز جمعه منتشر شد، نشان می‌دهد تورم آمریکا در ماه‌های اخیر دوباره شتاب گرفته است. شاخص قیمت هزینه‌های مصرف شخصی در ۱۲ ماه منتهی به ماه مه ۴.۱ درصد افزایش یافته و تورم هسته‌ای این شاخص به ۳.۴ درصد رسیده است؛ ارقامی که همچنان به‌طور معناداری بالاتر از هدف دو درصدی فدرال رزرو قرار دارند.

گزارش رسمی فدرال رزرو افزایش تعرفه‌های تجاری، رشد قیمت انرژی پس از شروع درگیری خاورمیانه و فشار هزینه‌ای ناشی از فلزات و مواد اولیه را از عوامل افزایش تورم معرفی می‌کند. قیمت انرژی در شاخص PCE طی ۱۲ ماه منتهی به مه ۲۴ درصد رشد کرده است و محدودیت عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز یکی از عوامل اصلی جهش نفت و بنزین عنوان شده است.

در متن گزارش، سرمایه‌گذاری گسترده در حوزه هوش مصنوعی بیشتر به‌عنوان عامل تقویت تقاضا، تولید فناوری و سرمایه‌گذاری اقتصادی مطرح شده است. بنابراین، نسبت‌دادن مستقیم تمام رشد تورم به سرمایه‌گذاری هوش مصنوعی ساده‌سازی مسئله خواهد بود. فشار اصلی کوتاه‌مدت بر تورم از انرژی، تعرفه‌ها و اختلال‌های زنجیره تأمین ناشی می‌شود.

آزمون بزرگ طلا در روز سه‌شنبه

بازار طلا روز سه‌شنبه با دو رویداد بسیار مهم روبه‌رو خواهد شد. اداره آمار کار آمریکا، شاخص قیمت مصرف‌کننده ماه ژوئن را ساعت ۸:۳۰ صبح به وقت شرق آمریکا منتشر می‌کند. این آمار می‌تواند انتظارات معامله‌گران درباره افزایش یا ثبات نرخ بهره را تغییر دهد.

در همان روز، کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، نخستین گزارش نیم‌سالانه خود را از زمان آغاز ریاستش به کمیته خدمات مالی مجلس نمایندگان ارائه می‌کند. او روز چهارشنبه نیز در کمیته بانکداری سنا حاضر خواهد شد. وارش از ۲۲ مه ۲۰۲۶ جانشین جروم پاول شده و دوره چهارساله ریاستش تا مه ۲۰۳۰ ادامه دارد.

اگر تورم بالاتر از پیش‌بینی‌ها منتشر شود یا وارش بر ضرورت مهار قیمت‌ها تأکید کند، احتمال افزایش نرخ بهره تقویت خواهد شد و طلا ممکن است دوباره تحت فشار قرار بگیرد. رویترز گزارش داده است که معامله‌گران اکنون احتمال افزایش نرخ بهره در ماه سپتامبر را حدود ۷۲ درصد ارزیابی می‌کنند.

در مقابل، تورم پایین‌تر از انتظار یا لحنی محتاطانه از سوی رئیس فدرال رزرو می‌تواند دلار و بازده اوراق را کاهش دهد و زمینه بازگشت اونس را فراهم کند.

حمایت و مقاومت مهم طلا کجاست؟

سطح ۴۱۰۰ دلار اکنون به نخستین مقاومت کوتاه‌مدت طلا تبدیل شده است. عبور دوباره و تثبیت قیمت بالای این محدوده می‌تواند راه را برای آزمایش محدوده ۴۱۳۰ تا ۴۱۴۵ دلار باز کند؛ منطقه‌ای که طلا در معاملات هفته گذشته چند بار در آن با فشار فروش روبه‌رو شد.

در سمت پایین، ۴۰۰۰ دلار مهم‌ترین حمایت روانی بازار است. طلا در ۲۴ ژوئن تا حدود ۳۹۷۴ دلار سقوط کرده بود؛ بنابراین محدوده ۳۹۷۰ تا ۴۰۰۰ دلار از نظر رفتار اخیر بازار، ناحیه حمایتی تعیین‌کننده‌ای محسوب می‌شود. شکسته‌شدن این سطح می‌تواند موج تازه‌ای از فروش‌های فنی را فعال کند.

طلا همچنین فاصله زیادی با رکورد تاریخی خود دارد. اونس در اواخر ژانویه تا محدوده ۵۵۹۵ دلار صعود کرده بود، اما از آن زمان بیش از ۱۵۰۰ دلار از ارزش خود را از دست داده است. این فاصله نشان می‌دهد بازار فلزات گران‌بها پس از جهش کم‌سابقه ابتدای سال، همچنان در یک دوره اصلاح عمیق و پرنوسان قرار دارد.

سه سناریو برای قیمت طلا

سناریوی اول؛ بازگشت بالای ۴۱۰۰ دلار

اگر تورم آمریکا کمتر از انتظار باشد، قیمت نفت آرام بگیرد و وارش لحن ملایم‌تری در کنگره داشته باشد، دلار می‌تواند بخشی از رشد خود را پس بدهد. در این حالت، بازگشت طلا به بالای ۴۱۰۰ دلار و حرکت به سمت محدوده ۴۱۳۰ تا ۴۱۵۰ دلار محتمل خواهد بود.

سناریوی دوم؛ نوسان میان ۴۰۰۰ تا ۴۱۰۰ دلار

در صورتی که داده تورم و اظهارات رئیس فدرال رزرو پیام روشنی به بازار ندهند، اونس ممکن است در همین دامنه نوسان کند. تشدید جنگ از یک سو تقاضای امن ایجاد می‌کند و افزایش نفت و نرخ بهره از سوی دیگر طلا را تحت فشار قرار می‌دهد. تعادل این دو نیرو می‌تواند بازار را در محدوده‌ای فشرده نگه دارد.

سناریوی سوم؛ سقوط زیر ۴۰۰۰ دلار

تورم بالاتر از انتظار، افزایش دوباره نفت، تقویت دلار و سخنان انقباضی وارش می‌تواند حمایت ۴۰۰۰ دلار را تهدید کند. در این وضعیت، محدوده ۳۹۷۰ دلار نخستین مقصد فروشندگان خواهد بود و شکست آن احتمال افت بیشتر را افزایش می‌دهد.

پیش‌بینی قیمت طلا؛ جنگ دیگر تنها عامل بازار نیست

معاملات امروز یک پیام مهم برای سرمایه‌گذاران داشت: افزایش ریسک ژئوپلیتیک الزاماً به رشد طلا منجر نمی‌شود. اگر جنگ قیمت نفت و تورم را بالا ببرد و بانک مرکزی آمریکا را به سیاست سخت‌گیرانه‌تر سوق دهد، اثر دلار و نرخ بهره می‌تواند تقاضای پناهگاه امن را خنثی کند.

در کوتاه‌مدت، شاخص تورم آمریکا و اظهارات کوین وارش از اخبار میدان جنگ نیز برای طلا مهم‌تر خواهند بود. تثبیت بالای ۴۱۰۰ دلار نشانه کاهش قدرت فروشندگان است؛ اما از دست رفتن ۴۰۰۰ دلار می‌تواند اصلاح را عمیق‌تر کند.

بنابراین، بازار جهانی طلا اکنون میان دو نیروی متضاد گرفتار شده است: ترس از جنگ که از قیمت حمایت می‌کند و ترس از تورم و افزایش نرخ بهره که اونس را پایین می‌کشد. تا زمانی که یکی از این دو نیرو بر دیگری غلبه نکند، نوسان‌های شدید در محدوده چهار هزار دلار ادامه خواهد داشت.