قیمت دلار دوباره صعودی شد؛ عبور از ۲۳۱ هزار تومان زیر سایه مذاکرات ایران و آمریکا
بازار ارز پس از چند روز رفتوبرگشت در محدوده ۲۲۹ تا ۲۳۰ هزار تومان، بار دیگر نسبت به اخبار سیاسی واکنش نشان داده است. دلار در معاملات امروز حدود دو هزار تومان افزایش یافت و تا زمان انتشار آخرین دادهها در محدوده ۲۳۱ هزار تومان معامله شد. یورو نیز با حدود دو هزار تومان رشد به محدوده ۲۶۵ هزار تومان رسید.
افزایش امروز اگرچه در مقایسه با برخی جهشهای شدید هفتههای گذشته بزرگ نیست، اما از این جهت اهمیت دارد که دلار دوباره از محدوده آرام روزهای اخیر فاصله گرفته است.
قیمت دلار امروز ۲۹ شهریور؛ بازگشت به ۲۳۱ هزار تومان
طبق آخرین دادههای بازار، دلار روز شنبه معاملات خود را در محدوده ۲۲۹ هزار تومان به پایان رسانده بود و امروز با حدود دو هزار تومان رشد به ۲۳۱ هزار تومان رسید.
این حرکت را میتوان ادامه نوسانهای فشرده روزهای گذشته دانست. دلار چهارشنبه نیز میان کانالهای ۲۲۹ و ۲۳۰ هزار تومان در رفتوآمد بود و بازار برای چند روز توان عبور پایدار از این محدوده را پیدا نکرده بود.
اکنون بازگشت نرخ به محدوده ۲۳۱ هزار تومان نشان میدهد حساسیت معاملهگران به اخبار بیرونی دوباره افزایش یافته است.
بازار ارز چرا امروز صعودی شد؟
مهمترین عامل کوتاهمدت در بازار امروز، افزایش نااطمینانی درباره مسیر روابط ایران و آمریکا است.
در تازهترین تحول سیاسی، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در گفتوگو با الجزیره اعلام کرده تهران مجموعهای از شروط خود برای ازسرگیری گفتوگوها و پایان درگیری را از طریق قطر به واشنگتن منتقل کرده و در انتظار پاسخ رئیسجمهور آمریکا است. براساس این گزارش، از جمله موارد مطرحشده از سوی ایران پایان درگیریها، آزادسازی داراییهای مسدودشده و پایان محاصره دریایی عنوان شده است. اینها مواضع اعلامشده مقام ایرانی هستند و هنوز به معنای توافق دو طرف یا پذیرش این شروط از سوی آمریکا نیستند.
همین تفاوت میان «ارسال پیشنهاد» و «رسیدن به توافق» برای بازار ارز اهمیت زیادی دارد.
بازارهای مالی معمولاً نه فقط به خود اتفاق، بلکه به درجه اطمینان یا عدم اطمینان درباره آینده واکنش نشان میدهند. هرچه چشمانداز مذاکرات مبهمتر باشد، تقاضای احتیاطی برای داراییهایی مانند دلار و طلا میتواند افزایش پیدا کند.
مذاکرات هنوز وارد مرحله قطعی نشده است
یکی از اشتباهات رایج در تحلیل بازار ارز این است که هر خبر مرتبط با مذاکره بهسرعت به معنای توافق یا شکست مذاکرات تعبیر شود.
آخرین اطلاعات در دسترس نشان میدهد میانجیهایی از جمله قطر در تلاش برای ایجاد زمینه گفتوگو هستند، اما هنوز نمیتوان از یک توافق جدید و نهایی سخن گفت. الجزیره نیز گزارش کرده طرف ایرانی شروط خود را از مسیر میانجی منتقل کرده و منتظر پاسخ واشنگتن است.
بنابراین بازار ارز فعلاً با یک «مرحله انتظار» روبهرو است.
اگر خبرهای روشنتری از پیشرفت دیپلماسی منتشر شود، بخشی از تقاضای ناشی از ریسک میتواند کاهش یابد. اما اگر روند گفتوگوها با بنبست یا تشدید تنش همراه شود، دلار احتمالاً دوباره با فشار تقاضا روبهرو خواهد شد.
خروج ۷.۳ همت پول از بورس؛ آیا نقدینگی به دلار میرود؟
همزمان با افزایش قیمت دلار، بازار سهام نیز روز سختی را پشت سر گذاشت.
بورس تهران امروز با افت ۱۵۷ هزار و ۲۳۰ واحدی شاخص کل مواجه شد و شاخص به سطح حدود ۷ میلیون و ۲۹۱ هزار واحد عقب نشست. شاخص هموزن نیز بیش از ۴۰ هزار واحد کاهش یافت و ۷۴ درصد نمادهای بازار در محدوده منفی بسته شدند.
نکته مهمتر، خروج ۷ هزار و ۳۰۹ میلیارد تومان پول حقیقی از سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی بود؛ رقمی قابل توجه که فشار فروش در بازار سرمایه را نشان میدهد.
با این حال، نمیتوان از این آمار نتیجه گرفت که تمام یا حتی بخش مشخصی از این نقدینگی مستقیماً وارد بازار دلار شده است.
پول خارجشده از بورس میتواند به صندوقهای درآمد ثابت، سپرده بانکی، طلا، ارز یا حتی خارج از بازارهای مالی منتقل شود. بنابراین ارتباط میان خروج پول بورس و رشد دلار فعلاً یک احتمال رفتاری است و نه رابطهای که بتوان آن را با دادههای موجود اثبات کرد.
دلار توافقی هم صعودی شد
بازار رسمی ارز نیز امروز افزایشی بود.
قیمت فروش دلار توافقی یا حواله شرکتها با ۲۳۱ تومان رشد به ۱۶۶ هزار و ۶۰۷ تومان رسید. نرخ خرید نیز ۱۶۵ هزار و ۱۰۸ تومان اعلام شده است.
یک روز قبل نیز نرخ فروش دلار در مرکز مبادله به حدود ۱۶۶ هزار و ۳۷۶ تومان رسیده بود؛ بنابراین رشد امروز ادامه روند تدریجی افزایش نرخ رسمی است.
نکته مهم، فاصله همچنان قابل توجه میان نرخ آزاد و نرخ مورد استفاده در بخش رسمی اقتصاد است.
با دلار آزاد ۲۳۱ هزار تومانی و دلار توافقی حدود ۱۶۶ هزار و ۶۰۰ تومان، شکاف بیش از ۶۴ هزار تومان در هر دلار باقی مانده است.
این فاصله یکی از متغیرهای مهم برای فعالان اقتصادی است؛ زیرا بر انتظارات واردکنندگان، صادرکنندگان و معاملهگران اثر میگذارد.
سطح ۲۳۰ هزار تومان چرا برای بازار مهم شده است؟
رفتار چند روز گذشته نشان داده محدوده ۲۲۹ تا ۲۳۱ هزار تومان به یک منطقه حساس برای دلار تبدیل شده است.
بازار چند بار در این محدوده نوسان کرده و هنوز نتوانسته فاصله زیادی از آن بگیرد. در نتیجه ۲۳۰ هزار تومان را فعلاً میتوان یکی از نقاط مهم روانی معاملات دانست، نه یک حمایت یا مقاومت قطعی و تغییرناپذیر.
تثبیت چندروزه بالاتر از ۲۳۱ هزار تومان میتواند تمایل معاملهگران به خرید را افزایش دهد، اما بازگشت دوباره زیر ۲۲۹ هزار تومان میتواند بخشی از تقاضای کوتاهمدت را عقب براند.
عامل تعیینکننده بیش از نمودار قیمت، همچنان اخبار سیاسی و میزان عرضه ارز خواهد بود.
پیشبینی قیمت دلار؛ سه سناریو پیش روی بازار
برای روزهای آینده سه مسیر را میتوان در نظر گرفت.
سناریوی نخست، آرامش سیاسی است. اگر خبرهای معتبر از پیشرفت گفتوگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا یا کاهش تنشهای منطقهای منتشر شود، بازار ممکن است دوباره به محدودههای پایینتر بازگردد و تقاضای احتیاطی کاهش پیدا کند.
سناریوی دوم، تداوم ابهام است. در این حالت دلار میتواند همچنان اطراف محدوده ۲۲۹ تا ۲۳۲ هزار تومان نوسان کند و معاملهگران برای دریافت سیگنال جدید منتظر بمانند.
سناریوی سوم، افزایش تنش است. اگر خبرهای سیاسی منفی یا نشانهای از تشدید درگیریها منتشر شود، احتمال افزایش تقاضای احتیاطی و تلاش دلار برای عبور از سقفهای اخیر بیشتر خواهد شد.
این سناریوها پیشبینی قطعی قیمت نیستند و تنها نشان میدهند بازار در برابر هر دسته از اخبار چه واکنشی ممکن است داشته باشد.
آیا دلار وارد موج صعودی جدید شده است؟
رشد دو هزار تومانی امروز بهتنهایی برای اعلام آغاز یک موج صعودی قدرتمند کافی نیست.
دلار طی هفتههای اخیر بارها در واکنش به خبرهای سیاسی جهش کرده و سپس بخشی از رشد خود را پس داده است. برای تأیید یک روند جدید، بازار باید چند روز در سطوح بالاتر تثبیت شود و تقاضای پایدار شکل بگیرد.
اما یک نکته روشن است: ریسک سیاسی دوباره به متغیر اصلی بازار ارز تبدیل شده است.
همزمانی دلار ۲۳۱ هزار تومانی، افت بیش از دو درصدی بورس، خروج بیش از ۷.۳ همت پول حقیقی از سهام و افزایش نرخ دلار توافقی نشان میدهد احتیاط در بازارهای دارایی بالا رفته است.
در نتیجه مسیر بعدی دلار بیش از هر چیز به خبری بستگی دارد که از کانال مذاکرات و تحولات منطقهای به بازار برسد. فعلاً محدوده ۲۳۰ هزار تومان مرکز ثقل معاملات است؛ اما بازار برای ماندن بالاتر یا بازگشت پایینتر از این سطح، منتظر یک محرک تازه است.