قیمت مرغ امروز ۲۹ شهریور؛ فیله تا ۹۶۶ هزار تومان رسید، چرا قطعات مرغ همچنان گران است؟

بازار مرغ در شهریور ۱۴۰۵ یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌های ماه‌های اخیر را پشت سر گذاشته است. از یک طرف تولیدکنندگان از پایین بودن قیمت مرغ زنده و افزایش هزینه تولید گلایه دارند و از طرف دیگر، مصرف‌کنندگان هنگام خرید برخی قطعات پرتقاضا با نرخ‌هایی مواجه می‌شوند که چند برابر قیمت مرغ کامل است.

این وضعیت باعث شده بازار مرغ عملاً به دو بخش تقسیم شود: مرغ کامل و بعضی قطعات ارزان‌تر که تحت تأثیر افزایش عرضه قرار گرفته‌اند و محصولاتی مانند فیله، سینه بدون استخوان و بسته‌بندی‌های ممتاز که همچنان با قیمت‌های بالاتری فروخته می‌شوند.

جدول قیمت مرغ امروز؛ فیله گران‌ترین انتخاب خانوار

بر اساس فهرست قیمت مورد بررسی، نرخ برخی محصولات به شرح زیر است:

این قیمت‌ها مربوط به فهرست‌های فروشگاهی و انواع متفاوت محصول، بسته‌بندی و برند هستند و نباید همه آنها را به‌عنوان یک «نرخ رسمی واحد» برای بازار مرغ در نظر گرفت.

مرغ کامل کیلویی چند می‌شود؟

اگر بسته ۱۴ کیلویی مرغ کامل تازه با قیمت ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان را به نرخ واحد تبدیل کنیم، قیمت هر کیلو حدود ۳۷۱ هزار تومان می‌شود.

در مقابل، سینه بدون استخوان در همین فهرست تا ۷۴۰ هزار تومان و فیله معمولی تا ۷۹۰ هزار تومان قیمت دارد؛ یعنی در برخی موارد قیمت قطعه پاک‌شده تقریباً دو برابر مرغ کامل است.

سینه شنیسلی پنج کیلویی نیز با قیمت دو میلیون و ۵۹۸ هزار تومان، به ازای هر کیلو حدود ۵۲۰ هزار تومان تمام می‌شود. ران بدون پوست پنج کیلویی نیز حدود ۲۹۷ هزار تومان برای هر کیلو قیمت دارد.

این اختلاف شدید تنها ناشی از سود فروشنده نیست. جداکردن استخوان، پوست و ضایعات، افت وزن محصول، دستمزد قطعه‌بندی، بسته‌بندی، سردخانه و حمل‌ونقل همگی روی قیمت نهایی قطعات پاک‌شده اثر دارند.

فیله مرغ از سقف‌های ابتدای ماه عقب نشست

مقایسه با نرخ‌های نیمه نخست شهریور نکته جالبی دارد.

در گزارش‌های بازار روز ۱۱ شهریور، فیله ممتاز تازه تا یک میلیون و ۲۵۰ هزار تومان در هر کیلو قیمت‌گذاری شده بود. همان زمان قیمت بسته ۱۲ کیلویی مرغ کامل ۵ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان اعلام شده بود.

اکنون در فهرست جدید، فیله ممتاز ۸۹۰ هزار تومان قیمت دارد؛ یعنی نسبت به نرخ یک میلیون و ۲۵۰ هزار تومانی قبلی حدود ۲۹ درصد کاهش دیده می‌شود.

قیمت واحد مرغ کامل نیز در نمونه مورد بررسی از حدود ۴۲۵ هزار تومان به ازای هر کیلو در بسته قبلی، به حدود ۳۷۱ هزار تومان رسیده است.

بنابراین با وجود بالا بودن سطح اسمی قیمت‌ها، بخشی از بازار نسبت به اوج‌های ابتدای ماه وارد فاز اصلاح شده است.

دولت چرا مرغ مازاد می‌خرد؟

یکی از مهم‌ترین تحولات بازار طیور در روزهای اخیر، آغاز خرید حمایتی مرغ است.

شرکت پشتیبانی امور دام اعلام کرده از ۲۳ شهریور فرآیند خرید مرغ تولید داخل را با هدف حمایت از تولیدکنندگان و افزایش ذخایر راهبردی آغاز کرده است. بر اساس ضوابط اعلامی، مرغ منجمد با وزن ۱۲۰۰ تا ۱۸۰۰ گرم و بسته‌بندی شیرینگ‌پک با نرخ ۳۳۵ هزار تومان برای هر کیلوگرم، تحویل درب سردخانه خریداری می‌شود.

وزارت جهاد کشاورزی همچنین از برنامه خرید ۳۰ هزار تن مرغ خبر داده است. برای نمونه، سازمان جهاد کشاورزی فارس اعلام کرده این طرح برای جلوگیری از زیان تولیدکنندگان در شرایط «بیش‌بود عرضه» اجرا می‌شود.

وجود چنین طرحی خود نشان می‌دهد در سطح تولید، نگرانی فعلی فقط کمبود مرغ نیست؛ بلکه در برخی مقاطع مسئله مازاد عرضه و افت قیمت دریافتی مرغدار نیز مطرح است.

چرا با مازاد تولید، فیله هنوز ۹۰۰ هزار تومان است؟

این پرسش شاید مهم‌ترین ابهام مصرف‌کنندگان باشد.

قیمت مرغ زنده یا مرغ کامل تنها یکی از اجزای قیمت قطعات است. برای تولید یک کیلو فیله، وزن بسیار بیشتری مرغ باید وارد چرخه قطعه‌بندی شود و بخش‌هایی مانند استخوان، پوست و سایر قطعات از محصول نهایی کنار گذاشته می‌شوند.

به این هزینه باید بسته‌بندی، نیروی انسانی، حمل سردخانه‌ای و حاشیه شبکه توزیع را نیز اضافه کرد.

همچنین بازار قطعات با بازار مرغ کامل یکسان نیست. تقاضای رستوران‌ها، فست‌فودها و خانوارها برای فیله و سینه می‌تواند قیمت این قطعات را حتی زمانی که مرغ کامل فراوان است بالا نگه دارد.

با این حال فاصله زیاد قیمت‌ها همچنان نشان می‌دهد شفافیت در زنجیره توزیع و نظارت بر بازار قطعات اهمیت زیادی دارد.

آمار رسمی تولید مرغ چه می‌گوید؟

آخرین آمار کامل مرکز آمار ایران برای خرداد ۱۴۰۵ نشان می‌دهد مجموع گوشت طیور عرضه‌شده در کشتارگاه‌های رسمی کشور ۱۷۴ هزار و ۸۵۴ تن بوده است که ۱۶۹ هزار و ۲۳۹ تن آن به گوشت مرغ اختصاص داشته است.

این میزان عرضه نسبت به اردیبهشت حدود هشت درصد بیشتر، اما نسبت به خرداد سال گذشته ۲۴ درصد کمتر بوده است.

این آمار نشان می‌دهد صنعت مرغ در طول سال با نوسان قابل توجه تولید روبه‌رو بوده و افزایش عرضه اخیر لزوماً به معنای فراوانی پایدار در تمام سال نیست.

همین مسئله اهمیت سیاست تنظیم تولید را بیشتر می‌کند؛ زیرا کاهش شدید قیمت مرغ زنده امروز می‌تواند انگیزه جوجه‌ریزی دوره‌های بعد را کم کند و چند ماه بعد بازار را با کمبود و افزایش قیمت روبه‌رو سازد.

مرغداران زیان می‌کنند، مصرف‌کننده هم ارزان نمی‌خرد؟

این تناقض سال‌هاست یکی از مشکلات اصلی زنجیره طیور است.

اگر قیمت در مرغداری پایین‌تر از هزینه تولید باشد، مرغدار زیان می‌کند. اما کاهش قیمت در مرغداری لزوماً به همان میزان به مصرف‌کننده منتقل نمی‌شود؛ زیرا محصول در مسیر کشتارگاه، قطعه‌بندی، بسته‌بندی و خرده‌فروشی چند مرحله قیمت‌گذاری را پشت سر می‌گذارد.

خرید حمایتی ۳۳۵ هزار تومانی دولت تلاش می‌کند کف حمایتی برای مرغ واجد شرایط ایجاد کند تا تولیدکننده مجبور به فروش محصول با زیان سنگین نشود. از سوی دیگر، اگر این سیاست بیش از حد قیمت را بالا نگه دارد، ممکن است کاهش قیمت برای مصرف‌کننده نیز کندتر شود.

تعادل میان این دو هدف، چالش اصلی تنظیم بازار مرغ است.

پیش‌بینی قیمت مرغ؛ بازار به کدام سمت می‌رود؟

داده‌های فعلی بیشتر از فشار کاهشی در سطح تولید حکایت دارند؛ موضوعی که آغاز خرید حمایتی مرغ مازاد نیز آن را تأیید می‌کند.

اگر میزان تولید و جوجه‌ریزی بالا باقی بماند، احتمال جهش شدید قیمت مرغ کامل در کوتاه‌مدت کمتر خواهد بود. اما قطعات پرتقاضا ممکن است همچنان اختلاف قابل توجهی با مرغ کامل داشته باشند.

در مقابل، اگر زیان مرغداران به کاهش جوجه‌ریزی در دوره‌های بعد منجر شود، بازار می‌تواند چند ماه بعد دوباره با کاهش عرضه مواجه شود؛ به همین دلیل خرید حمایتی فعلی بیش از آنکه صرفاً سیاستی برای قیمت امروز باشد، تلاشی برای جلوگیری از افت تولید آینده است.

بازار مرغ در پایان شهریور تصویری دوگانه دارد: مرغ کامل از سقف‌های قبلی عقب‌نشینی کرده و دولت برای جمع‌آوری مازاد وارد بازار شده، اما قیمت سینه و فیله همچنان برای خانوار بالا است. به همین دلیل، مسیر قیمت مرغ در هفته‌های آینده نه فقط به حجم تولید، بلکه به نحوه توزیع، قیمت نهاده‌ها، جوجه‌ریزی و میزان اثرگذاری خرید حمایتی دولت بستگی خواهد داشت.