بازار ارز در چنبره سیاست؛ هفتهای پرنوسان زیر سایه مذاکرات ایران و آمریکا
بازار ارز در هفتهای که گذشت، بیش از هر زمان دیگری از منطقهای کلاسیک اقتصادی فاصله گرفت و بهطور کامل در مدار تحولات سیاسی قرار گرفت. رفتار قیمتها نشان داد که نه عرضه و تقاضای واقعی، نه دادههای تورمی و نه حتی مداخلات بازارساز، عامل اصلی جهتدهی به دلار نبودند؛ بلکه هر خبر، شایعه یا تکذیبیه مرتبط با مذاکرات ایران و آمریکا، مستقیماً به تغییر مسیر بازار منجر شد. حاصل این وضعیت، هفتهای پر از سقوطهای ناگهانی، بازگشتهای سریع، جهشهای هیجانی و دامنه نوسانی کمسابقه بود.
در پایان هفته، اگرچه دلار آزاد بازدهی منفی ۱.۱۵ درصدی را ثبت کرد و از ۱۶۳ هزار و ۶۶۰ تومان به ۱۶۱ هزار و ۷۷۰ تومان رسید، اما مسیر قیمتی آن بهگونهای بود که این عدد بهتنهایی نمیتواند تصویر روشنی از واقعیت بازار ارائه دهد. دلار در میانه هفته تا کف ۱۵۳ هزار تومان عقب نشست، اما دوباره با نزدیک شدن به زمان مذاکرات، وارد فاز قیمتگذاری ریسک شد و در آخرین روز هفته جهش کرد. درهم امارات نیز با افتی ملایمتر، از ۴۵ هزار تومان به ۴۴ هزار و ۸۰۰ تومان رسید و بازدهی منفی ۰.۴۴ درصدی را به ثبت رساند.
نقشه کلی هفته؛ از سقوط سنگین تا بازگشت هیجانی
هفته با یک پیام واضح آغاز شد؛ بازار هنوز از فضای ترس و هیجان خارج نشده است. در روزهای ابتدایی، دلار تحتتأثیر سیگنالهای متناقض سیاسی نوسانهای شدیدی را تجربه کرد و سپس با انتشار اخبار مثبت مذاکراتی در روز دوشنبه، بهطور ناگهانی سقوط کرد. اما این ریزش پایدار نبود و در نیمه دوم هفته، با بازگشت نگرانیها و ابهامهای سیاسی، قیمتها دوباره مسیر صعودی گرفتند.
بیشترین نرخ دلار در هفته مربوط به شنبه ۱۱ بهمن با رقم ۱۶۳ هزار و ۶۶۰ تومان بود و کمترین نرخ در دوشنبه ۱۳ بهمن با ۱۵۳ هزار و ۷۹۰ تومان ثبت شد. این یعنی دلار در یک هفته، دامنه نوسانی نزدیک به ۱۰ هزار تومان را تجربه کرد؛ دامنهای که بهروشنی از شکنندگی و خبرمحور بودن بازار حکایت دارد. درهم نیز رفتاری مشابه داشت و بین ۴۲ هزار و ۷۰۰ تومان تا ۴۵ هزار تومان در نوسان بود.
دلار آزاد؛ بازدهی منفی با پایانی صعودی
در نگاه اول، بازدهی منفی هفتگی دلار ممکن است این تصور را ایجاد کند که بازار در مسیر اصلاح قرار گرفته است، اما بررسی جزئیات نشان میدهد ماجرا پیچیدهتر از این است. بخش عمده افت هفتگی دلار در نتیجه یک ریزش سنگین و کوتاهمدت در میانه هفته رقم خورد؛ ریزشی که بلافاصله با بازگشت قیمتها جبران شد.
تحلیلگران معتقدند دلار وارد وضعیت رفتوبرگشتی شده است؛ وضعیتی که در آن، هر خبر مثبت از مذاکرات باعث افت سریع قیمت میشود و هر خبر منفی یا مبهم، جهش فوری را به دنبال دارد. این رفتار نشان میدهد بازار هنوز به هیچ سناریویی اطمینان ندارد و در حالت آمادهباش کامل قرار گرفته است.
درهم امارات؛ افت محدود اما پرمعنا
درهم امارات اگرچه افت کمتری نسبت به دلار تجربه کرد، اما همچنان یکی از شاخصهای مهم برای تحلیلگران بازار ارز باقی ماند. درهم از منظر فعالان بازار، نماینده وضعیت حواله و جریان تقاضای واقعی است و به همین دلیل، تغییرات آن اهمیت مضاعفی دارد.
افت درهم تا محدوده ۴۲ هزار و ۷۰۰ تومان در میانه هفته، نشان داد که بازار در مقاطعی احتمال کاهش ریسک سیاسی را جدی گرفته است. با این حال، بازگشت آن به نیمه کانال ۴۴ هزار تومان در پایان هفته، تأیید کرد که ریسک مذاکرات بار دیگر به بازار برگشته و انتظارات کاهشی هنوز تثبیت نشدهاند.
شنبه پرتنش؛ نوسان ۴۵۰۰ تومانی در یک روز
بازار ارز هفته را با شوک آغاز کرد. دلار معاملات شنبه را با گپ منفی سنگین در محدوده ۱۵۹ هزار تومان شروع کرد و حتی برای لحظاتی به کریدور ۱۵۰ هزار تومان نزدیک شد. اما این فضا پایدار نماند و در نیمه دوم بازار، با افزایش تقاضا و اثرگذاری اخبار سیاسی، ورق بهکلی برگشت.
دلار در همان روز تا ۱۶۳ هزار و ۶۶۰ تومان صعود کرد؛ جهشی سریع که بار دیگر کمعمقی بازار و حساسیت شدید آن به اخبار را برجسته کرد. درهم نیز ابتدا کاهشی بود، اما در ادامه با رشد تقاضا به سمت ۴۵ هزار تومان حرکت کرد.
یکشنبه و دوشنبه؛ بازار توافق را جدی گرفت
یکشنبه با انتشار خبرهای مثبت درباره احتمال آغاز مذاکرات مستقیم، بازار واکنش فوری نشان داد. دلار عقب نشست و به کانال ۱۵۸ هزار تومان بازگشت و درهم نیز بهتدریج کاهش یافت. این روند در دوشنبه شدت گرفت و دلار آزاد تا محدوده ۱۵۳ هزار تومان سقوط کرد؛ حرکتی که نقطه عطف هفته محسوب میشود.
انتشار گزارشهایی درباره دستور رئیسجمهور برای آغاز مذاکرات و مطرح شدن نام مذاکرهکنندگان، سیگنال جدی بودن روند مذاکرات را به بازار مخابره کرد و باعث شد تقاضای احتیاطی بهشدت کاهش یابد. دلار در پایان دوشنبه با افت قابل توجهی بسته شد و نشان داد که بازار تا چه حد به اخبار مذاکراتی حساس است.
بازگشت تدریجی و جهش پایانی
از سهشنبه به بعد، بازار از فاز سقوط خارج شد و وارد مرحله انتظار همراه با نوسان شد. دلار به کانال ۱۵۶ هزار تومان برگشت و در این محدوده نوسان کرد. تعطیلی چهارشنبه باعث شد بخش مهمی از معاملات به بازارهای فردایی و تتر منتقل شود و همین مسئله، زمینه جهش روز پنجشنبه را فراهم کرد.
انتشار و سپس تکذیب خبر لغو مذاکرات، بازار را بهشدت ملتهب کرد. تتر تا میانه کانال ۱۶۶ هزار تومان بالا رفت و دلار نیز در معاملات نیمهتعطیل پنجشنبه با گپ مثبت حدود ۶ هزار تومانی بازگشایی شد و در نهایت در ۱۶۱ هزار و ۷۷۰ تومان بسته شد.
دلار سیاسی، نه اقتصادی
جمعبندی تحلیلگران از هفته گذشته یک نکته محوری دارد؛ دلار در این هفته اقتصادی معامله نشد، بلکه کاملاً سیاسی بود. نه شوک تورمی جدیدی در کار بود و نه تغییر معناداری در متغیرهای بنیادین، اما قیمتها نوسانهای سنگینی را تجربه کردند. این وضعیت نشان میدهد بازار ارز فعلاً بیش از هر چیز به اخبار مذاکرات ایران و آمریکا واکنش نشان میدهد.
کمعمقی معاملات، تعطیلیها و احتیاط معاملهگران نیز باعث شد حتی سفارشهای کوچک اثر بزرگی بر قیمتها بگذارند و دامنه نوسان تشدید شود.
جمعبندی؛ همهچیز به مسقط گره خورده است
اگرچه دلار در مجموع هفته بازدهی منفی ثبت کرد، اما پایان هفته پیام روشنی داشت؛ بازار دوباره در حالت آمادهباش قرار گرفته است. نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا در مسقط، میتواند مسیر کوتاهمدت دلار را تعیین کند. در صورت ارسال سیگنال مثبت، احتمال اصلاح قیمتها تقویت میشود، اما اگر فضای خبری مبهم یا منفی باشد، دلار ظرفیت حرکت به سمت سطوح بالاتر را خواهد داشت. بازار ارز در شرایط کنونی، بیش از هر زمان دیگری خبرمحور و حساس است و همین موضوع، نوسان را به عنصر ثابت معاملات تبدیل کرده است.